De discussie rondom positieflijsten voor huisdieren laait regelmatig op. Wie plannen heeft om een aquarium in te richten, vraagt zich al snel af of er in Nederland, België of Luxemburg al strenge regels gelden voor aquariumvissen. Welke soorten zijn verboden en bestaat er überhaupt al een officiële positieflijst voor vissen?
Dit bericht zet de feiten helder op een rij.
1. Bestaat er al een positieflijst voor aquariumvissen?
Het korte antwoord is: nee, er is momenteel nog geen positieflijst voor aquariumvissen in de Benelux.
Hoewel veel mensen denken dat de wetgeving inmiddels voor alle diersoorten is doorgevoerd, is de realiteit anders:
- Nederland: sinds 1 juli 2024 is de langverwachte Huis- en hobbydierenlijst (de positieflijst) officieel van kracht, maar deze beperkt zich uitsluitend tot zoogdieren. Vissen, reptielen, amfibieën en vogels vallen hier dus buiten.
- België en Luxemburg: ook onze zuiderburen kennen wetgeving rondom huisdierenlijsten, maar een specifieke, sluitende positieflijst voor tropische of koudwater aquariumvissen ontbreekt ook hier.
2. Wat betekent dit voor jou als aquariaan?
Omdat er geen positieflijst voor vissen bestaat, geldt er een eenvoudig uitgangspunt: wat niet expliciet verboden is, mag je in principe houden. Je kunt dus nog steeds reguliere en exotische aquariumvissen kopen, verkopen en verzorgen zonder dat je hoeft te vrezen dat je illegale huisdieren in huis hebt.
Let op: het ontbreken van een positieflijst betekent niet dat alles zomaar mag. Er gelden namelijk andere strenge wetten en verdragen waar je rekening mee moet houden.
3. Welke vissen zijn wél verboden of streng gereguleerd?
Ook zonder een algemene positieflijst voor vissen zijn er diverse soorten die je niet zomaar in je aquarium mag houden. Dit wordt geregeld via internationale natuurbeschermingswetten en Europese regels tegen invasieve exoten:
- CITES-beschermde soorten: vissen die in het wild bedreigd worden, vallen onder het CITES-verdrag. Denk hierbij aan steurachtigen of specifieke haaien- en roggensoorten. Handel hierin zonder de juiste CITES-papieren is illegaal.
- Invasieve exoten (EU-verbod): soorten die gevaarlijk zijn voor de Europese natuur als ze in het wild terechtkomen, staan op de Unielijst van invasieve uitheemse planten- en diersoorten. Bekende voorbeelden uit de waterwereld zijn de zonnebaars en verschillende uitheemse rivierkreeften. Het is verboden om deze te verhandelen, te importeren, te kweken of te bezitten zonder vergunning.
- Gevaarlijke of giftige soorten: voor extreem gevaarlijke vissen kunnen aanvullende gemeentelijke of landelijke regels gelden.
4. Wat brengt de toekomst?
De overheid sluit niet uit dat er in de toekomst wordt gekeken naar uitbreiding van de positieflijsten naar andere diergroepen, zoals reptielen of vissen. Dit proces heeft bij zoogdieren echter jaren van wetenschappelijk onderzoek en discussie gekost. Voorlopig kunnen aquariumliefhebbers dus opgelucht ademhalen: zolang je wegblijft van beschermde of invasieve soorten, kun je zorgeloos genieten van je onderwaterwereld.
Ben jij al aangelopen tegen onduidelijke regels rondom de aanschaf van een specifieke vissoort, of maak jij je zorgen om toekomstige wetgeving? Laat het ons weten in de reacties!
Foto: AJ Gray, via Wikimedia Commons (CC0).
