Paretroplus menarambo

Paretroplus menarambo, in het Engels de pinstripe damba, is een cichlide uit het noordwesten van Madagaskar die lange tijd als uitgestorven in het wild gold. Dat hij nog bestaat, is voor een groot deel te danken aan dierentuinen en particuliere kwekers.

Paretroplus menarambo
Eigen foto van Alessandro

Eigen foto van Alessandro

Over deze vis

Paretroplus menarambo werd in 1996 beschreven door de Franse cichlidenkenner Robert Allgayer, op basis van vissen uit de meren in het stroomgebied van de Sofia in het noordwesten van Madagaskar. De naam ‘menarambo’ komt uit het Malagasi en betekent ‘rode staart’, een verwijzing naar de roodbruin gerande vinnen. Zoals alle Paretroplus-soorten hoort hij bij een oude groep cichliden die het nauwst verwant is aan de Etroplus-soorten uit Zuid-India en Sri Lanka.

Het lichaam is hoog en zijdelings afgeplat, grijsbruin van kleur met donkere verticale banden en fijne lengtestreepjes die hem zijn Engelse naam ‘pinstripe’ geven. De vinnen zijn grijs met roodbruine randen en de staartvin is halvemaanvormig. Mannetjes en vrouwtjes lijken sterk op elkaar.

In de natuur is het slecht met deze soort gesteld. De IUCN heeft hem een tijd als uitgestorven in het wild geregistreerd; inmiddels staat hij als ernstig bedreigd op de Rode Lijst, nadat een restpopulatie werd teruggevonden in het Tsenymeer, waar hij samenleeft met andere Paretroplus-soorten. Uitgezette uitheemse vissen en overbevissing worden als belangrijkste bedreigingen genoemd.

Gelukkig werd de soort al vroeg in Europa gekweekt. Instellingen zoals de London Zoo en het Bolton Museum, samen met particuliere liefhebbers, houden kweeklijnen in stand. In de hobby is hij daardoor iets beter verkrijgbaar dan veel andere damba’s, al blijft het een zeldzame vis.

In het kort

Wetenschappelijke naamParetroplus menarambo
FamilieCichlidae
HerkomstNoordwest-Madagaskar: meren in het stroomgebied van de Sofia, waaronder het Tsenymeer
VindplaatsAfrika – Madagaskar – Sofia, Tsenymeer
Maximale grootteOngeveer 20 – 25 cm (gemeten maximaal 16,7 cm standaardlengte)
Minimale aquariumgrootte150 cm / 450 liter
Temperatuur24 – 28 °C
pH7,0 – 8,0
Hardheid (GH)8 – 20 °dGH
GroepsgrootteGroep van 6 of meer, die zelf paren vormt
GedragVrij rustig naar andere soorten, onderling rangorde
MoeilijkheidGemiddeld
Levensduur10 jaar of meer
KarakterVreedzaam
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenNee
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootte6 of meer

Welke vissen passen bij de Paretroplus menarambo?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Paretroplus komt van het Griekse para (‘naast’): het geslacht lijkt op Etroplus, maar verschilt in het gebit. Het geslacht werd in 1868 beschreven door Bleeker.

menarambo is de lokale Malagassische naam voor deze cichlide, van mea (‘rood’) en rambo (‘staart’), naar de felrode rand van de staartvin bij volwassen vissen.

De soort werd in 1996 beschreven door Allgayer.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De soort leeft in meren in het stroomgebied van de Sofia, een van de grote rivieren van Noordwest-Madagaskar. Het water is er warm en de omstandigheden wisselen met regen- en droge tijd.

De bodem bestaat uit zand en slib, met oevers vol plantengroei en hout. De resterende populatie in het Tsenymeer deelt het leefgebied met onder meer Paretroplus kieneri en Paretroplus lamenabe.

Waterwaarden in het aquarium

Middelhard, neutraal tot licht alkalisch water is geschikt. Net als andere damba’s is deze soort gevoelig voor ophoping van afvalstoffen.

  • Wekelijks 30 tot 50% verversen
  • Krachtige filtering
  • Stabiele temperatuur tussen 24 en 28 °C

Aquarium en inrichting

Een bak vanaf 150 cm voor een groepje, met genoeg hoogte voor deze hoogruggige vissen. Zand als bodem, stukken wortelhout en grote stenen als territoriumgrens en legplek.

Biotoop nabootsen: zandbodem, wortelhout, bladeren en gedempt licht met wat drijfplanten.

Gedrag en gezelschap

Vrij rustig naar andere vissen, maar onderling wordt een duidelijke rangorde uitgevochten en paren worden fel als ze broeden. Laat een groep jonge dieren samen opgroeien. Andere Malagassische cichliden of rustige, even grote soorten zijn geschikt gezelschap.

Voeding

In de natuur: ongewervelden, plantaardig materiaal en organisch materiaal van de bodem.

In het aquarium: een goed cichlidenkorrel met plantaardige bestanddelen, aangevuld met diepvriesvoer zoals mysis, artemia en muggenlarven, en af en toe groente.

Voortplanting

Substraatbroeder die een vast paar vormt. De eitjes worden op een steen of hout gelegd en beide ouders bewaken eieren en jongen. De vissen worden pas na een paar jaar geslachtsrijp.

Een paar dat gaat broeden, maakt een vaste plek schoon en verdedigt die tegen de rest van de groep. Na het uitkomen houden de ouders de jongen een tijd bij elkaar. De jongen kunnen pas uitgekomen artemia en fijn gemalen korrelvoer aan en groeien, net als de ouders, vrij langzaam. Wie de jongen apart wil opkweken, doet dat het best in een eigen bak met dezelfde waterwaarden en veel kleine verversingen. Omdat de soort in het wild ernstig bedreigd is, is het verstandig om vooraf na te denken over waar de nakweek naartoe gaat: liefst naar houders of kweekprogramma’s die de lijn zuiver houden.

Tips uit de praktijk

Onder de damba’s geldt P. menarambo als een van de toegankelijkere soorten, juist omdat hij al lang wordt gekweekt. Toch gaan veel van dezelfde lessen op als bij zijn verwanten: geduld, ruimte en schoon water.

Houders merken vaak dat de vissen in het begin schuw zijn, zeker in een kale bak. Met hout, stenen en een paar rustige scholenvissen boven in de bak worden ze sneller zelfverzekerd en laten ze hun mooie tekening zien. Bleke kleuren en ingeklemde vinnen wijzen vaak op onrust of slecht water.

Het vormen van een paar gaat het best vanuit een groep jonge dieren. Als een paar zich vormt, kunnen de andere vissen flink worden opgejaagd. In een kleinere bak moet je dan soms dieren verplaatsen. Volwassen vissen die elkaar niet kennen samenzetten, gaat lang niet altijd goed.

Omdat de soort in de natuur zo kwetsbaar is, letten kwekers op herkomst en zuivere lijnen. Kruising met andere damba’s moet je absoluut vermijden. Geef nakweek bij voorkeur door aan andere liefhebbers die de soort serieus willen houden.

Eerlijk advies: een prachtige, rustige cichlide voor wie de ruimte heeft en het niet erg vindt om jaren te wachten tot de vissen volgroeid zijn. Met zo’n groep draag je bovendien bij aan het voortbestaan van de soort.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Opvallende streeptekening en rode vinranden
  • Vrij rustig naar andere vissen
  • Bijdrage aan behoud van een bedreigde soort

Nadelen

  • Heeft een grote bak nodig
  • Groeit langzaam
  • Zeldzaam in de handel

Veelgestelde vragen over Paretroplus menarambo

Hoe groot wordt Paretroplus menarambo?

Reken op ongeveer 20 tot 25 cm totale lengte. Het grootste gemeten exemplaar had een standaardlengte (zonder staartvin) van 16,7 cm.

Is Paretroplus menarambo uitgestorven in het wild?

Hij gold een tijd als uitgestorven in het wild, maar er is een restpopulatie gevonden in het Tsenymeer. De soort is ernstig bedreigd.

Hoe groot moet het aquarium zijn?

Minimaal 150 cm en ongeveer 450 liter voor een groepje.

Met welke vissen kun je hem combineren?

Met andere Malagassische cichliden of rustige, even grote vissen.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.