Citroencichlide (Neolamprologus leleupi)

De citroencichlide is een slanke, felgeel tot oranje gekleurde cichlide uit het Tanganyikameer. Een opvallende blikvanger tussen de rotsen van een Tanganyika-aquarium.

Citroencichlide (Neolamprologus leleupi)
Eigen foto van Alessandro

Meer eigen foto’s van Alessandro

Over deze vis

De citroencichlide werd in 1956 door Max Poll beschreven als Lamprologus leleupi, en kreeg later een plek in het geslacht Neolamprologus, dat zoveel betekent als nieuwe Lamprologus. De soortnaam eert Narcisse Leleup, een Belgische entomoloog die deelnam aan expedities naar het Tanganyikameer, waarbij ook vissen werden verzameld. Binnen de hobby is de soort vooral bekend onder zijn handelsnaam, citroencichlide, of onder de Engelse naam lemon cichlid. Er bestaan meerdere kleurvormen, waardoor je ook oranje of roodachtige exemplaren tegenkomt die worden verkocht als de oranje leleupi.

De kleur is het meest opvallende kenmerk. Wilde dieren en jonge exemplaren zijn vaak wat bleker geelbruin, terwijl goed gevoerde volwassen dieren fel citroengeel tot diep oranje kunnen worden, met een zwarte pupil en soms een duidelijke wang- en kieuwtekening. Bij de kleurenvorm speelt het voer een grote rol: carotenoïden uit het voer versterken de kleur, waardoor twee dieren van dezelfde afkomst er na een jaar bij verschillende houders heel anders kunnen uitzien. De vis is slank en langgerekt, zonder grote verschillen tussen de seksen, al blijven vrouwtjes vaak wat kleiner.

In het wild leeft de soort tussen de rotsen langs de kust van het Tanganyikameer, waar hij zich schuilhoudt in spleten en holen. Hij jaagt op kleine ongewervelden en insectenlarven tussen het gesteente, en hij doet dat met korte uitvallen vanuit een schuilplaats. Paren houden een hol als vaste basis, en het is bekend dat de territoria van soortgenoten scherp worden afgebakend. In het meer is de soort niet zeldzaam en de IUCN beschouwt hem niet als bedreigd.

In de hobby is de citroencichlide al lange tijd een populaire kleurrijke Tanganyika-soort, mede omdat hij niet zo groot wordt. De handel bestaat grotendeels uit kweekdieren, waardoor de belasting van wilde populaties beperkt blijft. Een aandachtspunt is het verschil tussen echte leleupi en verwante soorten met een gelijkaardig uiterlijk, want die worden in de handel wel eens door elkaar verkocht.

Wetenschappelijke naamNeolamprologus leleupi
FamilieCichlidae
HerkomstTanganyikameer (rotskusten)
VindplaatsAfrika – Tanzania, DR Congo – Tanganyikameer
Maximale grootte9 – 10 cm
Minimale aquariumgrootte80 cm / 120 liter
Temperatuur24 – 27 °C
pH7,8 – 9,0
Hardheid (GH)10 – 20 °dGH
GroepsgroottePaartje
GedragTerritoriaal, vooral naar soortgenoten
MoeilijkheidGemiddeld
Levensduur8 – 10 jaar
KarakterSemi-agressief
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenNee
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgroottePaar

Welke vissen passen bij de Citroencichlide?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Neolamprologus komt van het Griekse neos (‘nieuw’): een nieuw geslacht voor soorten die eerder in Lamprologus stonden. Het geslacht werd in 1985 beschreven door Colombé en Allgayer.

leleupi is een eerbetoon aan de entomoloog Narcisse Leleup (1912–2001), die het typemateriaal en veel andere Tanganyika-cichliden verzamelde. Niet te verwarren met N. leloupi, die één letter verschilt.

De soort werd in 1956 beschreven door Poll.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De citroencichlide leeft tussen rotsen en in spleten op verschillende diepten langs de kust van het meer.

Waterwaarden in de natuur: hard.

Waterwaarden in het aquarium

  • Schoon water met veel zuurstof

Aquarium en inrichting

Vanaf 80 cm met een rotsopbouw vol holen en spleten.

Biotoop nabootsen: licht zand, gestapelde rotsen, eventueel schelpen.

Voeding

In de natuur: kleine ongewervelden tussen de rotsen.

In het aquarium: korrels en diepvriesvoer; carotenoïderijk voer houdt de kleur mooi.

Voortplanting

Holenbroeder; het paar verdedigt een hol waarin de eieren worden afgezet.

Tips uit de praktijk

Houders zijn vooral enthousiast over de kleur. Een eenmaal gevormd paar is trouw, maar losse exemplaren kunnen elkaar flink bestrijden.

De eerste weken na aankoop zijn de dieren vaak bleker dan in de winkel. Dat is normaal: ze zijn gestrest en zoeken meteen een spleet om in te verdwijnen. Andere houders merken vaak dat de kleur pas na een paar maanden weer helemaal terugkomt, zeker als je carotenoïderijk voer geeft. Verdrijf ze niet steeds uit hun schuilplek; ze zijn het meest ontspannen als ze weten waar ze naartoe kunnen.

Voeren is doorgaans eenvoudig. Ze pakken diepvriesvoer en korrels zonder problemen, al blijven ze wat schuw als er veel concurrentie is. Let op overvoeren: een te dikke vis krijgt minder kleur en wordt sloom. Ziektes zijn zeldzaam als het water goed is. Wat je wel ziet, zijn verwondingen na gevechten, vooral in een te klein aquarium of als er meerdere mannetjes rondzwemmen.

Het gedrag dat je pas na maanden opmerkt, is de vasthoudendheid van een paar. Een gevormd paar werkt goed samen, verdedigt zijn hol en zorgt zorgvuldig voor de eieren en het jonge broed. Voor buren geldt: rustige Tanganyika-soorten die andere zones benutten, zoals scholenvissen in het open water, gaan goed. Andere holenbewoners die eenzelfde spleet willen, leiden tot gevechten.

Kweken lukt bij een goed paar vaak vanzelf en de jongen zijn goed groot te brengen met fijn voer. Onderhoud is eenvoudig: schoon, zuurstofrijk water en regelmatig verversen. Voor wie een kleurrijke, niet te grote Tanganyika-vis zoekt, is de citroencichlide een goede keuze. Eerlijk advies: begin met een klein aquarium met één paar en een goede rotsopbouw. Twee koppels in een te klein aquarium loopt zelden goed af.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Felgele kleur
  • Geschikt voor middelgrote aquaria
  • Interessant broedgedrag

Nadelen

  • Territoriaal
  • Kleur verbleekt bij slecht voer

Veelgestelde vragen over de citroencichlide

Hoe groot wordt de citroencichlide?

De citroencichlide (Neolamprologus leleupi) wordt 9 tot 10 cm groot.

Hoe oud wordt de citroencichlide?

Met goede verzorging wordt de citroencichlide 8 tot 10 jaar oud.

Met hoeveel citroencichliden houd je ze samen?

Houd ze als paartje. Hij is territoriaal, vooral naar soortgenoten, dus twee mannetjes samen geeft problemen.

Hoe groot moet het aquarium zijn voor de citroencichlide?

Een aquarium van minimaal 80 cm, ongeveer 120 liter, met rotsopbouw en schuilplekken is geschikt.

Met welke vissen kun je de citroencichlide combineren?

Kies andere Tanganyika-vissen die niet op de bodem rond de rotsen leven, zoals de Cyprichromis, de Blauwe neoncichlide of de Dwergsynodontis.

Welke planten passen bij de citroencichlide?

Plant stevige soorten die je op steen kunt vastzetten, zoals de Dwergspeerblad en het Speerblad.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.