Borelli’s dwergcichlide (Apistogramma borellii)

Borelli’s dwergcichlide is een kleine, rustige Apistogramma met een geelblauw mannetje en een geel vrouwtje. Hij verdraagt koeler water dan de meeste dwergcichliden.

Borelli's dwergcichlide (Apistogramma borellii) yellow head
Eigen foto van Alessandro

Meer eigen foto’s van Alessandro

Over deze vis

Borelli’s dwergcichlide werd in 1906 beschreven door Charles Tate Regan, oorspronkelijk onder de naam Heterogramma borellii. De soortnaam eert de Italiaanse zoöloog Alfredo Borelli (1858-1943), die het typeexemplaar verzamelde. De geslachtsnaam Apistogramma komt uit het Grieks en betekent zoiets als ‘onzeker teken’, een verwijzing naar de onregelmatige zijlijn. Doordat de vis over een groot gebied voorkomt, heeft hij in de loop der jaren meerdere synoniemen gehad, waaronder Heterogramma ritense, H. rondoni, Apistogramma aequipinnis en A. reitzigi. In het Engels heet hij ‘umbrella cichlid’ of ‘yellow dwarf cichlid’, en in het Duits ook ‘Gelber Zwergbuntbarsch’.

Het lichaam is gedrongen en geelachtig tot geelgroen, met bij het mannetje blauwe tinten in de rug- en staartvin en een grote, paraplu-achtige rugvin. Het vrouwtje blijft kleiner, is gedekt geelbruin en kleurt bij het broeden helder geel met een zwarte tekening. De tekening kan bij stress of onderdrukking sterk verdwijnen.

In het wild leeft de soort in het stroomgebied van de Paraguay en de Paraná, in ondiepe, plantenrijke wateren met een rustige stroming, waaronder het Pantanal. Hij komt verder zuidelijk voor dan de meeste andere Apistogramma-soorten, en dat verklaart waarom hij koeler water beter verdraagt dan zijn verwanten. Hij eet insecten en kleine kreeftachtigen. Het broeden vindt plaats in het regenseizoen, in ondergelopen oeverzones. De IUCN geeft de soort de status Least Concern.

Voor de hobby is hij daarom een bijzondere Apistogramma: makkelijker te houden dan de dieren van de zwartwaterrivieren. Het vrouwtje lokt het mannetje naar de grot, legt de eieren en jaagt hem daarna weg om de eieren zelf te bewaken en er met haar vinnen frisse lucht naartoe te waaieren. Veel houders gebruiken bladeren van de Indische amandelboom om het water iets zachter en donkerder te maken, zoals in de natuur.

In het kort

Wetenschappelijke naamApistogramma borellii
FamilieCichlidae
HerkomstParaguay-bekken (Brazilië, Paraguay, Bolivia, Argentinië)
VindplaatsZuid-Amerika – Brazilië, Paraguay, Bolivia, Argentinië – Río Paraguay
Maximale grootteMannetje 7 cm, vrouwtje 4 cm
Minimale aquariumgrootte60 cm / 60 liter
Temperatuur20 – 26 °C
pH6,0 – 7,5
Hardheid (GH)2 – 12 °dGH
Groepsgrootte1 mannetje met 1 – 3 vrouwtjes
GedragVreedzaam, territoriaal bij broeden
MoeilijkheidMakkelijk tot gemiddeld
Levensduur4 – 6 jaar
KarakterVreedzaam, territoriaal
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenJa
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootteHarem: 1 mannetje met meerdere vrouwtjes

Welke vissen passen bij de Borelli’s dwergcichlide?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Apistogramma komt van het Griekse apistos (‘wisselvallig’) en gramme (‘lijn’), vermoedelijk naar de onregelmatig ontwikkelde zijlijnen. Het geslacht werd in 1913 beschreven door Regan.

borellii is een eerbetoon aan de Italiaanse zoöloog Alfredo Borelli (1858–1943) van de Universiteit van Turijn, die drie expedities naar Zuid-Amerika leidde en ook het typemateriaal van deze soort verzamelde.

De soort werd in 1906 beschreven door Regan.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

Deze dwergcichlide leeft in ondiepe, plantenrijke moerassen en zijwateren in het Pantanal.

Waterwaarden in de natuur: zacht.

Waterwaarden in het aquarium

  • Weinig stroming

Aquarium en inrichting

Een beplant aquarium vanaf 60 cm met holletjes en bladeren.

Biotoop nabootsen: zand, bladeren, kokosnootschalen en dichte beplanting.

Voeding

In de natuur: kleine ongewervelden en larven.

In het aquarium: kleine korrels en diepvriesvoer.

Voortplanting

Holenbroeder; het vrouwtje verzorgt eieren en jongen in een holletje.

Tips uit de praktijk

Houders noemen Apistogramma borellii een van de vriendelijkste Apistogramma’s, geschikt voor een iets koeler gezelschapsaquarium.

Wat aan Borelli’s dwergcichlide prettig is, is dat hij minder veeleisend is dan de meeste dwergcichliden. Een net gekocht dier is de eerste dagen wat schuw en blijft bij de holletjes, maar het eet meestal binnen een paar dagen: bevroren cyclops, artemia en muggenlarven worden zonder problemen genomen, en kleine korrels volgen na een week of twee. Een schuilplek en dekking van drijfplanten helpen om de stress te verminderen.

Andere houders merken vaak dat het gedrag na een paar maanden echt open gaat. Het vrouwtje kiest een grot en kleurt geel, en dan zie je dat kleine vissen hun eigen plek krijgen en de rest van de bak op afstand blijft. Het mannetje houdt zich langs de rand op en imponeert met gespreide vinnen. Een klein harem van twee of drie vrouwtjes is rustiger dan een los paar, want dan verdeelt de aandacht van het mannetje zich.

De typische fouten zijn te weinig schuilplaatsen en te drukke bakgenoten. In een bak met veel beweging blijft hij schuw en kleurloos. Omdat hij gevoelig is voor nitraat, zie je bij te weinig verversing dof worden en gaatjesziekte optreden. Wekelijks een deel water verversen en rottend voer weghalen houdt het meeste bij. Ook kweek met verwante soorten in dezelfde bak levert kruisingen op, dus houd één Apistogramma-soort per bak.

Als combinatie werken rustige tetra’s en pantsermeervallen goed, en dat kan in een iets koeler gezelschapsaquarium, waar veel andere dwergcichliden niet kunnen. Eindadvies: een prima eerste dwergcichlide voor iemand die met een beplant bakje wil beginnen. Geef hem holletjes, blad en rust, en verwacht geen spektakel maar een lieve, kleine vis met veel broedgedrag.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Vreedzaam
  • Verdraagt koeler water
  • Mooi broedgedrag

Nadelen

  • Gevoelig voor nitraat
  • Klein en schuw bij drukke vissen

Veelgestelde vragen over Borelli’s dwergcichlide

Hoe groot wordt Borelli’s dwergcichlide?

Het mannetje van Apistogramma borellii wordt ongeveer 7 cm, het vrouwtje blijft kleiner met ongeveer 4 cm.

Hoe oud wordt Borelli’s dwergcichlide?

Gemiddeld wordt hij 4 tot 6 jaar oud.

Met hoeveel Borelli’s dwergcichliden houd je ze samen?

Houd één mannetje met één tot drie vrouwtjes. Tijdens het broeden is het vrouwtje territoriaal.

Hoe groot moet het aquarium zijn voor Borelli’s dwergcichlide?

Een aquarium van minimaal 60 cm, ongeveer 60 liter, is genoeg, mits je voldoende schuilplekken zoals holletjes en wortels geeft.

Is Borelli’s dwergcichlide geschikt voor beginners?

Ja, hij is makkelijk tot gemiddeld moeilijk en vreedzaam. Hij verdraagt bovendien wat koeler water dan de meeste dwergcichliden.

Met welke vissen kun je Borelli’s dwergcichlide combineren?

Combineer hem met rustige vissen zoals de Neontetra, de Pandameerval en de Peruaanse otocinclus.

Welke planten passen bij Borelli’s dwergcichlide?

Planten met veel dekking, zoals Alternanthera reineckii en de Amazonekikkerbeet, geven het vrouwtje beschutting.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.