Het bermpje is een inheemse steenkruiper uit heldere Nederlandse beken. Een leuke bodemvis voor een onverwarmd, stromend koudwateraquarium.

Over deze vis
Het bermpje werd in 1758 door Linnaeus beschreven als Cobitis barbatula. De soortnaam barbatula betekent zoiets als ‘klein baardje’ en slaat op de baarddraden aan de onderkant van de bek: drie paar korte draden waarmee hij zijn prooi opspoort. Lange tijd stond hij bekend als Nemacheilus barbatulus, en die oude naam kom je nog steeds tegen in oudere boeken en sites. Hij hoort bij de familie Nemacheilidae, de steenkruipers, en dus niet bij de echte modderkruipers of botia’s, al lijkt hij er op het eerste gezicht veel op.
Het is een slank visje met een geelbruin lichaam, verticale donkere banden en vlekken, afgeronde vinnen en ogen die hoog op de kop staan. Daardoor kan hij op de bodem liggen en toch goed om zich heen kijken. Hij wordt meestal een stuk korter dan het maximum dat voor de soort wordt genoemd; een lengte van 12 cm is al een mooi exemplaar.
In de natuur komt hij voor in een groot deel van Europa, in heldere, zuurstofrijke beken en rivieren met grind en zand. Hij is een nachtdier dat zich overdag onder stenen, hout of in kieren verstopt en ’s nachts op jacht gaat naar kreeftjes, muggenlarven en andere bodemdiertjes. In het voorjaar en de zomer paait hij; een vrouwtje kan duizenden eitjes leggen. Zijn levensduur in het wild is kort, meestal drie tot vier jaar, vijf is al uitzonderlijk.
De soort wordt wereldwijd als niet bedreigd beschouwd, maar is gevoelig voor vervuiling en voor beken die worden gekanaliseerd of opgestuwd. Doordat hij niet tegen zuurstofgebrek kan, verdwijnt hij snel als een beek stilstaat of opwarmt. In de aquariumhandel is hij weinig te vinden. Wie er een wil, vindt hem vooral via kwekers van inheemse vissen, en het vangen in het wild is bijna overal aan regels of vergunningen gebonden.
In het kort
| Wetenschappelijke naam | Barbatula barbatula |
|---|---|
| Familie | Nemacheilidae |
| Herkomst | Europa, ook in Nederland en België |
| Vindplaats | Europa – Europa, Nederland, België – Snelstromende beken en rivieren |
| Maximale grootte | 12–15 cm |
| Minimale aquariumgrootte | 100 liter (80 cm) |
| Temperatuur | 10 – 20 °C |
| pH | 7,0 – 8,0 |
| Hardheid (GH) | 8 – 20 |
| Groepsgrootte | Minimaal 3 dieren |
| Gedrag | Vreedzaam, schemeractief |
| Moeilijkheid | Gemiddeld |
| Levensduur | 5–7 jaar |
| Karakter | Vreedzaam |
| Eet kleine vissen | Nee |
| Vinnenbijter | Nee |
| Veilig met garnalen en slakken | Nee |
| Kwetsbaar voor vinnenbijters | Nee |
| Geschikt voor gezelschapsaquarium | Ja |
| Minimale groepsgrootte | 3 of meer |
Welke vissen passen bij het Bermpje?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Wat betekent de naam?
Barbatula gaat terug op Cobitis barbatula, de oorspronkelijke naam van deze soort. Het geslacht werd in 1790 beschreven door Linck.
barbatula is een verkleinvorm van het Latijnse barba (‘baard’), naar de zes baarddraden rond de bovenkaak, die groter zijn dan bij de kleine modderkruiper (Cobitis taenia).
De soort werd in 1758 beschreven door Linnaeus.
Bron: The ETYFish Project
Natuurlijke leefomgeving
Heldere, zuurstofrijke beken en rivieren met grind- en steenbodem.
Waterwaarden in de natuur: koel, middelhard, licht basisch water.
Waterwaarden in het aquarium
- Niet verwarmen
- Veel zuurstof en stroming
Aquarium en inrichting
Grind en kiezels, stenen met holtes en een stromingspomp. Zet het aquarium op een koele plek.
Biotoop nabootsen: een beekaquarium met ronde keien, grind en een paar waterplanten uit koud water.
Voeding
In de natuur: muggenlarven, vlokreeftjes en wormen.
In het aquarium: diepvries- en levend voer, aangevuld met zinkende korrels.
Voortplanting
Paait in het voorjaar tussen grind en planten; soms lukt nakweek in grotere koudwateraquaria.
Tips uit de praktijk
Houders vinden het een verrassend levendig visje zodra het schemert. Let op: vangen in het wild kan vergunningplichtig zijn.
Uit wat houders van inheemse vissen vertellen, blijkt dat het bermpje in het begin vooral een verstopper is. De eerste dagen zie je hem nauwelijks, hij zoekt een spleet tussen de stenen en blijft daar tot het donker wordt. Wie lichtjes dimt of ’s avonds voert, ziet hem pas echt tevoorschijn komen. Na een paar weken worden ze iets vrijmoediger, en in een groepje merk je dat ze elkaar volgen en zich in een rij onder dezelfde steen proppen.
Met voeren is het meestal geen probleem. Diepvries muggenlarven en vlokreeftjes zijn favoriet, droogvoer wordt vaak pas na gewenning geaccepteerd. Levend voer, zoals bodemtjes uit de beek, werkt het beste bij een schuwe nieuwe vis. Geef niet te veel, want hij heeft een bescheiden eetlust en overtollig voer vervuilt het koele water.
Het belangrijkste wat fout gaat, is warmte. Een koudwatervis in een kamer die in de zomer te warm wordt, krijgt het snel zwaar: hij wordt lusteloos, gaat hangen bij de uitstroom en kan sterven. Houd de bak op een koele plek, zorg voor veel beweging en verlies de temperatuur in augustus niet uit het oog. Ook de stroming doet ertoe, want in een stilstaande bak is hij vaak minder actief.
Als gezelschap past hij bij andere koude- en zuurstofminnende vissen, zoals riviergrondels of stekelbaarsjes, als de bak ruim is. Eindadvies: prima voor wie een beekaquarium wil, die de temperatuur in de zomer de baas kan en die een vis wil die vooral in de schemer zijn best doet. Wie een drukke, kleurrijke bak wil, kiest beter iets anders.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Inheems en geen verwarming nodig
- Vreedzaam
Nadelen
- Kan niet tegen warm water in de zomer
- Weinig in de handel
Veelgestelde vragen over het bermpje
Hoe groot wordt het bermpje?
Het bermpje (Barbatula barbatula) wordt 12 tot 15 cm lang.
Hoe oud wordt het bermpje?
Gemiddeld wordt hij 5 tot 7 jaar oud.
Met hoeveel bermpjes houd je ze samen?
Houd er minimaal drie samen, dan voelen ze zich veilig en laten ze meer van hun gedrag zien.
Hoe groot moet het aquarium zijn voor een bermpje?
Reken op minimaal 100 liter (80 cm). Het bermpje houdt van helder, stromend water en een bodem met zand en stenen.
Is het bermpje geschikt voor beginners?
Het staat als gemiddeld te boek. Het is een vreedzame, schemeractieve vis voor een onverwarmd koudwateraquarium.
Met welke vissen kun je het bermpje combineren?
Met andere vreedzame inheemse vissen, zoals de Kleine modderkruiper, de Bittervoorn en de Elrits.
Welke planten passen bij het bermpje?
Inheemse planten zoals Bronmos en Grof hoornblad passen goed bij zijn beekmilieu.
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.
