Prinses van Burundi (Neolamprologus brichardi)

De prinses van Burundi is een elegante, beige cichlide uit het Tanganyikameer met lange, wit omrande liervormige vinnen. Ze leven in familiegroepen waarin oudere jongen helpen bij de zorg voor hun broertjes en zusjes.

Prinses van Burundi (Neolamprologus brichardi)
Eigen foto van Alessandro

Over deze vis

De soort werd in 1974 door Max Poll beschreven als Lamprologus brichardi en is vernoemd naar Pierre Brichard, een Belgische visvanger en exporteur die vanuit Burundi decennialang vissen uit het Tanganyikameer naar Europa en de Verenigde Staten stuurde. Hij deed veel voor de bekendheid van deze vissen. Later kwam de soort in het geslacht Neolamprologus terecht. Er is een lange discussie over de verhouding tot Neolamprologus pulcher, die al in 1952 werd beschreven: sommige onderzoekers beschouwen brichardi als een aparte soort, andere zien beide als één soort met lokale vormen. In de handel en in de wetenschappelijke literatuur worden de namen dan ook wel door elkaar gebruikt, en er bestaan nog andere verwante vormen die er sterk op lijken.

Het uiterlijk is elegant. Het lichaam is beige tot bruingrijs met een lichtere buik, vaak met een gele of oranje tint rond de ogen en op de kop, en donkere strepen bij het oog en op de kieuwdeksels. Wat de soort vooral herkenbaar maakt, zijn de lange, uitwaaierende vinnen: de staartvin heeft lange, dunne slierten aan de boven- en onderkant, en de rug- en aarsvin hebben witte tot blauwachtige randen. Bij goed gevoede volwassen dieren zijn die uitlopers zeer opvallend. Mannetjes en vrouwtjes zijn bijna niet van elkaar te onderscheiden; het mannetje wordt iets groter.

In het wild leeft de soort in kolonies langs de rotskust, waar hij boven de stenen zweeft en zoöplankton opvangt en tussen de rotsen op ongewervelden foerageert. Het sociale leven is bijzonder: een dominant paar heeft meerdere helpers, meestal eerdere jongen, die het territorium verdedigen, de eieren schoonhouden en het nest verbeteren. Deze soort en zijn nauwe verwant zijn een geliefd onderzoeksobject voor gedragsbiologen die coöperatief broeden bestuderen.

In de hobby is de prinses van Burundi al lange tijd een klassieker onder de Tanganyika-cichliden, mede omdat hij sterk is en zich gemakkelijk laat kweken. De handel bestaat vrijwel volledig uit kweekdieren. Het is een van de soorten waarmee je thuis het familieleven van een cichlide van dichtbij kunt zien, maar houd er rekening mee dat de kolonie flink kan groeien.

Wetenschappelijke naamNeolamprologus brichardi (soms samengevoegd met N. pulcher)
FamilieCichlidae
HerkomstTanganyikameer, noordelijk deel (Burundi)
VindplaatsAfrika – Burundi, Tanzania, DR Congo – Tanganyikameer
Maximale grootte9 – 10 cm
Minimale aquariumgrootte100 cm / 150 liter voor een paar
Temperatuur24 – 27 °C
pH7,8 – 9,0
Hardheid (GH)10 – 20 °dGH
GroepsgroottePaar, dat uitgroeit tot een familiekolonie
GedragTerritoriaal, als familie behoorlijk dominant
MoeilijkheidMakkelijk
Levensduur8 – 10 jaar
KarakterSemi-agressief
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenNee
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgroottePaar

Welke vissen passen bij de Prinses van Burundi?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Neolamprologus komt van het Griekse neos (‘nieuw’): een nieuw geslacht voor soorten die eerder in Lamprologus stonden. Het geslacht werd in 1985 beschreven door Colombé en Allgayer.

brichardi is een eerbetoon aan Pierre Brichard (1921–1990), exporteur van aquariumvissen aan het Tanganyikameer. De naam verving een eerdere naam die al bezet was.

De soort werd in 1974 beschreven door Poll.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De soort leeft in grote kolonies tussen rotsen op 3 – 25 meter diepte in het Tanganyikameer. Het water is kristalhelder, zeer stabiel, hard en sterk alkalisch.

Waterwaarden in de natuur: hoge KH.

Waterwaarden in het aquarium

  • Zeer stabiel water met weinig nitraat

Aquarium en inrichting

Vanaf 100 cm voor een paar; een groeiende kolonie heeft meer ruimte nodig.

Biotoop nabootsen: rotsopbouw met veel spleten en holen, zandbodem en schelpen. Kalkhoudend zand of koraalzand helpt de pH hoog te houden.

Voeding

In de natuur: zoöplankton en kleine ongewervelden boven en tussen de rotsen.

In het aquarium: kleine cichlidenkorrels, diepvries mysis, artemia en cyclops.

Voortplanting

Holenbroeder. Het paar legt eitjes in een rotsholte en verzorgt het broed. Jongen blijven in de familie en helpen later bij het verdedigen van nieuwe legsels. Een paar kan uitgroeien tot een kolonie van tientallen vissen.

Tips uit de praktijk

Houders zijn gefascineerd door het familieleven met ‘helpers’. Veel genoemd: een groeiende kolonie kan andere bewoners wegjagen, en je moet regelmatig jongen afvangen.

De eerste weken na aankoop zijn ze vaak nog wat bleek en ingetogen. Andere houders merken vaak dat vooral jonge dieren zich in groepjes rond een spleet verzamelen en pas na een tijd hun echte kleuren en lange vinnen laten zien. Met een gevormd paar is het opvallend hoe snel het gaat: binnen een paar maanden is het eerste legsel er, en na een jaar of langer heb je een familiegroep.

Eten is bij deze vis nooit een probleem. Ze pakken fijne korrels, mysis en cyclops direct en zijn vaak gulzig. Overvoeren zie je regelmatig terug in dikke dieren en troebeler water. Ziektes komen weinig voor bij stabiel water, maar bij wisselende waterkwaliteit zie je snel stresssymptomen. Wat je pas na maanden merkt, is de dominantie van de familie: ze claimen steeds meer van het aquarium en jagen andere bewoners weg, zelfs veel grotere soorten.

Goede combinaties zijn rustige Tanganyika-soorten die andere zones benutten, zoals vissen in het open water, of bodemvissen die niet in dezelfde spleten leven. Vermijd andere Neolamprologus-soorten in dezelfde bak, want die kruisen of vechten. Kweken gaat zo makkelijk dat de kolonie snel te groot wordt. Vang regelmatig jongen af om overbevolking te voorkomen, of plaats ze bij een winkel of andere hobbyist.

Voor wie de sociale structuur van cichliden van dichtbij wil zien, is de prinses van Burundi een ideale vis. Voor een druk gezelschapsaquarium is hij minder geschikt. Eerlijk advies: begin met een paar, geef ze een goede rotsopbouw en houd de groei van de kolonie in de gaten. Zo houd je er jaren plezier van.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Elegant uiterlijk
  • Uniek sociaal gedrag
  • Sterk en makkelijk te kweken

Nadelen

  • Kolonie wordt dominant
  • Veel nakomelingen
  • Heeft hard, alkalisch water nodig

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.