De clownmesvis is een grote, zilverachtige mesvis met zwarte, wit omrande oogvlekken langs de achterkant van het lichaam. Een indrukwekkende roofvis die meer dan een halve meter kan worden.

Over deze vis
De clownmesvis heeft de wetenschappelijke naam Chitala ornata. De geslachtsnaam Chitala is afgeleid van een Zuid-Aziatische volksnaam voor mesvissen, en ornata betekent ‘versierd’, een verwijzing naar de opvallende oogvlekken. De soort werd in 1831 door Gray beschreven, oorspronkelijk onder de naam Notopterus ornatus. In de handel heet hij ook wel clown knifefish of Aziatische mesvis. Hij wordt vaak verward met de verwante Chitala chitala, die in de handel erg zeldzaam is: bijna alle ‘chitala’s’ die je in de winkel ziet, zijn gewoon Chitala ornata.
Qua lichaamsbouw is de clownmesvis onmiskenbaar. Het lichaam is zijdelings afgeplat, met een bultige rug en een kleine rugvin. De lange aarvin loopt door tot aan de staart en is de motor van de vis: hij zwemt met golvende bewegingen van deze vin, zowel vooruit als achteruit. Volwassen dieren zijn grijszilver, en boven de aarvin zit een rij van ruwweg zes tot tien zwarte vlekken met een witte rand. Jonge dieren zijn bruingeel met donkere verticale strepen die met de leeftijd vervagen, waardoor de vis er als jong heel anders uitziet dan als volwassene.
In het wild komt de soort voor in het Mekong-, Chao Phraya- en Mae Klong-bekken. Het is een nachtactieve roofvis die overdag tussen wortels, ondergelopen vegetatie en andere dekking schuilt en ’s nachts jaagt op kleinere vissen, kreeftachtigen en insecten. Zoals veel mesvissen kan hij lucht happen, wat hem helpt in zuurstofarm water van moerassen en overstromingsvlaktes. Die taaiheid verklaart ook de beschermingsstatus: de IUCN beschouwt de soort als niet bedreigd, dankzij het grote verspreidingsgebied en het aanpassingsvermogen.
In Zuidoost-Azië is de clownmesvis ook een voedselvis. Door de vele kleine graten wordt het vlees meestal fijngemaakt voor viskoekjes of gefrituurd. De soort wordt daar op grote schaal gekweekt, en de meeste dieren in de aquariumhandel zijn afkomstig van kwekerijen. Ontsnapte of uitgezette dieren hebben zich onder meer in Florida en Sri Lanka gevestigd, een goede reden om deze vis nooit in open water los te laten.
De voortplanting in de natuur valt grofweg in de periode van maart tot augustus. Het vrouwtje legt enkele honderden eieren op een harde ondergrond, zoals een boomstam of wortel, en het mannetje bewaakt het nest. Een opvallend weetje is dat mesvissen in de hobby altijd populair zijn gebleven als ‘indrukwekkende vis met karakter’, ondanks het feit dat de meeste particuliere houders niet de ruimte hebben om een volwassen dier goed onder te brengen.
In het kort
| Wetenschappelijke naam | Chitala ornata |
|---|---|
| Familie | Notopteridae (Oudewereld-mesvissen) |
| Herkomst | Thailand, Laos, Cambodja, Vietnam |
| Vindplaats | Azië – Thailand, Laos, Cambodja, Vietnam – Mekong en Chao Phraya |
| Maximale grootte | 60 – 100 cm |
| Minimale aquariumgrootte | 250 cm / 1.500 liter of meer |
| Temperatuur | 24 – 28 °C |
| pH | 6,0 – 7,5 |
| Hardheid (GH) | 4 – 15 °dGH |
| Groepsgrootte | Alleen |
| Gedrag | Roofvis, onderling territoriaal |
| Moeilijkheid | Gemiddeld (vanwege grootte) |
| Levensduur | 10 – 15 jaar |
| Karakter | Roofvis (eet kleine vissen) |
| Eet kleine vissen | Ja |
| Vinnenbijter | Nee |
| Veilig met garnalen en slakken | Nee |
| Kwetsbaar voor vinnenbijters | Nee |
| Geschikt voor gezelschapsaquarium | Ja |
| Minimale groepsgrootte | Alleen |
Welke vissen passen bij de Clownmesvis?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Wat betekent de naam?
Chitala gaat terug op Mystus chitala, een Bengaalse volksnaam voor deze vissen, mogelijk afgeleid van het Sanskriet citrala (‘bont, gevlekt’). Het geslacht werd in 1934 beschreven door Fowler.
ornata is Latijn voor ‘versierd’, naar de grote, ronde oogvlekken op de staart.
De soort werd in 1831 beschreven door Gray.
Bron: The ETYFish Project
Natuurlijke leefomgeving
De clownmesvis leeft in meren, moerassen en rustige delen van rivieren, vaak tussen ondergelopen bomen en vegetatie. Hij kan lucht happen.
Waterwaarden in de natuur: zacht.
Waterwaarden in het aquarium
- Zeer krachtige filtering
Aquarium en inrichting
Een volwassen vis heeft een zeer groot aquarium nodig; voor de meeste huiskamers is dat niet haalbaar.
Biotoop nabootsen: zandbodem, grote wortels, grote buizen of grotten, gedempt licht en drijfplanten.
Voeding
In de natuur: vissen, kreeftachtigen en insecten.
In het aquarium: diepvries mysis, krill, garnalen, visvlees en grote korrels. Liever geen levende voedervissen.
Voortplanting
In de natuur legt de soort eitjes op harde ondergrond en bewaakt het mannetje het broed. In het aquarium vrijwel niet mogelijk.
Tips uit de praktijk
Houders van grote aquaria vinden de clownmesvis een majestueuze, rustige vis. Tegelijk waarschuwen ze dat jonge exemplaren van 10 cm binnen enkele jaren uitgroeien tot vissen die in een normaal aquarium niet passen.
In de eerste weken na aankoop zijn jonge clownmesvissen vaak schuw. Ze verstoppen zich de hele dag en komen pas na het uitdoen van het licht tevoorschijn. Dat is normaal, en met gedempt licht en dekking wennen ze meestal binnen een paar weken. Kieskeurig zijn ze niet, al weigeren sommige dieren droogvoer in het begin. Met diepvries mysis en krill, en later stukjes garnaal en visvlees, krijg je bijna elke vis aan het eten, en daarna kun je langzaam overschakelen op grote korrels.
Wat andere houders vaak merken, is hoe snel de groei gaat. Een vis van tien centimeter lijkt jarenlang zoet in een klein aquarium, tot hij er ineens te groot voor is. Het is daarom af te raden om een jong dier te kopen in de hoop later wel verder te zien: reken van tevoren uit waar een vis van een halve meter of meer heen moet. Verder zijn mesvissen gevoelig voor huidbeschadigingen en schubloze plekken, omdat ze bijna geen schubben hebben. Scherpe decoratie is een slecht idee, en ook bij medicijnen moet je voorzichtig doseren, omdat mesvissen daar gevoeliger voor zijn dan veel andere vissen.
Gedrag dat je pas na maanden opvalt: de vis bouwt een vaste route en een vaste schuilplaats op, en hij raakt behoorlijk aan zijn houder gehecht. Veel houders zien dat hij uiteindelijk uit de hand eet. Combineer hem alleen met vissen die te groot zijn om op te eten, en reken er ook bij die combinaties op dat kleinere tankgenoten vroeg of laat verdwijnen. Een tweede mesvis in hetzelfde aquarium gaat meestal mis zodra het territorium te klein wordt.
Eerlijk advies: de clownmesvis is een prachtige, rustige vis voor wie een echt groot aquarium heeft en bereid is de hele levensduur ruimte, filtering en onderhoud te bieden. Voor een gewoon huiskameraquarium is hij niet geschikt, hoe schattig het jonge dier in de winkel ook is.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Indrukwekkend uiterlijk
- Sterk
Nadelen
- Wordt extreem groot
- Eet alle kleinere vissen
- Niet geschikt voor gewone aquaria
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.
