Groene chromide (Etroplus suratensis)

Etroplus suratensis (groene chromide), in India bekend als pearlspot of karimeen, is een grote, hoogruggige cichlide uit de lagunes en riviermondingen van Zuid-India en Sri Lanka. Hij leeft van nature vooral in brak water, wordt flink groot en verandert opvallend van kleur en tekening.

Groene chromide (Etroplus suratensis)
Eigen foto van Alessandro

Meer eigen foto’s van Alessandro (scroll opzij voor meer)

Over deze vis

Etroplus suratensis werd in 1790 beschreven door de Duitse natuuronderzoeker Marcus Elieser Bloch, oorspronkelijk als Chaetodon suratensis. Hij hoort bij het geslacht Etroplus, een van de weinige groepen cichliden in Azië. Het nauwst verwant zijn ze aan de cichliden van Madagaskar, een overblijfsel uit de tijd dat India en Madagaskar nog aan elkaar vastzaten. Zijn kleinere familielid, de Etroplus canarensis, leeft juist alleen in zoet water.

Het lichaam is hoog, ovaal en sterk zijdelings afgeplat, met een kleine bek. De basiskleur is grijsgroen tot olijfgroen, met donkere verticale banden over de flanken en rijen lichte, parelachtige stippen op de schubben. Daar komt de Engelse naam pearlspot vandaan. Kleur en tekening wisselen sterk met stemming, licht en omgeving: een rustige vis kan bijna egaal zijn, terwijl de banden bij opwinding of in de broedtijd sterk opvallen.

In zijn herkomstgebied is Etroplus suratensis een bekende consumptievis. In de Indiase deelstaat Kerala heet hij karimeen en wordt hij ook gekweekt. Hij is daarbuiten ingevoerd, onder meer in Maleisië en Singapore. De IUCN beschouwt de soort als niet bedreigd.

In de aquariumhobby wordt hij vooral als jonge vis verkocht, vaak in de afdeling voor brakwatervissen. Veel kopers onderschatten hoe groot hij wordt. In de natuur kan hij tot ongeveer 40 cm worden, al zijn de meeste exemplaren een stuk kleiner. Daardoor is het een vis voor een echt groot aquarium.

In het kort

Wetenschappelijke naamEtroplus suratensis
FamilieCichlidae
HerkomstZuid-India en Sri Lanka: lagunes, riviermondingen en benedenlopen van rivieren
VindplaatsAzië – India, Sri Lanka – kustlagunes, estuaria en benedenlopen van rivieren
Maximale grootte40 cm in de natuur, meestal rond 20 cm
Minimale aquariumgrootte200 cm / 1000 liter voor een groep
Temperatuur20 – 30 °C
pH7,0 – 8,5
Hardheid (GH)10 – 20 °dGH
GroepsgrootteGroep van 5 of meer
GedragVrij vreedzaam, rangorde in de groep, territoriaal in de broedtijd; eet planten
MoeilijkheidGemiddeld (vanwege de grootte)
LevensduurNiet goed gedocumenteerd; meerdere jaren
KarakterVreedzaam, territoriaal
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenNee
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumNee
Minimale groepsgrootte5 of meer
Eet plantenJa

Welke vissen passen bij Etroplus suratensis?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Etroplus komt van het Griekse etron (‘buik’) en hoplon (‘schild, wapen’), naar de opvallende stekels in de aarsvin. Het geslacht werd in 1830 beschreven door Cuvier.

suratensis verwijst naar Surat, een havenstad aan de westkust van India.

De soort werd in 1790 beschreven door Bloch.

Natuurlijke leefomgeving

Etroplus suratensis leeft vooral in brak water: kustlagunes, estuaria en de benedenlopen van rivieren in Zuid-India en Sri Lanka. Hij komt ook voor in zoet water, bijvoorbeeld in meren in het binnenland van Sri Lanka. In de lagunes kan het zoutgehalte sterk wisselen met de seizoenen en de getijden, en de soort is daar goed tegen bestand. Hij zoekt zijn voedsel tussen waterplanten, wortels en op de bodem.

Waterwaarden in de natuur: middelhard tot hard, neutraal tot basisch, van zoet tot sterk brak.

Waterwaarden in het aquarium

Middelhard tot hard, neutraal tot licht basisch water. De soort verdraagt zoet water, maar zuur water niet. Veel houders voegen een klein beetje zeezout toe om de natuurlijke omstandigheden na te bootsen; nodig is dat niet altijd.

  • Temperatuur 20 tot 30 °C, meestal rond 24 tot 27 °C
  • Krachtige filtering en ruime, regelmatige waterverversingen
  • pH niet onder 7

Aquarium en inrichting

Door het formaat en de groepsgrootte is een heel groot aquarium nodig, vanaf ongeveer 200 cm lang en 1000 liter. Geef veel open zwemruimte, een zandbodem en een paar grote stenen of stukken hout. Houd er rekening mee dat Etroplus suratensis planten eet en mos van hout trekt. Kies stevige planten, of richt de bak in zonder kwetsbaar groen.

Biotoop nabootsen: een zandbodem, grote wortels en ronde stenen, en eventueel stevige planten die tegen een stootje kunnen, zoals een kustlagune in Kerala of Sri Lanka.

Gedrag en gezelschap

Een vrij vreedzame cichlide die in groepen leeft. Als de vissen volwassen worden, ontstaat er een rangorde. In een te kleine groep richt de agressie zich vaak op de zwakste vissen, die schuw worden of beschadigd raken. Daarom is een groep van minimaal vijf aan te raden; in een groot aquarium mogen het er ook meer zijn. Alleen tijdens het broeden verdedigt een paar een eigen stukje bodem.

Kleine visjes eet hij niet snel, maar door zijn formaat, de waterwaarden en zijn honger naar planten is hij geen vis voor een gewoon gezelschapsaquarium. Agressieve of sterk territoriale vissen, ook andere cichliden, passen er alleen bij in een zeer groot aquarium.

Voeding

In de natuur: algen, aangroei, plantenmateriaal en wortels, aangevuld met kleine kreeftachtigen, insecten en detritus.

In het aquarium: korrels en vlokken met veel plantaardige bestanddelen, zoals spirulina, aangevuld met diepvriesvoer zoals muggenlarven, artemia en mysis. Geblancheerde erwten of groenten zijn een goede aanvulling.

Voortplanting

Een substraatbroeder waarbij beide ouders de broedzorg delen. Paren vormen zich tijdelijk en verdedigen een legplek, vaak een steen. De vissen worden rond één jaar geslachtsrijp. De eitjes komen na twee tot drie dagen uit, en de jongen zwemmen een paar dagen later vrij. De ouders bewaken ze tot ze enkele centimeters groot zijn.

Tips uit de praktijk

De meest gemaakte fout is de vis klein kopen en vergeten hoe groot hij wordt. Een Etroplus suratensis van een paar centimeter in de winkel kan in een paar jaar uitgroeien tot een stevige vis van 20 cm of meer, en een groep daarvan vraagt een heel groot aquarium.

Houders merken vaak dat planten het zwaar krijgen. Etroplus suratensis graast aangroei van hout en stenen en trekt mos en zachte planten los. Wie een beplant aquarium wil, kiest stevige soorten of zorgt dat er veel plantaardig voer gegeven wordt.

Brak water is niet altijd nodig: de soort komt ook in zoet water voor. Belangrijker is dat het water niet zuur is en dat de waterkwaliteit goed blijft, want een groep grote cichliden maakt veel afval.

Eerlijk advies: Etroplus suratensis is een prachtige, rustige grote cichlide voor wie de ruimte heeft. Houd hem in een groep, in een groot aquarium met basisch water, en reken niet op een plantenbak.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Vrij vreedzaam voor een grote cichlide
  • Opvallende kleur- en patroonwisselingen
  • Zoet of brak water mogelijk

Nadelen

  • Wordt groot en heeft een zeer groot aquarium nodig
  • Eet planten en mos
  • Heeft een flinke groep nodig
Alessandro van der Weerden
Alessandro van der WeerdenAquariumhouder, hield deze vis zelf

Mijn ervaring met Etroplus suratensis

Ik hield een groepje van vijf groene chromides in een aquarium van 200 × 100 × 50 centimeter, samen met mijn roggen. In de bak zaten mooie stukken hout waarop mos groeide. Daar had ik niet goed over nagedacht: de ochtend erna werd ik wakker met losgetrokken en verdwenen stukken mos en planten. Wat deze vis ook zo fascinerend maakt, is dat hij sterk van kleur en patroon verandert, afhankelijk van het licht in het aquarium en van zijn gedrag op dat moment. Bij het kopen viel me op dat twee exemplaren geen rechte strepen hadden, maar meer vlekken. Die mochten voor een klein prijsje mee. Ik vond het niet storend, maar het was wel een kweekfout.

Groene chromides (Etroplus suratensis) in het aquarium van Alessandro
Eigen foto van Alessandro

Veelgestelde vragen over Etroplus suratensis

Hoe groot wordt een Etroplus suratensis?

In de natuur tot ongeveer 40 cm, maar de meeste exemplaren blijven rond 20 cm.

Heeft Etroplus suratensis brak water nodig?

Niet per se. Hij leeft vooral in brak water, maar komt ook in zoet water voor. Zorg wel voor middelhard tot hard, niet zuur water.

Hoeveel groene chromides moet je samen houden?

Vanaf vijf kun je ze prima samen houden. In een kleinere groep wordt de zwakste vis sneller opgejaagd.

Eet Etroplus suratensis planten?

Ja. Hij graast algen en aangroei en trekt ook mos en zachte planten los.

Hoe groot moet het aquarium zijn?

Voor een groep minimaal ongeveer 200 cm en 1000 liter.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en eigen ervaring.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.