De paradijsvis was een van de eerste tropische aquariumvissen in Europa (rond 1869). Met zijn rood-blauwe dwarsbanden en lange vinnen is hij prachtig. Hij verdraagt koel water en kan in de zomer zelfs buiten.

Over deze vis
De paradijsvis werd in 1758 door Carl Linnaeus beschreven, destijds als Labrus opercularis, en is daarmee een van de langst bekende aquariumvissen. De geslachtsnaam Macropodus is Grieks voor ‘lange voet’ en verwijst naar de verlengde buikvinnen. De soortnaam opercularis heeft betrekking op de donkere vlek op het kieuwdeksel (operculum). De vis heeft in de loop van de tijd wel acht wetenschappelijke namen gehad. Behalve paradijsvis heet hij ook Chinese vechtvis, blauwe paradijsvis en paradise fish.
Hij hoort tot de goerami’s (Osphronemidae) en heeft binnen het geslacht Macropodus enkele verwanten, waaronder Macropodus ocellatus, de Chinese paradijsvis, die vaak met hem verward wordt, en Macropodus spechti. Bij een niet goed gedetermineerde vis is het dus altijd oppassen met de naam.
In het wild heeft de soort een rode of roodbruine grondkleur met zeven tot elf blauwe dwarsbanden, een donkere kieuwdekselvlek met rode rand en een gevorkte staart. Mannetjes zijn groter en hebben verlengde vinstralen, vrouwtjes zijn kleiner en tijdens het paaien wat bleker. Er zijn ook gekweekte vormen, zoals albino, rode, blauwe en streeploze varianten.
De paradijsvis komt van nature voor in het zuiden van China, ten zuiden van de Yangtze, op Taiwan en Hainan, in het noorden van Vietnam en in het noordoosten van Laos. Hij leeft in beken, riviermeanders, vijvers, irrigatiekanalen en rijstvelden. Hij eet daar waarschijnlijk vooral insectenlarven en andere kleine dieren. Door de sierhandel zijn er ook ingeburgerde populaties ontstaan, onder meer in Zuid-Korea, Japan, Maleisië, Singapore, India en de Verenigde Staten.
Zijn plaats in de geschiedenis is bijzonder. Hij was een van de allereerste tropische siervissen die naar Europa kwamen: in 1869 bracht de Franse militair Gerault honderd exemplaren mee, waarvan er tweeëntwintig de reis overleefden. Datzelfde jaar wist de Parijse kweker Pierre Carbonnier ze met succes te kweken. Sindsdien is de vis een klassieker gebleven.
In het kort
| Wetenschappelijke naam | Macropodus opercularis |
|---|---|
| Familie | Osphronemidae |
| Herkomst | Zuid-China, Taiwan, Noord-Vietnam, Korea |
| Vindplaats | Azië – China, Taiwan, Vietnam, Korea – Rijstvelden, sloten en vijvers |
| Maximale grootte | 8 – 10 cm |
| Minimale aquariumgrootte | 80 cm / 100 liter |
| Temperatuur | 16 – 26 °C |
| pH | 6,0 – 8,0 |
| Hardheid (GH) | 4 – 20 °dGH |
| Groepsgrootte | 1 mannetje met 1 – 2 vrouwtjes |
| Gedrag | Mannetjes onderling agressief |
| Moeilijkheid | Makkelijk |
| Levensduur | 6 – 8 jaar |
| Karakter | Semi-agressief |
| Eet kleine vissen | Nee |
| Vinnenbijter | Nee |
| Veilig met garnalen en slakken | Nee |
| Kwetsbaar voor vinnenbijters | Nee |
| Geschikt voor gezelschapsaquarium | Ja |
| Minimale groepsgrootte | Harem: 1 mannetje met meerdere vrouwtjes |
Welke vissen passen bij de Paradijsvis?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Wat betekent de naam?
Macropodus komt van het Griekse makros (‘lang’) en pous (‘voet’), naar de lange, draadvormige eerste straal van de buikvinnen. Het geslacht werd in 1801 beschreven door Lacepède.
opercularis betekent ‘van het kieuwdeksel’, naar de opvallende bruine oogvlek op het kieuwdeksel.
De soort werd in 1758 beschreven door Linnaeus.
Bron: The ETYFish Project
Natuurlijke leefomgeving
De paradijsvis leeft in rijstvelden, sloten, vijvers en moerassen in subtropisch Oost-Azië, waar het water in de winter flink afkoelt.
Waterwaarden in de natuur: zacht tot middelhard afhankelijk van het seizoen.
Waterwaarden in het aquarium
- Met een koelere winterperiode
Aquarium en inrichting
Vanaf 80 cm; geen verwarming nodig in een verwarmde woning. In de zomer (boven ± 18 °C) kan hij in een tuinvijver of kuip.
Biotoop nabootsen: donkere bodem, veel planten, drijfplanten en wortelhout. Deksel tegen springen.
Voeding
In de natuur: insecten, muggenlarven, kleine kreeftachtigen en visbroed.
In het aquarium: vlokken, korrels en diepvriesvoer; eet ook slakjes en hydra.
Voortplanting
Schuimnestbouwer. Het mannetje is een fanatieke nestbouwer en broedverzorger. Makkelijk te kweken.
Tips uit de praktijk
Houders waarderen de paradijsvis als robuuste, kleurrijke vis met veel karakter. Hij is minder geschikt voor een gezelschapsaquarium met kleine, rustige vissen, want hij kan fel zijn. Veel liefhebbers houden hem in een soortaquarium of in de zomer buiten.
De eerste weken na aankoop zijn de vissen vaak bleek en schuw, maar dat duurt meestal niet lang. Paradijsvissen zijn stoere vissen die snel wennen. Na enkele dagen tot weken komen de kleuren terug, vooral bij een mannetje dat een eigen plek claimt. Geef hem veel planten en drijfplanten, want dan voelt hij zich veilig.
Eten is zelden een probleem. Vlokken, korrels en diepvriesvoer worden gretig genomen, en hij eet ook kleine slakjes en hydra. Kieskeurige eters zijn zeldzaam. Toch is het verstandig om levend of diepgevroren voer te blijven geven, want dat houdt de vis in conditie en stimuleert de kleur.
Wat je pas na maanden ziet, is het karakter. Mannetjes zijn fel tegen soortgenoten en kunnen elkaar flink beschadigen, dus houd er één mannetje met een of twee vrouwtjes. Ook kleine, rustige vissen kunnen gepest worden. Andere houders merken dat het vaak beter gaat met andere robuuste soorten die niet te klein of te traag zijn. Bij de paring kan het mannetje het vrouwtje hardhandig aanpakken, dus zorg dat ze weg kan.
Belangrijk: de paradijsvis is sterk, maar niet onkwetsbaar. Kou is meestal geen probleem, maar grote schommelingen wel. Bij een koelere winterperiode voelt hij zich goed, en in de zomer kan hij buiten, mits het niet te koud wordt. Een goed sluitend deksel is nodig, want hij springt en heeft een luchtlaag nodig. Kweken is makkelijk: het mannetje bouwt een schuimnest en bewaakt het fanatiek.
Eerlijk advies: de paradijsvis is een prachtige, stevige vis voor een soortaquarium of een buitenbak in de zomer. Voor een gezelschapsaquarium met kleine, kwetsbare vissen is hij minder geschikt.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Geen verwarming nodig
- Zeer sterk en kleurrijk
- Makkelijk te kweken
Nadelen
- Mannetjes vechten
- Kan kleine vissen lastigvallen
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.
