Driebandregenboogvis (Melanotaenia trifasciata)

De driebandregenboogvis komt uit Noord-Australië en kent veel lokale kleurvormen, zoals ‘Goyder River’ en ‘Wonga Creek’, met blauwe, rode en gele tinten. Een sterke regenboogvis met veel variatie.

Driebandregenboogvis (Melanotaenia trifasciata)
Foto: LucasWhiteford6958, via Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Over deze vis

De driebandregenboogvis werd in 1922 door de Zweedse zoöloog Hjalmar Rendahl beschreven als Melanotaenia trifasciata. De soortnaam betekent ‘drie banden’, maar levende dieren hebben meestal maar één duidelijke donkere lengteband. Dat komt doordat het exemplaar waarop de beschrijving is gebaseerd, in alcohol was bewaard en daardoor een ander patroon liet zien dan de levende vis. In het Engels heet de soort ‘banded rainbowfish’. De geslachtsnaam Melanotaenia komt uit het Grieks en betekent ‘zwarte band’. Binnen het geslacht behoort hij tot de grotere Australische soorten, en hij is nauw verwant aan andere regenboogvissen van het noorden van het continent.

Het lichaam is hoog en zijdelings afgeplat, met bij volwassen dieren een bult achter de kop die bij mannetjes sterker ontwikkeld is. Over de flank loopt een donkere band, en de rug-, aars- en staartvin zijn rood tot geel. Wat de soort zo interessant maakt, is de grote variatie: per populatie verschilt de tekening en kleur, van heldere gele en rode tinten tot blauwe en groene glans. Liefhebbers spreken van locatievormen, zoals ‘Goyder River’ en ‘Wonga Creek’. Kleuren en vorm veranderen met de leeftijd, en pas als ze volwassen zijn, komen ze het mooist uit. Vrouwtjes zijn minder gekleurd en hebben minder hoge lichamen.

In het wild komt de soort voor in het noorden van Australië, in Arnhem Land en op Kaap York, in rivieren, lagunes en langzaam stromende beken. Hij houdt van plekken met een sterke stroming, zandbodem, dichte onderwaterbegroeiing en ondergedompelde boomstammen. Het is een alleseter die vooral geleedpotigen eet, zoals waterinsecten, spinachtigen en kreeftachtigen, aangevuld met algen. Ook insecten die in het water zijn gevallen worden gegeten, waaronder zelfs groene mieren. Een deel van zijn leefgebied valt in het droge seizoen deels droog, waarbij dieren zich terugtrekken in poelen die overblijven.

Mannetjes meten elkaar onderling door zij aan zij te zwemmen en hun vinnen uit te spreiden; de grootste en felst gekleurde wint. Regenboogvissen zijn een relatief jonge groep in de hobby, en de driebandregenboogvis is daarin een van de bekendste soorten, vooral door zijn kleurvormen en zijn stevigheid. Omdat kruisingen met andere Melanotaenia-soorten gemakkelijk ontstaan, zijn zuivere locatievormen alleen te behouden als je ze apart houdt.

In het kort

Wetenschappelijke naamMelanotaenia trifasciata
FamilieMelanotaeniidae
HerkomstNoord-Australië (Arnhem Land, Kaap York)
VindplaatsOceanië – Australië (Arnhem Land, Kaap York) – Rivieren in het noorden
Maximale grootte10 – 12 cm
Minimale aquariumgrootte150 cm / 350 liter
Temperatuur24 – 29 °C
pH6,5 – 8,0
Hardheid (GH)5 – 15 °dGH
GroepsgrootteMinimaal 6 – 8 van één vindplaats
GedragVreedzaam, actief
MoeilijkheidMakkelijk
Levensduur5 – 8 jaar
KarakterVreedzaam
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenJa
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootte6 of meer

Welke vissen passen bij de Driebandregenboogvis?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Melanotaenia komt van het Griekse melas (‘zwart’) en het Latijnse taenia (‘band’), naar de zwarte lengteband van M. nigrans. Het geslacht werd in 1862 beschreven door Gill.

trifasciata komt van het Latijnse tri (‘drie’) en fasciata (‘gebandeerd’), naar de brede zwartbruine band op de flank met een dunne lichte band erboven en eronder.

De soort werd in 1922 beschreven door Rendahl.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De soort leeft in beken, rivieren en waterpoelen die in het droge seizoen deels droogvallen. Het water is helder, met rotsen, zand en vegetatie.

Waterwaarden in de natuur: zacht.

    Aquarium en inrichting

    Minimaal 150 cm.

    Biotoop nabootsen: zand en grind, rotsen, wortels en planten, veel licht en een lichte stroming.

    Voeding

    In de natuur: insecten, larven, kreeftachtigen en algen.

    In het aquarium: vlokken, korrels, diepvriesvoer en spirulina.

    Voortplanting

    Eierlegger; eitjes tussen planten of een kweekmop. Houd populaties van verschillende vindplaatsen gescheiden.

    Tips uit de praktijk

    Liefhebbers verzamelen vaak verschillende ‘locatievormen’ van deze soort. Ze zijn sterk, maar hebben ruimte en veel licht nodig om hun kleuren te tonen.

    Uit eigen ervaring en uit wat andere houders vertellen: jonge driebandregenboogvissen uit de winkel zijn vaak grijs en onopvallend en tonen pas na maanden hun kleuren. Wie te snel oordeelt, koopt de verkeerde dieren of geeft te vroeg op. Geef ze een groep van minimaal zes tot acht, veel licht, ruim zwemruimte en een lichte stroming; dan verkleuren ze geleidelijk en zie je de verschillen tussen locatievormen pas echt.

    Eten geeft zelden problemen. Ze nemen vlokken, korrels en diepvriesvoer gretig aan, en het is goed om regelmatig levend of diepvriesvoer en wat plantaardig voer te geven voor de kleuren. Ze eten snel en zijn vaak als eerste bij het voer, dus in een gezelschapsbak met trage soorten kunnen ze de anderen wegdrukken. De klassieke fouten zijn een te klein aquarium, te weinig dieren en een open aquarium: ze springen. Een goed sluitend deksel is dus geen luxe.

    Wat pas na maanden opvalt: de rangorde tussen de mannetjes. Ze meten zich zij aan zij en spreiden hun vinnen, meestal zonder echte schade, zolang er genoeg ruimte en vrouwtjes zijn. Het loont om per bak één locatievorm te houden, want kruisingen tussen vormen en soorten geven dieren zonder herkomst. Kweken kan met een kweekmop; de eitjes komen na ongeveer een week uit en de jongen groeien snel met fijn voer. Het is een goede vis in een ruim gezelschapsaquarium met andere stevige, actieve soorten.

    De driebandregenboogvis is een aanrader voor wie een ruim aquarium heeft en van een actieve, kleurrijke groep houdt, zeker als je locatievormen wilt verzamelen. Voor kleine aquaria of wie de eerste maanden een spectaculaire kleur verwacht, is hij minder geschikt.

    Voordelen en nadelen

    Voordelen

    • Veel kleurvormen
    • Sterk en vreedzaam
    • Makkelijk te kweken

    Nadelen

    • Heeft een groot aquarium nodig
    • Kruist met andere regenboogvissen

    De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.