Hypostomus (Hypostomus plecostomus)

Hypostomus plecostomus plecostomus is de oorspronkelijke ‘pleco’ waaraan de hele groep zijn naam dankt. Een grote, schemeractieve harnasmeerval met een donker gevlekt pantser.

Hypostomus plecostomus
Foto: Raphaël Covain, via Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Over deze vis

De soort werd door Linnaeus in 1758 beschreven, oorspronkelijk als Acipenser plecostomus. De naam plecostomus komt uit het Grieks en betekent ‘plooimond’, naar de zuigmond aan de onderkant van de kop. Van die naam is het woord ‘pleco’ afgeleid, waarmee inmiddels bijna alle harnasmeervallen worden aangeduid. Precies daar zit de verwarring: veel vissen die in de handel als Hypostomus plecostomus worden verkocht, blijken bij nader inzien Pterygoplichthys-soorten te zijn. In 2012 hebben onderzoekers de echte Hypostomus plecostomus scherper afgebakend en van verwante soorten onderscheiden.

Het lichaam is stevig en bedekt met rijen beenplaten, de kop is breed en de bek staat als een zuignap onder de kop. De kleur is donkerbruin tot grijs met een vlekkerig patroon van donkere stippen. In het wild wordt hij ongeveer 50 centimeter, in gevangenschap blijft hij vaak iets kleiner.

De soort komt voor in het noordoosten van Zuid-Amerika, met onder meer de Guyana’s en Trinidad en Tobago genoemd. Hij is een omnivoor die algen, waterplanten, kleine kreeftachtigen en slakkeneieren eet. Bij zuurstofarm water kan hij zuurstof opnemen via zijn maag, wat hem ook een hardnekkige overlever maakt. Elders in de wereld zijn verwilderde populaties ontstaan, onder andere in Florida en Texas.

De IUCN beschouwt de soort als niet bedreigd. In de hobby werd hij vanaf de jaren zeventig veel verkocht als bodemreiniger, waarbij de meeste kopers niet wisten hoe groot en vuil hij zou worden.

In het kort

Wetenschappelijke naamHypostomus plecostomus
FamilieLoricariidae (harnasmeervallen)
HerkomstGuyana, Suriname en Frans-Guyana
VindplaatsZuid-Amerika – Guyana, Suriname, Frans-Guyana – Kustrivieren van de Guyana’s
Maximale grootte30 – 50 cm
Minimale aquariumgrootte200 cm / 600 liter
Temperatuur22 – 28 °C
pH6,5 – 7,8
Hardheid (GH)4 – 18 °dGH
GroepsgrootteSolitair
GedragVreedzaam, schemeractief
MoeilijkheidMoeilijk (vanwege formaat)
Levensduur15 jaar of langer
KarakterVreedzaam
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenJa
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootteAlleen

Welke vissen passen bij Hypostomus plecostomus?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Hypostomus komt van het Griekse hypo (‘onder’) en stoma (‘mond’), naar de mond aan de onderkant van de kop. Het geslacht werd in 1803 beschreven door Lacepède.

plecostomus komt van het Griekse pleko (‘vouwen’) en stoma (‘mond’). De lippen vouwen zich vermoedelijk naar beneden tot een zuigmond. Hier komt ook de bekende naam ‘pleco’ vandaan.

De soort werd in 1758 beschreven door Linnaeus.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

Deze harnasmeerval leeft in rivieren en kustwateren, soms ook in brak water.

Waterwaarden in de natuur: zacht tot middelhard.

Waterwaarden in het aquarium

  • Krachtige filtering

Aquarium en inrichting

Een zeer groot aquarium met grote wortels en holen.

Biotoop nabootsen: zand, stenen en grote wortels.

Voeding

In de natuur: algen, detritus en kleine ongewervelden.

In het aquarium: algentabletten, groente en diepvriesvoer.

Voortplanting

Holenbroeder; in het aquarium zelden gekweekt.

Tips uit de praktijk

Houders zien de echte Hypostomus plecostomus plecostomus zelden: veel ‘plecos’ in de handel zijn eigenlijk Pterygoplichthys. Beide worden groot.

De eerste weken na aankoop is zo’n jonge pleco vooral een verstopper. Hij zoekt een hol of een stuk hout en komt pas na het uitdoen van het licht tevoorschijn. Andere houders merken vaak dat het voeren via schemervoer werkt: leg ’s avonds een plakje courgette neer en het is de volgende ochtend weg. Ook hout om aan te raspen hoort erbij.

Het eerste echte probleem is de groei. Wat in de winkel een handlang diertje lijkt, groeit in een paar jaar uit tot een vis van vele centimeters, met daarbij een indrukwekkende hoeveelheid uitwerpselen. Een krachtige filter en regelmatig waterverversen zijn dan geen luxe. Een typisch probleem is een te klein aquarium: de vis raakt gestrest en wordt onrustig.

Wat je pas na maanden merkt, is dat hij zijn plek in de bak heel goed kent en die verdedigt tegen soortgenoten. Met andere grote, rustige vissen gaat het meestal prima. Bij kleine of langzame vissen kan hij weleens op de slijmlaag gaan knabbelen, dus wees voorzichtig met combinaties.

Eerlijk advies: neem hem alleen als je een zeer groot aquarium hebt en bereid bent hem vele jaren te houden. Voor een gewoon gezelschapsaquarium is hij ongeschikt, en in dat geval kun je beter een kleinere L-meerval kiezen.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Sterk
  • Rustig
  • Lange levensduur

Nadelen

  • Wordt zeer groot
  • Veel afval

Veelgestelde vragen over Hypostomus plecostomus

Hoe groot wordt Hypostomus plecostomus?

Hypostomus plecostomus (hypostomus) wordt 30 tot 50 cm lang en 15 jaar of ouder. Het is de oorspronkelijke pleco waaraan de hele groep zijn naam dankt.

Hoe groot moet het aquarium zijn voor Hypostomus plecostomus?

Reken op minimaal 200 cm lengte en 600 liter. Hij leeft solitair en is schemeractief, dus zorg voor genoeg schuilplekken.

Is Hypostomus plecostomus geschikt voor beginners?

Nee, de soort is moeilijk, vooral vanwege het formaat. Hij wordt vaak jong gekocht, maar groeit uit tot een grote vis.

Met welke vissen kun je Hypostomus plecostomus combineren?

Hij is vreedzaam en past bij robuuste, rustige vissen zoals de zilverarowana, de Colombiaanse tetra en de vlagcichlide.

Welke planten passen bij Hypostomus plecostomus?

Kies stevige of drijvende planten zoals de amazonekikkerbeet en Alternanthera reineckii. Zachte planten kunnen worden uitgegraven.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.