Chocoladegoerami (Sphaerichthys osphromenoides)

De chocoladegoerami is een kleine, chocoladebruine goerami met gouden dwarsbanden. Hij is een muilbroeder en leeft in extreem zacht, zuur zwartwater. Een vis voor ervaren liefhebbers.

Chocoladegoerami (Sphaerichthys osphromenoides)
Eigen foto van Alessandro

Over deze vis

De chocoladegoerami werd in 1860 beschreven door de Italiaanse bioloog Giovanni Canestrini. De naam verwijst uiteraard naar de chocoladebruine kleur van het lichaam, met daarop lichtere, goudkleurige dwarsbanden. In het Engels heet hij chocolate gourami. De geslachtsnaam Sphaerichthys betekent ‘bolvis’, naar de nogal ronde lichaamsvorm.

Het geslacht telt vier soorten. Sphaerichthys vaillanti en Sphaerichthys acrostoma hebben een slankere kop en romp en zijn vadermuilbroeders, terwijl Sphaerichthys selatanensis het nauwste verwant is. Die laatste werd eerst als ondersoort beschreven en heeft een extra lichte dwarsband op de flank en minder rugvinstralen. Kenmerkend voor S. osphromenoides is dat de vrouwtjes de eieren in de bek dragen, wat bij de labyrintvissen een uitzondering is.

Man en vrouw zijn te onderscheiden aan de kop: bij mannetjes is de onderkaak recht en de kop spitser, bij vrouwtjes iets afgerond, doordat de huid kan uitrekken tijdens het broeden. De kleur van de vinnen verschilt per populatie: sommige vormen hebben blauwachtige, andere roodachtige vinnen.

De soort leeft op het Maleisisch schiereiland, Sumatra en Borneo, met name in Sarawak en West-Kalimantan, en mogelijk is hij uit Singapore verdwenen. Zijn leefgebied is bij uitstek het veenmoeras en de zwartwaterbeek, waar het water door humuszuren donkerbruin gekleurd en extreem zuur is. Er zijn ook enkele helderwaterplekken met dichte begroeiing. Hij eet kleine kreeftachtigen, wormen, insectenlarven en ander zoöplankton.

Bij het paren staan de vissen bijna rechtop naast elkaar. Het vrouwtje houdt eitjes en jongen ongeveer een tot drie weken in haar bek en laat dan een klein aantal vrij zwemmende jongen los. Die hebben warme, vochtige lucht nodig voor de ontwikkeling van het labyrintorgaan. Over de geschiedenis van de soort in de hobby is weinig gepubliceerd.

In het kort

Wetenschappelijke naamSphaerichthys osphromenoides
FamilieOsphronemidae
HerkomstMaleisië, Sumatra, Borneo
VindplaatsAzië – Maleisië, Indonesië (Sumatra, Borneo) – Veenmoerassen en zwartwaterbeken
Maximale grootte5 – 6 cm
Minimale aquariumgrootte60 cm / 54 liter
Temperatuur25 – 29 °C
pH4,0 – 6,5
Hardheid (GH)0 – 4 °dGH
GroepsgrootteGroep van 5 – 6
GedragVreedzaam, schuw
MoeilijkheidMoeilijk
Levensduur4 – 5 jaar
KarakterVreedzaam
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenJa
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootte5 of meer

Welke vissen passen bij de Chocoladegoerami?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Sphaerichthys komt van het Griekse sphaira (‘bol’) en ichthys (‘vis’). Dat is niet uitgelegd; mogelijk slaat het op het schijfvormige profiel van juist deze soort. Het geslacht werd in 1860 beschreven door Canestrini.

osphromenoides betekent ‘lijkend op Osphromenus‘ (zoals Canestrini Osphronemus spelde). De soort werd gezien als een tussenvorm tussen Osphronemus en Trichopodus.

De soort werd in 1860 beschreven door Canestrini.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De chocoladegoerami leeft in veenmoerassen en zwartwaterbeken in het regenwoud, met donkerbruin, uiterst zacht en zuur water en een dikke laag bladeren.

Waterwaarden in de natuur: extreem zacht en zuur water.

Waterwaarden in het aquarium

  • Zeer schoon water, weinig stroming

Aquarium en inrichting

Vanaf 60 cm, bij voorkeur als soortaquarium of met zeer rustige zwartwatervissen.

Biotoop nabootsen: donkere zachte bodem, veel bladeren, elzenappeltjes, turf, kienhout en drijfplanten. Gedempt licht.

Voeding

In de natuur: kleine insecten, larven en zoöplankton.

In het aquarium: levend of diepvries voer (artemia, cyclops, muggenlarven); droogvoer wordt vaak slecht geaccepteerd.

Voortplanting

Muilbroeder: het vrouwtje draagt de eitjes en jongen ongeveer 2 weken in de bek. Kweek is mogelijk in zeer zacht, zuur water.

Tips uit de praktijk

Liefhebbers noemen de chocoladegoerami een juweeltje, maar waarschuwen dat hij zeer gevoelig is voor bacteriële infecties in te hard of vervuild water. In een goed ingerichte zwartwaterbak kan hij prima gedijen.

De eerste weken na aankoop zijn beslissend. De meeste chocoladegoerami’s komen uit water dat veel harder is dan wat ze nodig hebben, en dat maakt ze kwetsbaar. Houders adviseren daarom om ze rustig aan zacht, zuur water te laten wennen en de bak zeer schoon te houden. Een dikke laag bladeren, kienhout en gedempt licht geven hun de dekking die ze willen. Een vis die zich in de eerste dagen niet laat zien, is meestal gewoon schuw.

Voeren vraagt geduld. Levend en diepgevroren voer zoals artemia, cyclops en muggenlarven wordt het beste genomen, en droogvoer laten ze vaak links liggen. Andere houders merken dat kleine porties op vaste tijden werken, en dat het handig is om eerst te kijken of alle vissen eten voordat je meer geeft. Een vis die stopt met eten, wordt vaak snel mager.

Het belangrijkste risico is ziekte. Bacteriële infecties en schimmelplekken komen voor bij te hard of vervuild water, en herstel is niet gegarandeerd. Wie de vissen gezond wil houden, moet het water regelmatig verversen met water dat past bij de bak, en de bak niet te vaak verstoren. Grote schommelingen zijn slecht voor de vis.

Wat je pas na maanden merkt, is de sociale structuur in een groepje. Mannetjes kunnen elkaar met vinspreiding imponeren, en een groep met een goede verhouding tussen de geslachten werkt het beste. Als een vrouwtje eieren in haar bek heeft, houdt ze zich terug en is ze te herkennen aan haar dikkere kop. Kweken lukt met een ervaren hand in zeer zacht en zuur water. Als medebewoners passen alleen zeer rustige vissen, zoals kleine tetra’s die dezelfde omstandigheden nodig hebben.

Eerlijk advies: de chocoladegoerami is niets voor beginners, maar wel een juweeltje voor wie een zwartwaterbak wil inrichten en de tijd neemt om het water goed op orde te brengen. Twijfel je aan je waterwaarden, kies dan een steviger soort.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Bijzonder uiterlijk
  • Vreedzaam
  • Interessante muilbroederij

Nadelen

  • Heeft extreem zacht, zuur water nodig
  • Gevoelig voor ziekte
  • Voorkeur voor levend voer

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.