De zwarte weduwe, ook wel rouwtetra genoemd, heeft een hoog, zilvergrijs lichaam met drie zwarte dwarsbanden en een zwart achterlijf. Het is een sterke, klassieke aquariumvis die geschikt is voor beginners.

Over deze vis
De zwarte weduwe werd in 1895 door George Albert Boulenger van het Britse Natural History Museum beschreven als Gymnocorymbus ternetzi. De soortnaam is een eerbetoon aan iemand met de achternaam Ternetz. Het geslacht Gymnocorymbus telt slechts een klein aantal soorten en valt binnen de Characidae, de echte zalmen. Een nauwe verwant is Gymnocorymbus thayeri, die op de zwarte weduwe lijkt en in het Engels eveneens black skirt tetra kan heten, wat weleens tot verwarring leidt. De bijnamen rouwtetra en black widow slaan op de zwarte lichaamsdelen.
Het lichaam is hoog en zijdelings afgeplat, met een zilvergrijs voorlichaam en drie zwarte dwarsbanden op de flank, waarvan de bredere achterste band de achterste romp en de staartwortel donker maakt. Juveniele dieren zijn zwart en scherp getekend, terwijl oudere dieren steeds meer vervagen tot grijs met alleen nog een zwak zichtbaar patroon. Kenmerkend is de brede, zwart gekleurde aarsvin die als een rokje langs het achterlijf hangt, waar de naam black skirt tetra van komt. Volwassen mannetjes hebben een puntiger rugvin, vrouwtjes zijn ronder. Er bestaan lange-vin-vormen, albino-achtige varianten en dieren die kunstmatig zijn ingekleurd.
In het wild leeft de soort in het stroomgebied van de Río Paraguay en verwante rivierstelsels in Brazilië, Bolivia, Paraguay en Argentinië. Hij zwemt in rustige, begroeide delen van rivieren, beken en moerassen en eet er kleine insecten, larven, wormen en plantendelen. Het is een sterke vis die goed tegen wisselende omstandigheden kan, wat de geschiktheid als aquariumvis mede verklaart. De soort is niet bedreigd.
In de hobby is hij al ruim een eeuw bekend en werd hij een van de allereerste tetra’s die in grote aantallen werden gekweekt. Daardoor werd hij in de loop der jaren een van de meest voorkomende vissen in de winkel. Ingekleurde en genetisch gemodificeerde varianten, die in de winkel als fel gekleurde vissen worden verkocht, zijn uit dierenwelzijnsoogpunt omstreden; wie een echte zwarte weduwe wil zien, kiest de natuurlijke vorm.
In het kort
| Wetenschappelijke naam | Gymnocorymbus ternetzi |
|---|---|
| Familie | Characidae |
| Herkomst | Rio Paraguay en Rio Guaporé (Brazilië, Bolivia, Paraguay, Argentinië) |
| Vindplaats | Zuid-Amerika – Brazilië, Bolivia, Paraguay, Argentinië – Río Paraguay en Río Guaporé |
| Maximale grootte | 5 – 6 cm |
| Minimale aquariumgrootte | 80 cm / 100 liter |
| Temperatuur | 20 – 27 °C |
| pH | 6,0 – 7,5 |
| Hardheid (GH) | 4 – 20 °dGH |
| Groepsgrootte | Minimaal 6 – 8 |
| Gedrag | Actief, soms vinnenbijter |
| Moeilijkheid | Makkelijk |
| Levensduur | 5 jaar |
| Karakter | Vreedzaam |
| Eet kleine vissen | Nee |
| Vinnenbijter | Ja |
| Veilig met garnalen en slakken | Ja |
| Kwetsbaar voor vinnenbijters | Nee |
| Geschikt voor gezelschapsaquarium | Ja |
| Minimale groepsgrootte | 6 of meer |
Welke vissen passen bij de Zwarte weduwe?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Wat betekent de naam?
Gymnocorymbus komt van het Griekse gymnos (‘naakt’) en korymbos (’top’), naar het schubloze, gebulte stuk vóór de rugvin. Het geslacht werd in 1908 beschreven door Eigenmann.
ternetzi is een eerbetoon aan de Zwitserse ichtyoloog en natuuronderzoeker Carl Ternetz (1870–1928), die de collectie samenstelde waarin het typemateriaal zat.
De soort werd in 1895 beschreven door Boulenger.
Bron: The ETYFish Project
Natuurlijke leefomgeving
De soort leeft in rustige, begroeide delen van rivieren, beken en moerassen in het Pantanal en het Paraguay-stroomgebied. Het water is vaak helder tot licht troebel en rijk aan planten langs de oevers.
Waterwaarden in de natuur: zacht tot middelhard.

Planten en hout onder water: Het Pantanal is rijk aan waterplanten. Op de overstromingsvlakten domineren Eichhornia azurea en E. crassipes, Pontederia rotundifolia, Pistia stratiotes, Salvinia auriculata, Ludwigia helminthorrhiza en drijvende grasvelden met onder andere Oryza latifolia en Leersia hexandra. In een zijrivier van de Taquari bij Coxim worden Myriophyllum, Ceratophyllum demersum, Mayaca fluviatilis en Eleocharis parvula genoemd, op wit zand, met wortels, takken en bladeren die zich in rustig water ophopen. Langs de bovenloop van de Paraguay en het Guaporé komen ook Cabomba australis, Echinodorus longipetalus, Egeria en Heteranthera multiflora voor.
Waterwaarden in het aquarium
- Zeer tolerant voor leidingwater
Aquarium en inrichting
Vanaf 80 cm; het is een actieve zwemmer die ruimte in de middenlaag waardeert.
Biotoop nabootsen: zand- of fijne grindbodem, dichte randbeplanting, kienhout en open zwemruimte. Gedempt licht laat het zwart dieper uitkomen.
Voeding
In de natuur: insecten die op het water vallen, larven, kleine kreeftachtigen en wormen.
In het aquarium: eet alles: vlokken, korrels en diepvriesvoer.
Voortplanting
Vrijlegger, makkelijk te kweken. Een goed gevoerd paar zet in een kweekbakje met fijnbladige planten honderden eitjes af. Verwijder de ouders direct. Na ongeveer een dag komen de eitjes uit; de jongen groeien snel op infusoriën en artemia-nauplii.
Tips uit de praktijk
Houders noemen de zwarte weduwe een onverwoestbare starter. Wel waarschuwen velen dat hij vinnen kan bijten, vooral in een te kleine groep: combineer hem daarom niet met sluierstaarten, kempvissen of maanvissen. In een grotere groep richten ze hun energie vooral op elkaar.
Zwarte weduwen zijn de klassieke starters, maar een paar dingen zie je pas als je ze een tijd houdt. De jonge dieren zijn zwart en zien er prachtig uit; na een jaar of twee wordt de kleur vaal en grijs, en dat schrikt sommige houders af. Dat is normaal en zegt niets over de gezondheid van de vis. Het voer is geen enkel probleem: ze eten alles wat ze kunnen vinden, van vlokken tot levend voer. Geef het in kleine porties, want ze zijn gulzig.
Belangrijker is het karakter. Vooral in een kleine groep gaan ze vinnen van andere vissen afknabbelen, zoals bij kempvissen, maanvissen en sluierstaarten. Met vier of vijf dieren is het risico veel groter dan met een grote groep van tien of meer, waarbij ze zich vooral op elkaar richten. Een enkele weduwe die als slachtoffer wordt uitgekozen door de groep zie je meteen aan zijn gehavende staart en zijn schuwe gedrag. Haal hem dan weg voordat er blijvende schade komt.
Andere houders merken dat ze in een lange, goed beplante bak juist zeer rustig kunnen zijn en in schools zwemmen in het midden van het aquarium. Ziektes komen weinig voor, alleen witte stip bij een schok. Kweken gaat meestal makkelijk in een aparte bak met fijne planten of een rooster; de ouders eten de eitjes op. De jongen zijn met fijn voer goed groot te krijgen en zijn in het begin sterk gekleurd.
Goede buren zijn robuuste, snelle vissen zoals barbelen, danio’s, pantserwelzen en middelgrote cichliden. Minder geschikt zijn sierlijke of trage vissen. Advies: een uitstekende, goedkope vis voor het gezelschapsaquarium met stevige medebewoners, in een grote groep en met een bak van minstens tachtig centimeter.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Zeer sterk en tolerant
- Makkelijk te kweken
- Goedkoop en overal verkrijgbaar
Nadelen
- Kan vinnen bijten bij langvinnige vissen
- Zwarte kleur vervaagt met de leeftijd
- Gekleurde ‘GloFish’- en ingespoten varianten worden door veel liefhebbers afgeraden
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.
