Vreedzame kempvis (Betta imbellis)

Betta imbellis is een wilde verwant van de kempvis. Hij heeft korte vinnen, een donkerblauw-groen glanzend lijf en een rode staartrand. Zoals de naam al zegt, is hij veel minder agressief dan zijn gekweekte familielid.

Vreedzame kempvis (Betta imbellis)
Foto: DefenderRegina, via Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Over deze vis

Betta imbellis werd in 1975 beschreven door de Duitse ichtyoloog Werner Ladiges. De soortnaam is Latijn voor ‘vreedzaam’ of ‘onstrijdbaar’, en dat is precies wat de Nederlandse naam zegt. De geslachtsnaam Betta komt uit het Maleise ‘ikan betah’. In het Engels heet hij crescent betta, naar de halvemaanvormige rode band aan de rand van de staart.

Hij hoort bij het splendens-complex, een groep nauw verwante schuimnestbouwende kempvissen met een korte kop en een glanzende oogvlek, waartoe ook de gewone kempvis en de smaragdkempvis behoren. In de handel wordt hij nogal eens verward met die verwanten, en dat is niet zonder reden: hij is met B. smaragdina, B. mahachaiensis en B. splendens gekruist voor de sierhandel, waarbij kleurvarianten zijn ontstaan die in de natuur niet voorkomen.

Het lichaam is donkerbruin tot zwart met een blauwe glans op kieuwdeksel en vinnen. De staartvin heeft de karakteristieke rode, halvemaanvormige band. Mannetjes zijn kleurrijker en hebben langere vinnen dan vrouwtjes. Anders dan bij de gekweekte kempvis blijven de vinnen bij de wilde vorm relatief kort.

De soort leeft in het zuiden van Thailand, op het Maleisisch schiereiland en in het noorden van Sumatra, in stilstaand of trage water zoals rijstvelden, moerassen, sloten langs de weg, beken en vijvers. In Singapore leeft een verwilderde populatie. Hij eet waarschijnlijk zowel waterinsecten als landinsecten die op het water vallen.

Volgens de literatuur past hij niet in een gezelschapsaquarium: houd hem alleen of met zeer rustige soorten, en zorg voor veel dekking en beplanting. Het mannetje bouwt een schuimnest en het vrouwtje heeft veel schuilplaatsen nodig. De eieren komen binnen ongeveer twee dagen uit, en de jongen hebben eerst infusoriën nodig voordat ze grotere voedseldeeltjes aankunnen.

In het kort

Wetenschappelijke naamBetta imbellis
FamilieOsphronemidae
HerkomstZuid-Thailand, Maleisië, Sumatra
VindplaatsAzië – Thailand, Maleisië, Indonesië (Sumatra) – Moerassen en rijstvelden
Maximale grootte5 cm
Minimale aquariumgrootte60 cm / 54 liter voor een groepje
Temperatuur24 – 28 °C
pH5,0 – 7,0
Hardheid (GH)1 – 10 °dGH
GroepsgroottePaar, of groep in een grote, dichtbeplante bak
GedragVreedzaam, mannetjes imponeren elkaar
MoeilijkheidGemiddeld
Levensduur3 – 4 jaar
KarakterVreedzaam
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenJa
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgroottePaar of kleine groep

Welke vissen passen bij Betta imbellis (vreedzame kempvis)?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Betta komt van Ikan Wader bettah (ikan = vis), de lokale Javaanse naam van B. picta. Het geslacht werd in 1849 beschreven door Bleeker.

imbellis is Latijn voor ‘vredelievend’, omdat de mannetjes, anders dan bij B. splendens, zelden met elkaar vechten.

De soort werd in 1975 beschreven door Ladiges.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De soort leeft in moerassen, rijstvelden en langzame beekjes, vaak in zwartwater met veel bladval en vegetatie.

Waterwaarden in de natuur: zacht.

Aquarium en inrichting

Een paar past in 40 – 60 cm; een groep vraagt een groter, zeer dichtbeplant aquarium.

Biotoop nabootsen: donkere bodem, dikke bladlaag, kienhout, dichte planten en veel drijfplanten. Nauwelijks stroming.

Voeding

In de natuur: insecten, muggenlarven en zoöplankton.

In het aquarium: diepvries- en levend voer, aangevuld met kleine korrels.

Voortplanting

Schuimnestbouwer, net als de kempvis. Het mannetje bewaakt nest en eitjes; het vrouwtje wordt minder fel verjaagd dan bij B. splendens.

Tips uit de praktijk

Liefhebbers van ‘wilde betta’s’ noemen B. imbellis een prachtige instapsoort: kleurrijk, klein en in een goed ingerichte bak zelfs in een groep te houden. Let op dat je geen kruising met gewone kempvissen koopt.

In de eerste weken na aankoop zijn deze kempvissen vaak schuw en houden ze zich verscholen tussen de planten. Dat is normaal. Zet ze in een rustig, dichtbeplant aquarium met een dikke bladlaag en drijfplanten en laat ze acclimatiseren. Na enkele weken komt de kleur, en dan zie je pas hoe mooi de glans en de rode staartrand zijn.

Eten is meestal geen probleem. Levend en diepgevroren voer zoals muggenlarven, artemia en daphnia wordt goed genomen, en kleine korrels ook. Een vis die weigert, is vaak gewoon nog niet gewend. Houders adviseren om vooral kleine porties te geven en te zorgen dat de vis niet wordt weggeconcurreerd door drukkere bewoners.

Wat je pas na maanden ziet, is dat mannetjes elkaar wel imponeren, maar zelden ernstig verwonden. Ze spreiden hun vinnen en tonen hun kleuren. In een groep is een grote, dichtbegroeide bak met veel zichtlijnen belangrijk, zodat de zwakkere mannetjes kunnen wegkomen. Een paartje is het veiligst. Voor kweek geldt dat het vrouwtje veel dekking nodig heeft, want het mannetje kan na de paring fel worden.

Een belangrijk aandachtspunt is de herkomst. In de handel worden ook kruisingen met gewone kempvissen verkocht, en die zijn een stuk feller en hebben andere vinnen. Wie de wilde vorm wil, doet er goed aan bij een kweker te kopen die de herkomst kan aangeven. Een deksel is nodig, omdat de vis springt en warme lucht boven het water nodig heeft voor zijn labyrintorgaan.

Eerlijk advies: Betta imbellis is een mooie keuze voor wie van wilde bettavissen houdt en een rustige, zacht ingerichte bak heeft. Een gezelschapsaquarium met drukke of felle soorten is niets voor hem.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Veel vreedzamer dan de kempvis
  • Natuurlijke, korte vinnen
  • Prachtige glans

Nadelen

  • Minder makkelijk verkrijgbaar
  • Heeft zachter water nodig
  • Kruisingen met kempvissen in de handel

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.