Blauwe neoncichlide (Paracyprichromis nigripinnis)

De Blauwe neoncichlide is een slanke schoolvis uit het open water van het Tanganyikameer. De mannetjes hebben een metaalblauw lijf met donkere vinnen die fel afsteken; in een groep van tien of meer is het een van de mooiste vissen die je in een Tanganyika-aquarium kunt zien zwemmen.

Blauwe neoncichlide (Paracyprichromis nigripinnis)
Foto: Pinpin, via Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Over deze vis

De Blauwe neoncichlide werd in 1901 door George Albert Boulenger beschreven, destijds onder de naam Paratilapia nigripinnis. De soortnaam is een samenstelling van het Latijn: nigri voor zwart en pinnis voor vinnen, een verwijzing naar de donkere vinnen van het mannetje. De geslachtsnaam Paracyprichromis laat zien dat de vis nauw verwant is aan Cyprichromis, de bekende zwermvissen van het meer; ‘para’ betekent ‘naast’. In het geslacht zit ook een tweede soort, Paracyprichromis brieni, die in de hobby de ijsblauwe neoncichlide wordt genoemd en die je weleens naast deze soort ziet.

De vis is slank en spits, gebouwd om te zwemmen in open water. Bij het mannetje valt vooral het metaalachtige blauw op dat scherp contrasteert met de donkere vinnen, en de kleur is het mooist onder een lichte belichting en tegen een donkere achtergrond. Het vrouwtje is bescheidener gekleurd en in de groep opvallend minder blauw. Zoals veel schoolvissen toont hij zijn kleuren pas als hij zich veilig voelt: in een te kleine groep of in een onrustige bak blijft hij bleek.

In het wild leeft de soort in het Tanganyikameer, waar hij bekendstaat om zijn grote scholen, soms van honderden vissen. Ze zweven boven rotshellingen en plukken zoöplankton uit het water. Ze blijven dicht bij de rotsen, zodat ze bij gevaar snel kunnen schuilen. Het vrouwtje broedt de eitjes uit in haar bek, en de jongen komen pas vrij als ze goed genoeg ontwikkeld zijn om zelf te zwemmen.

Volgens de IUCN is de soort niet bedreigd, en hij wordt zowel voor de aquariumhandel als lokaal voor de visserij gevangen. Voor de hobby is hij een populaire verschijning geworden, juist omdat hij laat zien hoe mooi een school in open water kan zijn in een aquarium dat verder vaak wordt beheerst door rotsbewoners. Wie ze houdt, houdt eigenlijk een hele schoolstructuur, geen losse vissen: het effect komt van het aantal.

In het kort

Wetenschappelijke naamParacyprichromis nigripinnis
FamilieCichlidae (cichliden)
HerkomstTanganyikameer (endemisch)
VindplaatsAfrika – Tanzania, Burundi, DR Congo – Tanganyikameer
Maximale grootteca. 11 cm
Minimale aquariumgrootte120 cm / 200 liter
Temperatuur23 – 26 °C
pH7,8 – 9,0
Hardheid (GH)8 – 20 °dGH
GroepsgrootteMinimaal 8 tot 10, liefst meer
GedragVredelievend schoolvis
MoeilijkheidGemiddeld
Levensduur6 – 8 jaar
KarakterVreedzaam
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenNee
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootte8 of meer

Welke vissen passen bij de Blauwe neoncichlide?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Paracyprichromis komt van het Griekse para (‘naast’), naar de gelijkenis met het nauw verwante geslacht Cyprichromis. Het geslacht werd in 1986 beschreven door Poll.

nigripinnis komt van het Latijnse niger (‘zwart’) en pinna (‘vin’), naar de zwartachtige vinnen. Bij levende mannetjes zijn die lichtblauw; op alcohol worden ze waarschijnlijk donker.

De soort werd in 1901 beschreven door Boulenger.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

Paracyprichromis nigripinnis leeft in het Tanganyikameer en komt daar voor in enorme scholen, soms met honderden vissen. Ze zwemmen in het open water boven rotshellingen en zoeken hun voedsel in het water: zoöplankton, dat ze uit de waterkolom plukken. De vissen bewegen zich vaak dicht bij de rotsen zodat ze bij gevaar snel kunnen schuilen.

Het meer is diep, oud en heeft zeer helder, hard en zuurstofrijk water. Volgens de IUCN is de soort niet bedreigd en hij is commercieel belangrijk in de aquariumhandel. In de natuur zijn de scholen prachtig om te zien; het is dan ook de moeite waard om zo veel mogelijk van dat schoolgedrag in je aquarium terug te laten komen.

Planten en hout onder water: De rotskusten van het Tanganyikameer zijn een echte steenwereld met weinig hogere planten. Op de stenen ontwikkelt zich snel een algenlaag, onder meer draadalgen zoals Cladophora, waar veel cichliden van leven. Waterplanten blijven beperkt tot enkele plekken, vooral in de buurt van riviermondingen, waar Potamogeton, Vallisneria en Ceratophyllum voorkomen. In het diepe water is er helemaal geen plantengroei: onder ongeveer 200 meter is het water verzadigd met zwavelwaterstof en ontbreekt zuurstof. Wat je onder water ziet zijn dus rotsblokken, spleten en grotten, met algen als enige groene bedekking. Hout is geen kenmerkend onderdeel van dit biotoop.

Waterwaarden in het aquarium

De Blauwe neoncichlide wil hard, basisch water zoals in het Tanganyikameer. Hij is wat fijngevoeliger dan grotere Tanganyika-cichliden en reageert snel op vervuild water.

  • Stroming: matig, met wat beweging aan het oppervlak.
  • Zuurstof: rijkelijk.
  • Verversen: elke week een derde, met water van dezelfde temperatuur en hardheid.
  • Stabiliteit: schommelingen in waterwaarden goed vermijden.
  • Nitraat: laag houden; het schoolgedrag en de kleuren lijden anders.

Aquarium en inrichting

Kies voor een lang aquarium: de vissen zwemmen van links naar rechts en hebben veel vrije zwemruimte nodig. Zet stapels rotsen aan de achterkant, zodat er spleten en overhangen ontstaan. In het midden en de voorgrond hou je open water met een lichte zandbodem.

Het decor is vooral bedoeld voor schuilplekken en als paarplaats. Planten zijn niet nodig. Let op een goed afgesloten aquarium, want deze vissen kunnen bij schrik uit het water springen.

Biotoop nabootsen: hoge rotsformaties langs de achterwand, veel open water en een zandbodem. Met een donkere achterwand komen de blauwe kleuren nog beter uit.

Gedrag en gezelschap

Het is een vredelievende schoolvis. Houd altijd een groep van minimaal acht tot tien vissen, liefst met meer vrouwtjes dan mannetjes. Het mannetje toont zijn kleuren aan andere mannetjes maar echt vechten komt nauwelijks voor.

Goede gezelschapsvissen zijn andere rustige Tanganyika-soorten, zoals de Cyprichromis in het open water en de Marlieri bij de rotsen. Ook een Citroencichlide kan in een ruim aquarium. Vermijd grote, roofzuchtige of pestende soorten. Bekijk ook ons artikel over welke vissen bij elkaar passen.

Voeding

In de natuur: zoöplankton uit het open water.

In het aquarium: fijn vlokvoer en kleine korrels, aangevuld met artemia, watervlooien, cyclops en mysis. Geef meerdere kleine porties per dag en zorg dat het voer niet te snel zinkt, want deze vis eet vooral in het midden van het aquarium. Tip: geef ze liever iets minder dan te veel; overvoeren geeft snel problemen in het water.

Voortplanting

De Blauwe neoncichlide is een mondbroeder. Het vrouwtje draagt de eitjes in de bek en de larven ontwikkelen zich daar tot ze klaar zijn om vrij te zwemmen. Volgens de literatuur zijn de jongen, wanneer ze worden uitgespuwd, nog vrij klein. Het vrouwtje is duidelijk anders van kleur dan het mannetje.

Kweken lukt in een groepsbak mits het water goed is en er geen roofzuchtige vissen zwemmen. Het aantal jongen is klein en de kans dat de jongen tussen de volwassenen overleven is beperkt; wil je nakomelingen, geef ze dan een aparte kweekbak.

Tips uit de praktijk

De Blauwe neoncichlide is een prachtige vis om te houden, juist omdat je er een school van kunt bouwen die het aquarium tot leven brengt. Een groep van een stuk of twaalf, met de mannetjes in hun mooiste kleuren, is een echte blikvanger. Geef ze een donkere achtergrond en je ziet het blauw oplichten.

Opvallend is dat de vis vooral leunt op zijn groep. Houd je er maar drie of vier, dan worden ze schuw en verliezen hun kleur. Andere houders merken vaak dat ze rustiger worden zodra er genoeg soortgenoten zijn en er wat schuilplaatsen zijn.

Advies: voor de ervaren of gevorderde aquariaan die een Tanganyika-bak wil met veel beweging in het open water. Niet voor kleine bakken, beginners of gezelschapsaquaria met zacht water.

De eerste weken na aankoop zijn bij deze vis het belangrijkst om rust te houden. Ze zijn vaak schuw, hangen vooral bij de achterwand en de bovenkant van het aquarium en durven pas na een paar dagen naar het midden te zwemmen. Dim het licht een tijdje en houd de groep bij elkaar: vissen die je apart zet, kwijnen sneller. Reken erop dat een groep vaak pas na een week of drie echt het kleurenspel laat zien waar je voor koopt.

Wat eten betreft zijn ze meestal snel aan de gang, maar ze zijn eerder gevoelig voor te veel dan te weinig. Geef bij voorkeur kleine porties, meerdere keren per dag, en haal wat blijft liggen weg. Wat je bij een schoolvis kunt zien, is dat de kleinste of zwakste vissen soms mee moeten vechten om voer; zorg dus dat het voer goed verdeeld wordt en niet meteen zinkt. Een dunne vis in de groep is vaak een teken dat het niet goed gaat met het eten of het water.

Andere houders merken vaak dat springen een echt risico is. Een aquarium zonder deksel kan bij schrik in de avond leiden tot verlies, omdat een school bij een plotselinge beweging uit het water kan schieten. Een goed sluitende afdekking is daarom geen overbodige luxe. Gedrag dat pas na maanden opvalt, is de rangorde tussen de mannetjes: ze vertonen naar elkaar toe imponeergedrag, maar het blijft meestal bij dreigen. In een groep met meer vrouwtjes dan mannetjes blijft de rust het best bewaard.

De combinaties die goed gaan, zijn met rustige soorten uit het open water en met zachtaardige rotsbewoners; slecht gaat het met vissen die snel bewegen of achter de school aanjagen. Kweken gebeurt zelden zonder gerichte aandacht, omdat de jongen tussen de volwassen vissen weinig kans hebben. Eindadvies: alleen een goed gevulde groep in een lang aquarium; een handvol vissen in een gewone bak maakt je teleurgesteld.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Prachtige schoolvis met opvallende kleuren
  • Vredelievend en goed te combineren met rustige Tanganyika-soorten
  • Brengt beweging in het open water
  • Niet bedreigd in de natuur

Nadelen

  • Vraagt een grote groep en een lang aquarium
  • Gevoelig voor slechte waterkwaliteit
  • Springt soms uit het water

Lees ook: Hoe richt je een biotopenaquarium in en Water verversen in je aquarium.

Veelgestelde vragen over de blauwe neoncichlide

Hoe groot wordt de blauwe neoncichlide?

De blauwe neoncichlide (Paracyprichromis nigripinnis) wordt ongeveer 11 cm lang. Het is een slanke schoolvis uit het open water.

Hoe oud wordt de blauwe neoncichlide?

Met goede verzorging wordt hij 6 tot 8 jaar oud.

Met hoeveel blauwe neoncichliden houd je ze samen?

Houd er minimaal 8 tot 10 bij elkaar, liefst meer. In een grote groep komen ze het best tot hun recht en voelen ze zich veilig.

Hoe groot moet het aquarium zijn voor de blauwe neoncichlide?

Een aquarium van minstens 120 cm lengte en 200 liter is nodig. Hij zwemt graag in het open water, dus laat voldoende zwemruimte vrij.

Is de blauwe neoncichlide geschikt voor beginners?

Hij geldt als gemiddeld in moeilijkheid. Hij is vredelievend, maar heeft een grote groep en stabiele waterkwaliteit nodig.

Met welke vissen kun je de blauwe neoncichlide combineren?

Kies rustige Tanganyika-bewoners, zoals de Gele zandcichlide op de zandbodem of de Veervin-cichlide. Vermijd felle, territoriale soorten.

Welke planten passen bij de blauwe neoncichlide?

Het Speerblad en het Dwergspeerblad doen het goed in hard, alkalisch water en laten het open water vrij.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.