Oude naam: Aspidoras pauciradiatus. Sinds de herindeling van de pantsermeervallen in 2024 heet deze soort Gastrodermus pauciradiatus, maar in de winkel en in de hobby kom je hem nog vaak tegen als Aspidoras pauciradiatus. Hij hoort bij de pantsermeervallen die veel mensen nog onder de naam Corydoras kennen.
De zesstraals-aspidoras is een piepkleine pantsermeerval die veel lijkt op een corydoras, maar tot een apart geslacht behoort. Met zijn zwarte vlek in de rugvin en speelse groepsgedrag is hij een bijzondere aanvulling op een klein aquarium.

Over deze vis
De zesstraals-aspidoras werd in 1970 beschreven door Stanley Weitzman en Han Nijssen, oorspronkelijk als Corydoras pauciradiatus. Hij werd later ondergebracht bij Aspidoras, een geslacht van kleine pantsermeervallen uit Brazilië. De naam pauciradiatus betekent ‘met weinig stralen’ en slaat op het geringe aantal vinstralen. De Engelse handelsnaam is ‘sixray corydoras’ of ‘false corydoras’: hij lijkt op een corydoras, maar hoort er niet bij. Ook de wetenschappelijke naamgeving is in beweging: recente studies schuiven binnen deze groep met geslachten, dus je kunt de soort in nieuwere literatuur onder een andere geslachtsnaam tegenkomen.
Aspidoras behoort tot de onderfamilie Corydoradinae, samen met onder meer Corydoras, Brochis en Scleromystax. Kleine verschillen in schedel- en lichaamsbouw onderscheiden de geslachten. Aspidoras-soorten hebben doorgaans een iets slanker, langgerekter lichaam en een minder ver naar beneden gerichte snuit dan een gewone corydoras.
De vis is klein: volwassen dieren blijven rond de drie centimeter. De grondkleur is lichtbruin tot crème met donkere vlekjes en een donkere vlek in de rugvin, waar de hobbynaam ook op wijst. Vrouwtjes zijn groter en breder dan mannetjes. De kleur kan met stemming en ondergrond iets variëren: op licht zand ogen ze lichter, op een donkere bodem trekken ze bij.
In het wild komt de soort voor in het binnenland van Brazilië, in het bovenstroomse gebied van de Araguaia. De beken zijn er klein, helder en zacht, met een zandbodem. Ze eten wormpjes, kleine kreeftachtigen, insectenlarven en wat plantaardig materiaal, en zetten eitjes af op vegetatie zonder er daarna naar om te kijken. Over de aantallen in het wild is weinig gepubliceerd. In Brazilië is de soort door de nationale instantie voor biodiversiteit beoordeeld; een uitgebreide IUCN-beoordeling is voor zover bekend niet beschikbaar.
In de hobby is de soort vooral interessant voor liefhebbers van kleine pantsermeervallen. Hij wordt niet vaak aangeboden en is dan meestal wildvang of kweek van een specialist. Een weetje: net als andere Callichthyidae kan hij lucht happen aan het wateroppervlak en de zuurstof in zijn darm opnemen, wat je regelmatig als kort omhoogschieten ziet.
In het kort
| Wetenschappelijke naam | Gastrodermus pauciradiatus (voorheen Aspidoras pauciradiatus) |
|---|---|
| Familie | Callichthyidae |
| Herkomst | Brazilië (stroomgebied van de Rio Araguaia en Rio Negro) |
| Vindplaats | Zuid-Amerika – Brazilië – Rio Araguaia en Rio Negro |
| Maximale grootte | 3 cm |
| Minimale aquariumgrootte | 60 cm / 54 liter |
| Temperatuur | 22 – 27 °C |
| pH | 5,5 – 7,0 |
| Hardheid (GH) | 2 – 10 °dGH |
| Groepsgrootte | Minimaal 8 |
| Gedrag | Vreedzaam, actief |
| Moeilijkheid | Gemiddeld |
| Levensduur | 4 – 6 jaar |
| Karakter | Vreedzaam |
| Eet kleine vissen | Nee |
| Vinnenbijter | Nee |
| Veilig met garnalen en slakken | Ja |
| Kwetsbaar voor vinnenbijters | Nee |
| Geschikt voor gezelschapsaquarium | Ja |
| Minimale groepsgrootte | 8 of meer |
Welke vissen passen bij de Zesstraals-aspidoras?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Wat betekent de naam?
Gastrodermus komt van het Griekse gaster (‘buik’) en derma (‘huid’). Bij deze groep laten de borstbeenderen de buik grotendeels vrij, zodat die alleen door zachte huid wordt beschermd. Het geslacht werd in 1878 beschreven door Cope.
pauciradiatus komt van het Latijnse paucus (‘weinig’) en radiatus (‘gestraald’). De soort heeft zes zachte vinstralen in de rugvin, waar verwante soorten er zeven hebben.
De soort werd in 1970 beschreven door Weitzman en Nijssen.
Bron: The ETYFish Project
Natuurlijke leefomgeving
De soort leeft in kleine, heldere tot licht gekleurde beken met zandbodem in het binnenland van Brazilië. De stroming is er vaak licht tot matig en het water is zacht.
De naam ‘pauciradiatus’ betekent ‘met weinig stralen’ en verwijst naar het kleine aantal vinstralen in de rugvin. Het verschil met corydoras zit onder meer in de schedelbouw en de iets langgerektere lichaamsvorm.
Waterwaarden in het aquarium
Zacht, licht zuur water en een zeer schone bodem zijn belangrijk. Deze kleine meervallen zijn gevoeliger dan de bekende bronzen pantsermeerval.
- Lichte stroming en goede zuurstofvoorziening
- Wekelijks 25 tot 30% verversen
- Bodem regelmatig afzuigen: vuil zand beschadigt de baarddraden
Aquarium en inrichting
Een aquarium vanaf 60 cm met een grote vrije zandbodem. Fijn, afgerond zand is een must, want de vissen woelen er de hele dag door. Beplant de randen en leg wat hout en bladeren neer.
Biotoop nabootsen: fijn zand, een paar takken, een laag bladeren en weinig fel licht.
Gedrag en gezelschap
Actiever dan veel corydoras: ze zwemmen vaker in open water en schieten regelmatig naar boven voor lucht. Houd ze in een flinke groep. Geschikte medebewoners zijn kleine, rustige vissen zoals de neontetra en de dwergpantsermeerval. Grote of snelle bodembewoners pikken hun voer weg.
Voeding
In de natuur: kleine wormpjes, larven en ander bodemleven.
In het aquarium: kleine zinkende korrels, diepvries artemia, cyclops en fijne muggenlarven. Voer gericht op de bodem, bij voorkeur als het licht net uit is.
Voortplanting
Vrouwtjes zijn groter en breder. Net als corydoras zetten ze eitjes af op ruiten en planten, vaak na een waterwissel met iets koeler water. Kweek lukt af en toe, de jongen zijn erg klein en hebben fijn voer nodig.
Tips uit de praktijk
Wie deze soort voor het eerst ziet, is vaak meteen verkocht. Ze gedragen zich als een uitgelaten groep pantsermeervallen, maar dan op zakformaat en met veel meer zwemlust.
Wel zijn ze kritischer over de bodem. Op grof grind raken hun baarddraden beschadigd; pas op fijn zand gaan ze echt woelen.
Kort gezegd: prachtig voor iemand die al ervaring heeft met pantsermeervallen en iets bijzonders zoekt. Voor een beginnersbak is de bronzen pantsermeerval een betere eerste keus.
Na aankoop zijn de eerste dagen bepalend. Verse dieren zijn klein en schuw en zitten graag bij elkaar in een hoek. Zet ze in een goed ingedraaid aquarium met een schone zandbodem, en verwacht dat ze pas na een week of twee echt uit hun schulp komen. Aan het begin is de kleur wat bleek, later krijgen ze meer contrast.
Eten is zelden lastig, maar het voer moet klein zijn. Diepvries artemia en cyclops gaan er zo in, en fijne korrels ook. Kieskeurige eters lok je met een klein beetje levend voer. Let er wel op dat de andere bewoners niet alles weghalen: deze dwergen zijn snel de verliezer. Voer daarom liefst op een vast plekje op het zand, kort na het uitgaan van het licht.
De typische fouten zijn vuil zand en grote wisselingen in waterkwaliteit. Zoals bij andere pantsermeervallen kunnen de baarddraden ontsteken als de bodem vies of grof is, en dat vertaalt zich in kortere baarddraden en slechtere eetlust. Andere houders merken vaak dat kleine, gevoelige meervallen slecht tegen medicijnen kunnen, dus behandel liever voorzichtig en verdund.
Pas na een paar maanden zie je hoe sociaal ze zijn. Ze verdelen zich in subgroepjes, gaan samen op zoek naar voer en zoeken elkaar op om te rusten. Ze passen goed bij kleine, rustige vissen, maar slecht bij grote of drukke soorten. Kweken lukt af en toe, vaak na een flinke waterwissel; het opvoeden van de piepkleine jongen is lastig.
Eerlijk advies: kies hem als je al ervaring hebt met bodemvissen en een rustig, goed onderhouden aquarium hebt. Neem er minstens acht en zorg voor fijn zand. Voor een beginner blijft de bronzen pantsermeerval een makkelijkere keuze.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Bijzonder en klein
- Actief en speels
- Vreedzaam
Nadelen
- Zelden te koop
- Gevoeliger dan corydoras
- Heeft fijn zand nodig
Lees ook: water verversen in je aquarium.
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.
