Oosterse modderkruiper (Misgurnus anguillicaudatus)

Misgurnus anguillicaudatus (oosterse modderkruiper), ook wel ‘dojo’ of ‘weervis’ genoemd, is een langgerekte, vriendelijke koudwatervis. Hij reageert op luchtdrukveranderingen: voor onweer wordt hij vaak onrustig.

Oosterse modderkruiper (Misgurnus anguillicaudatus)
Foto via Wikimedia Commons (publiek domein)

Over deze vis

Misgurnus anguillicaudatus werd in 1842 beschreven door de Deense-Britse arts en zoöloog Theodore Cantor, als Cobitis anguillicaudata. De soortnaam betekent letterlijk ‘palingstaart’ (anguilla is paling, cauda staart) en slaat op de gestrekte, aalachtige vorm. Er zijn verschillende oude namen in omloop, zoals Misgurnus lividus en Misgurnus punctatus, en de soort wordt vaak verward met de Europese grote modderkruiper en met verwante Aziatische Misgurnus-soorten. De naam weervis deelt hij met die Europese verwant, omdat ook hij volgens het volksgeloof onrustig wordt bij veranderend weer.

Het lichaam is langgerekt en rond, met drie paar baarddraden rond de bek waarmee hij door de bodem zift. In het wild is hij geelgroen tot olijfbruin of grijsbruin met een lichtere buik. In de hobby zijn er kweekvormen: de gouden dojo is de bekendste, daarnaast bestaan er albino’s, roze en oranje vormen en gespikkelde varianten. Dieren uit het wild worden groter dan de meeste aquariumdieren, maar ook in de bak kan hij forse afmetingen bereiken.

Het natuurlijke verspreidingsgebied strekt zich uit van Siberië tot Noord-Vietnam, inclusief Japan. Hij leeft in rijstvelden, sloten, vijvers en moerassen. Net als zijn Europese verwant kan hij via de darm lucht opnemen, waardoor hij uitdrogende of zuurstofarme omstandigheden doorstaat. In de natuur zoekt hij zijn voedsel in het slib: algen, detritus en kleine ongewervelden. Een bijzonderheid is dat er naast gewone, tweeslachtelijk voortplantende populaties ook klonen bestaan die zich zonder mannetjes voortplanten.

In Oost-Azië wordt de vis op grote schaal gekweekt voor consumptie, bijvoorbeeld in de Japanse dojo nabe en de Koreaanse chueo-tang, een soep. Dat is ook de bron van de aquariumhandel. Buiten zijn thuisgebied heeft de soort zich gevestigd in Europa, Noord-Amerika en Australië, waar hij als invasieve soort wordt gezien. Daarom geldt: nooit uitzetten, ook niet in een vijver met verbinding met open water.

In het kort

Wetenschappelijke naamMisgurnus anguillicaudatus
FamilieCobitidae
HerkomstOost-Azië (China, Korea, Japan, Taiwan)
VindplaatsAzië – China, Korea, Japan, Taiwan – Rijstvelden, sloten en moerassen
Maximale grootte15 – 20 cm
Minimale aquariumgrootte120 cm / 250 liter
Temperatuur10 – 24 °C
pH6,5 – 8,0
Hardheid (GH)5 – 20 °dGH
GroepsgrootteGroep van 3 – 5
GedragVreedzaam, nieuwsgierig
MoeilijkheidMakkelijk
Levensduur10+ jaar
KarakterVreedzaam
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenNee
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootte3 of meer

Welke vissen passen bij Misgurnus anguillicaudatus?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Misgurnus is een verlatijnsing van oude Engelse, Franse en Spaanse volksnamen (mis’gurn, misgurne, misgurnos) voor de grote modderkruiper. Het geslacht werd in 1803 beschreven door Lacepède.

anguillicaudatus komt van het Latijnse anguilla (‘paling’), naar het lange, palingachtige lichaam, en caudatus (‘gestaart’), waarschijnlijk naar de sterk verlengde staartvin.

De soort werd in 1842 beschreven door Cantor.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De soort leeft in rijstvelden, sloten, vijvers en moerassen met modderige bodems. Hij kan lucht happen en overleeft zuurstofarme omstandigheden en koude winters.

Waterwaarden in de natuur: zacht tot middelhard.

Waterwaarden in het aquarium

  • Geen verwarming nodig

Aquarium en inrichting

Vanaf 120 cm, met een goed sluitend deksel (ze kunnen ontsnappen). Let op: de soort is in delen van Europa en de VS invasief. Zet hem nooit uit in open water; houd hem alleen in een aquarium of een afgesloten vijver en controleer de actuele regels.

Biotoop nabootsen: dikke laag fijn zand, gladde stenen, wortelhout en planten die koel water verdragen.

Voeding

In de natuur: wormen, larven, kreeftachtigen en detritus.

In het aquarium: zinkende korrels, tabletten en diepvriesvoer. Ze worden snel tam en eten soms uit de hand.

Voortplanting

In de natuur paaien ze in het voorjaar in ondiep, begroeid water. In het aquarium zelden; kweek gebeurt commercieel in vijvers.

Tips uit de praktijk

Houders noemen de dojo ‘de hond onder de vissen’: nieuwsgierig, tam en grappig. Ze graven wel veel en zijn goed in ontsnappen.

In de eerste weken na aankoop graaft hij zich vaak in en zie je alleen een kopje uit het zand steken. Geef hem rust en een dikke laag fijn zand: pas als hij zich veilig voelt, begint hij overdag te zwemmen. Na een paar weken komt hij bij het voeren juist naar voren en eet hij uit de hand. Het blijft wel een vis die ’s avonds het actiefst is.

Kieskeurig is hij niet. Zinkende korrels, diepvriesvoer en stukjes worm gaan er allemaal in. Door hun voorkeur voor het zand zie je ze vaak met de kop in de bodem, dus geef het voer op een plek waar ze bij kunnen. Overvoeren is een valkuil, want wat hij laat liggen, vervuilt de bodem.

Typische fouten: te grof grind en een open bak. Op scherp grind beschadigt hij zijn baarddraden, en zonder deksel ligt hij ’s ochtends op de vloer. Kijk ook naar de temperatuur in de zomer: bij erg warm water gaat hij hangen en kan hij onwel worden. Bij een stijgende temperatuur en minder zuurstof ga je hem vaker naar het wateroppervlak zien schieten om lucht te happen.

Als gezelschap past hij bij koude- en koelwatervissen, zoals goudvissen van een gelijk formaat en andere rustige karperachtigen. Planten moet je vastzetten, want hij woelt. Eindadvies: een prima vis voor een koudwateraquarium, als je een deksel hebt, zand en genoeg ruimte, en als je hem nooit in het water buiten je huis laat terechtkomen.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Geen verwarming nodig
  • Tam en grappig
  • Zeer sterk

Nadelen

  • Graaft en woelt
  • Ontsnapt makkelijk
  • Invasief als hij in de natuur terechtkomt

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.