Paretroplus maculatus is een hoogruggige cichlide uit het noordwesten van Madagaskar, in de natuur ernstig bedreigd en in het aquarium vooral in handen van kwekers die deze soort willen behouden. Een rustige, langzaam groeiende vis voor geduldige houders met een grote bak.

Eigen foto van Alessandro
Over deze vis
Paretroplus maculatus werd in 1966 beschreven door de Franse onderzoekers André Kiener en Michel Maugé en hoort bij de cichliden van Madagaskar, een groep die al heel lang los van de Afrikaanse en Amerikaanse cichliden evolueert. Zijn naaste verwanten zijn niet de bekende meercichliden van het vasteland, maar de Etroplus-soorten uit Zuid-India en Sri Lanka. Die verwantschap is een overblijfsel van de tijd dat Madagaskar en India nog aan elkaar vastzaten. Binnen de Malagassische cichliden is Paretroplus het soortenrijkste geslacht; de vissen worden in de hobby vaak ‘damba’ genoemd, naar de lokale naam.
De soortnaam maculatus betekent ‘gevlekt’ en slaat op de donkere vlek op de flank. Het lichaam is hoog en zijdelings afgeplat met een kleine bek. Volwassen dieren hebben een grijze tot zilverige basiskleur met een donkere flankvlek en een fijne tekening op de schubben; de vinnen kunnen roodachtig gerand zijn. Mannetjes en vrouwtjes zijn uiterlijk lastig van elkaar te onderscheiden.
In het wild is het slecht gesteld met de soort. Hij staat op de Rode Lijst van de IUCN als ernstig bedreigd. Het leefgebied, ondiepe overstromingsmeren in het noordwesten van het eiland, wordt aangetast door verlies van habitat, overbevissing en uitgezette uitheemse vissen. Daarom loopt er een kweekprogramma waarin dierentuinen, zoals de London Zoo, en particuliere houders samenwerken om gezonde populaties in stand te houden.
Alle dieren die in de hobby rondgaan, zijn nakweek. Wie deze soort houdt, levert daarmee een bijdrage aan het behoud, mits de lijnen zuiver blijven en de herkomst bekend is.
In het kort
| Wetenschappelijke naam | Paretroplus maculatus |
|---|---|
| Familie | Cichlidae |
| Herkomst | Noordwest-Madagaskar: overstromingsmeren in het stroomgebied van de Betsiboka en de Ikopa |
| Vindplaats | Afrika – Madagaskar – Betsiboka en Ikopa, overstromingsmeren |
| Maximale grootte | Ongeveer 20 cm (gemeten maximaal 14,8 cm standaardlengte); sommige bronnen noemen tot 30 cm |
| Minimale aquariumgrootte | 180 cm / 600 liter |
| Temperatuur | 24 – 28 °C |
| pH | 7,0 – 8,0 |
| Hardheid (GH) | 8 – 20 °dGH |
| Groepsgrootte | Groep van 6 of meer, die zelf paren vormt |
| Gedrag | Vrij rustig naar andere soorten, onderling rangorde |
| Moeilijkheid | Gemiddeld tot moeilijk |
| Levensduur | 10 jaar of meer |
| Karakter | Vreedzaam |
| Eet kleine vissen | Nee |
| Vinnenbijter | Nee |
| Veilig met garnalen en slakken | Nee |
| Kwetsbaar voor vinnenbijters | Nee |
| Geschikt voor gezelschapsaquarium | Ja |
| Minimale groepsgrootte | 6 of meer |
Welke vissen passen bij de Paretroplus maculatus?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Wat betekent de naam?
Paretroplus komt van het Griekse para (‘naast’): het geslacht lijkt op Etroplus, maar verschilt in het gebit. Het geslacht werd in 1868 beschreven door Bleeker.
maculatus is Latijn voor ‘gevlekt’, naar de zwarte schoudervlek die groter wordt naarmate de vis ouder wordt.
De soort werd in 1966 beschreven door Kiener en Maugé.
Bron: The ETYFish Project
Natuurlijke leefomgeving
De soort leeft in ondiepe, troebele overstromingsmeren in het noordwesten van Madagaskar, in het stroomgebied van de Betsiboka en de Ikopa. Het water is er warm en het waterpeil verandert sterk met de seizoenen.
De bodem bestaat uit slib en zand, met oevers vol plantengroei en ondergelopen vegetatie. Juist deze ondiepe meren staan onder druk door landbouw, visserij en uitheemse vissoorten.
Waterwaarden in het aquarium
Middelhard, neutraal tot licht alkalisch water voldoet goed. Paretroplus-soorten verdragen geen opgehoopte afvalstoffen; een lage nitraatwaarde is belangrijker dan precieze getallen.
- Wekelijks 30 tot 50% verversen
- Ruime filtering voor een grote, zware vis
- Stabiele temperatuur tussen 24 en 28 °C
Aquarium en inrichting
Deze vis wordt groot en hoog, dus een bak vanaf 180 cm met voldoende hoogte en diepte is nodig. Een zandbodem, grote stenen en stukken hout zorgen voor zichtafscheiding en territoria.
Biotoop nabootsen: zandbodem, wortelhout, wat bladeren en gedempt licht. Planten worden soms beschadigd; stevige soorten op hout of steen zijn het makkelijkst.
Gedrag en gezelschap
Volwassen dieren zijn vrij rustig naar andere vissen, maar onderling ontstaat een duidelijke rangorde en paren verdedigen hun legplek. Een groep jonge dieren laten opgroeien en zelf paren laten vormen werkt het best. Andere Malagassische cichliden of rustige, even grote vissen kunnen gezelschap zijn.
Voeding
In de natuur: een gevarieerd dieet van ongewervelden, plantaardig materiaal en organisch materiaal van de bodem.
In het aquarium: goed korrelvoer met plantaardige bestanddelen, aangevuld met diepvriesvoer zoals mysis, artemia en muggenlarven, en af en toe groente zoals geblancheerde spinazie of erwten.
Voortplanting
Substraatbroeder die een vast paar vormt. De eitjes worden op een steen of stuk hout gelegd en beide ouders bewaken eieren en jongen. De soort groeit langzaam en wordt pas na een aantal jaren geslachtsrijp.
Tips uit de praktijk
Houders van Paretroplus noemen geduld steeds als belangrijkste eigenschap. De vissen groeien langzaam en het duurt jaren voordat ze hun volwassen vorm en kleur krijgen. Wie snel resultaat wil, kan beter een andere cichlide kiezen.
Een terugkerend aandachtspunt is de waterkwaliteit. Paretroplus reageren gevoelig op hoge nitraatwaarden en slecht onderhoud, en dat zie je aan bleke kleuren, ingeklemde vinnen en minder eetlust. Grote, regelmatige waterverversingen zijn bij deze soort de beste verzekering.
Ook het samenstellen van een groep vraagt aandacht. Omdat mannetjes en vrouwtjes moeilijk te onderscheiden zijn, beginnen de meeste houders met een groep jonge vissen. Als een paar zich vormt, kan het nodig zijn de andere dieren te verplaatsen, zeker in een kleinere bak. Losse volwassen vissen bij elkaar zetten gaat lang niet altijd goed.
Omdat het een bedreigde soort is, hechten kwekers veel waarde aan stamboom en herkomst. Zorg dat je vissen uit een bekende lijn haalt en geef eigen nakweek bij voorkeur door binnen het netwerk van liefhebbers en kweekprogramma’s, zodat de genetische variatie bewaard blijft.
Eerlijk advies: neem deze soort alleen als je ruimte hebt voor een echt grote bak en bereid bent jarenlang te investeren. Dan heb je een bijzondere vis die bovendien een rol speelt in het behoud van zijn soort.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Zeldzame soort met een bijzonder verhaal
- Vrij rustig naar andere vissen
- Lange levensduur
Nadelen
- Wordt groot en heeft een zeer grote bak nodig
- Groeit langzaam en wordt laat volwassen
- Gevoelig voor slechte waterkwaliteit
- Moeilijk verkrijgbaar
Veelgestelde vragen over Paretroplus maculatus
Hoe groot wordt Paretroplus maculatus?
Reken op ongeveer 20 cm totale lengte. Het grootste gemeten exemplaar had een standaardlengte (zonder staartvin) van 14,8 cm; sommige bronnen noemen tot 30 cm, maar dat is vermoedelijk te hoog.
Waar komt Paretroplus maculatus vandaan?
Uit ondiepe overstromingsmeren in het stroomgebied van de Betsiboka en de Ikopa in het noordwesten van Madagaskar.
Is Paretroplus maculatus bedreigd?
Ja, de soort staat op de IUCN Rode Lijst als ernstig bedreigd. Kweek in dierentuinen en door liefhebbers helpt bij het behoud.
Hoe groot moet het aquarium zijn?
Minimaal 180 cm en ongeveer 600 liter voor een groep.
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.
