Kersenbarbeel (Rohanella titteya)

De kersenbarbeel is een kleine, rustige barbeel uit Sri Lanka. De mannetjes kleuren dieprood als kersen, vooral wanneer ze baltsen. Hij is een van de weinige barbelen die geen vinnen bijt.

Kersenbarbeel (Rohanella titteya)
Foto via Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Over deze vis

De kersenbarbeel werd in 1929 beschreven door de Sri Lankaanse zoöloog Paulus Edward Pieris Deraniyagala als Rohanella titteya. De soortnaam lijkt afgeleid van een lokale, Singalese benaming voor de vis, maar waar die precies vandaan komt, is in de gangbare literatuur niet uitgebreid beschreven. De soort staat in oudere boeken en winkellijsten vaak als Barbus titteya. Bij de herindeling van de kleine Aziatische barbelen is over de juiste geslachtsnaam veel te doen geweest, en soms zie je ook Puntius gehandhaafd worden, terwijl anderen andere geslachten gebruiken. In het Engels heet hij cherry barb.

Het is een kleine, slanke barbeel met een lang, iets afgeplat lichaam. Bij het mannetje kleurt de flank in de paaitijd of bij opwinding diep kersenrood, terwijl het lichaam bij rust bruinrood tot oranjeachtig blijft. Vrouwtjes zijn geel tot bruin, met een donkere lengtestreep en een minder felle kleur. Er bestaan ook kweekvormen, waaronder een lichtere gouden variant. De kleuren zijn sterk afhankelijk van stemming, leeftijd en omgeving: onder gedempt licht en tegen een donkere ondergrond komt het rood veel beter uit dan in een kale, felverlichte winkelbak.

De kersenbarbeel is endemisch in Sri Lanka en komt daar voor in de beken en rivieren van het natte zuidwesten van het eiland, onder het bladerdak van het regenwoud. Hij leeft in beschaduwde, langzaam stromende beekjes en poelen met veel bladafval, waar hij op kleine insecten, wormpjes, algen en detritus foerageert. Volgens de IUCN wordt de soort als bedreigd beoordeeld, vooral door verlies en aantasting van zijn leefgebied. In de handel komt de vis tegenwoordig vrijwel volledig uit kwekerijen in Azië, en de soort is daarbuiten ook elders geïntroduceerd en tot bestand geworden.

In de hobby wordt de kersenbarbeel al tientallen jaren gehouden en hij geldt als een van de vriendelijkste barbelen voor beginners. Hij blijft klein, bijt geen vinnen en past goed in een rustig gezelschapsaquarium.

In het kort

Wetenschappelijke naamRohanella titteya (voorheen Puntius titteya)
FamilieCyprinidae
HerkomstZuidwest-Sri Lanka
VindplaatsAzië – Sri Lanka – Regenwoudbeken in het zuidwesten
Maximale grootte4 – 5 cm
Minimale aquariumgrootte60 cm / 54 liter
Temperatuur22 – 27 °C
pH6,0 – 7,5
Hardheid (GH)3 – 15 °dGH
GroepsgrootteMinimaal 6 – 8
GedragVreedzaam, wat schuw
MoeilijkheidMakkelijk
Levensduur4 – 6 jaar
KarakterVreedzaam
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenJa
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootte6 of meer

Welke vissen passen bij de Kersenbarbeel?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Rohanella is een eerbetoon aan de Sri Lankaanse bioloog Rohan Pethiyagoda (geb. 1955), die in 2012 inzag dat deze soort een eigen geslacht verdiende, en aan zijn begeleiding van jonge biodiversiteitsonderzoekers; -ella is een liefkozende verkleinvorm. Het geslacht werd in 2023 beschreven door Sudasinghe, Rüber en Meegaskumbura.

titteya is de Singalese volksnaam voor deze soort.

De soort werd in 1929 beschreven door Deraniyagala. Vroeger stond hij bekend als Puntius titteya.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De kersenbarbeel leeft in beschaduwde, langzaam stromende beekjes in het regenwoud van Sri Lanka, met een bodem van zand, slib en bladeren. In het wild is de soort bedreigd; in de hobby is alles nakweek.

Waterwaarden in de natuur: zacht.

    Aquarium en inrichting

    Vanaf 60 cm; dichtbeplant met rustige delen.

    Biotoop nabootsen: donkere zandbodem, bladeren, kienhout, Cryptocoryne (een aantal soorten komt ook uit Sri Lanka) en drijfplanten. Gedempt licht.

    Voeding

    In de natuur: kleine insecten, larven, wormpjes, algen en detritus.

    In het aquarium: vlokken, microkorrels, diepvriesvoer en af en toe spirulina.

    Voortplanting

    Makkelijk. Eitjes worden afgezet tussen fijnbladige planten en mos. In een beplant aquarium komen vaak jongen door. Voor gerichte kweek: apart bakje met Javamos, ouders verwijderen.

    Tips uit de praktijk

    Houders waarderen de kersenbarbeel als een rustige, kleurrijke vis die ook bij garnalen en andere kleine vissen past. In een groep met meerdere mannetjes zie je de mooiste kleuren door het onderlinge baltsen.

    De eerste weken na aankoop zijn ze vaak wat bleek en verlegen. Vooral de vrouwtjes zien er in de winkel weinig uit, en ook de mannetjes hebben nog geen rood. Zet je ze in een beplante bak met een donkere bodem en genoeg schuilplaatsen, dan kleuren de mannetjes meestal binnen een paar weken op. Andere houders merken vaak dat een groep van slechts drie of vier vissen veel schuwer blijft dan een groep van acht of tien, met meerdere mannetjes die elkaar aanmoedigen.

    Eten is zelden een probleem. Ze pakken fijne vlokken, microkorrels en diepvriesvoer zoals muggenlarven en artemia direct. Let er in een gezelschapsbak op dat ze niet worden weggedrukt door drukkere soorten, want een kersenbarbeel wacht vaak rustig zijn beurt af. Een beetje spirulina of blancheerde groenten is een goede aanvulling.

    Wat je pas na maanden ziet, is hoe rustig en netjes het gedrag is. De mannetjes zoeken elkaar op in kleine baltsdisplays, maar er valt zelden een vin of schub. De typische fout is een te drukke bak met snelle, opdringerige soorten, waar de kersenbarbeel zich verstopt en kwijnt. Ziektes zie je vooral na verhuizing of bij slecht water: witte stip of een schimmelplekje. Goede combinaties zijn andere rustige vissen zoals kleine tetra’s, pantsermeervallen en garnalen. Met sumatranen of drukke zwemmers gaat het niet.

    Kweken lukt gemakkelijk in een beplant aquarium. Het paartje zet de eitjes tussen fijnbladige planten en mos af, en in een goed beplante bak zonder veel andere vissen groeien er stiekem jongen op. Eerlijk advies: voor een rustig plantenaquarium is dit een van de aardigste barbelen. Koop een groep met minstens twee of drie mannetjes en genoeg vrouwtjes en geef ze dekking.

    Voordelen en nadelen

    Voordelen

    • Vreedzaam, bijt geen vinnen
    • Mooie rode mannetjes
    • Makkelijk te kweken
    • Geschikt voor kleinere bakken

    Nadelen

    • Kan schuw zijn in een drukke bak
    • Vrouwtjes zijn onopvallend

    Veelgestelde vragen over de kersenbarbeel

    Bijt de kersenbarbeel vinnen?

    Nee. Anders dan de sumatraan is de kersenbarbeel een rustige barbeel die geen vinnen bijt. Hij past daarom ook bij vissen met lange vinnen.

    Hoeveel kersenbarbelen moet je samen houden?

    Minimaal zes tot acht, met twee of drie mannetjes. Een kleine groep blijft schuw. Met meerdere mannetjes zie je de mooiste rode kleur door het onderlinge baltsen.

    Hoe groot moet het aquarium zijn?

    Vanaf 60 cm, ongeveer 54 liter, met dichte beplanting en rustige plekken.

    Kan de kersenbarbeel samen met garnalen?

    Ja, met volwassen garnalen gaat dat goed. Jonge garnaaltjes kunnen soms worden opgegeten.

    Hoe zie je het verschil tussen mannetje en vrouwtje?

    Mannetjes zijn slanker en kleuren rood, vooral tijdens het baltsen. Vrouwtjes zijn geelbruin met een duidelijke donkere lengtestreep en zijn voller.

    Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

    De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.