De prachtbarbeel, ook wel rozebarbeel genoemd, is een sterke, vrolijke barbeel. De mannetjes kleuren in de paaitijd prachtig roze-rood. Hij kan zowel in een tropisch aquarium als in koeler water leven.

Over deze vis
De prachtbarbeel werd in 1822 door Francis Hamilton beschreven als Cyprinus conchonius, in zijn beroemde werk over de vissen van de Ganges. De soortnaam is waarschijnlijk afgeleid van een lokale naam, maar waar hij precies vandaan komt, is in de gangbare literatuur niet duidelijk beschreven. Later heeft de vis onder Barbus en Puntius gestaan, voordat hij bij Pethia terechtkwam. Daarom vind je in oudere boeken vaak Puntius conchonius. De handelsnaam rozebarbeel en de Engelse naam rosy barb verwijzen naar de roze tot rode kleur van de mannetjes in de paaitijd.
Het lichaam is hoog en gedrongen, en de kleur is zilver tot goudachtig, met bij het mannetje een rode tot roze gloed die in de paaitijd sterk toeneemt. Kenmerkend is een zwarte vlek bij de staartsteel en zwarte accenten in de vinnen. Vrouwtjes zijn zilverachtig en vaak iets groter en voller. Er bestaan diverse kweekvormen, zoals een langvinnige variant en een gouden vorm, en de wildvorm blijft de bekendste. De kleur van de mannetjes hangt sterk af van voer, stemming en seizoen: onder koelere omstandigheden en na een winterperiode zijn ze het intensiefst.
In het wild leeft de soort in een groot gebied dat Noord-India, Nepal, Bangladesh, Pakistan en Afghanistan omvat, met de stroomgebieden van de Ganges, de Brahmaputra en de Indus. Hij komt voor in rivieren, meren, vijvers en kanalen, van laagland tot uitlopers van de Himalaya. De vissen eten insecten, larven, wormen, kreeftachtigen, algen en plantendelen. Door de ligging in subtropisch gebied ondervindt de soort sterk wisselende seizoenen, en dat verklaart zijn taaiheid. Volgens de IUCN wordt de prachtbarbeel niet als bedreigd beschouwd.
In de hobby is de prachtbarbeel al meer dan een eeuw een klassieker. Hij is buiten zijn natuurlijke verspreidingsgebied op verschillende plekken in het wild terechtgekomen, na ontsnapping of uitzetting. Voor beginners was hij lang een standaardsoort door zijn sterkte en zijn makkelijke kweek, en vooral de kweekvormen zijn nog altijd overal te koop.
In het kort
| Wetenschappelijke naam | Pethia conchonius (syn. Puntius conchonius) |
|---|---|
| Familie | Cyprinidae |
| Herkomst | Noord-India, Nepal, Bangladesh, Pakistan, Afghanistan |
| Vindplaats | Azië – India, Nepal, Bangladesh, Pakistan, Afghanistan – Ganges, Brahmaputra en Indus |
| Maximale grootte | 8 – 10 cm (in het aquarium meestal 6 – 8 cm) |
| Minimale aquariumgrootte | 100 cm / 150 liter |
| Temperatuur | 16 – 25 °C |
| pH | 6,5 – 8,0 |
| Hardheid (GH) | 5 – 20 °dGH |
| Groepsgrootte | Minimaal 6 – 8 |
| Gedrag | Vreedzaam, actief |
| Moeilijkheid | Zeer makkelijk |
| Levensduur | 5 – 8 jaar |
| Karakter | Vreedzaam |
| Eet kleine vissen | Nee |
| Vinnenbijter | Ja |
| Veilig met garnalen en slakken | Ja |
| Kwetsbaar voor vinnenbijters | Nee |
| Geschikt voor gezelschapsaquarium | Ja |
| Minimale groepsgrootte | 6 of meer |
Welke vissen passen bij de Prachtbarbeel?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Wat betekent de naam?
Pethia is de Singalese volksnaam voor kleine karperachtigen in Sri Lanka. Het geslacht werd in 2012 beschreven door Pethiyagoda, Meegaskumbura en Maduwage.
conchonius is een verlatijnsing van Kongchon, de Bengaalse volksnaam voor deze soort.
De soort werd in 1822 beschreven door Hamilton.
Bron: The ETYFish Project
Natuurlijke leefomgeving
De prachtbarbeel leeft in rivieren, meren en vijvers in de subtropische laaglanden en uitlopers van de Himalaya. De temperatuur wisselt sterk per seizoen.
Waterwaarden in de natuur: zacht tot middelhard.
Waterwaarden in het aquarium
- Een koelere winterperiode is goed voor de vissen
Aquarium en inrichting
Vanaf 100 cm met veel zwemruimte. In de zomer kunnen ze eventueel in een beschutte vijver of kuip.
Biotoop nabootsen: zand of fijn grind, keien, kienhout en sterke planten. Laat genoeg open ruimte en zorg voor wat stroming.
Voeding
In de natuur: insecten, larven, wormen, kreeftachtigen, algen en plantendelen.
In het aquarium: alleseter; vlokken, korrels, diepvriesvoer en groenvoer. Zachte planten worden soms aangevreten.
Voortplanting
Zeer makkelijk. Na een koelere periode en daarna iets warmer water zet het paar honderden eitjes af tussen planten. Kweekbak met rooster, ouders verwijderen.
Tips uit de praktijk
Houders noemen de prachtbarbeel een van de sterkste en makkelijkste aquariumvissen. De rode kleur van de mannetjes is spectaculair. Hij is iets groter en drukker dan veel mensen verwachten, en een enkele keer knabbelt hij aan lange vinnen.
De eerste weken na aankoop zijn ze meestal geen probleem. Een groep prachtbarbelen wordt snel zichtbaar actief en dwingt het hele aquarium tot een levendig tempo. In een nieuwe bak zijn ze soms even schuw, maar met dekking van planten en een groep van minstens acht zwemmen ze binnen enkele dagen door de hele bak. Andere houders merken vaak dat een groepje van vier of vijf vissen sneller gaat plagen dan een grotere groep, omdat de aandacht dan op elkaar of op de medebewoners is gericht.
Eten is nooit een probleem: ze pakken alles. Let op dat ze niet te veel eten, want ze worden er snel dik van. Een paar keer per week groenvoer of spirulina is goed, en zachte planten zoals sommige stengelplanten worden regelmatig aangevreten. Daarom is een sterke plantensoort zoals Java-varen of Anubias een betere keuze dan fijne stengelplanten.
Wat je pas na maanden ziet, is hoe fris ze zich houden in koeler water. In een onverwarmde bak tonen ze meer kleur en energie, en na een koude winterperiode kleuren de mannetjes veel mooier. De typische fout is ze combineren met langvinnige of trage vissen, want dan begint het knabbelen. Bij ziektes zie je zelden iets: soms witte stip na een temperatuurschok. Goede combinaties zijn andere stevige, actieve soorten zoals danio’s. Slecht gaat het bij sluierstaarten, guppy’s met lange staart of bij trage labyrintvissen.
Kweken lukt bijna vanzelf. Na een koelere periode en daarna iets warmer water zet het paar honderden eitjes af tussen planten, en de ouders eten ze meteen op. Eerlijk advies: neem hem voor een ruim, sterk gezelschapsaquarium of onverwarmde bak, en houd rekening met zijn activiteit. Voor een klein aquarium met rustige vissen is hij te druk.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Zeer sterk en tolerant, ook voor koel water
- Mooie kleur bij mannetjes
- Makkelijk te kweken
Nadelen
- Heeft ruimte nodig
- Vreet zachte planten
- Kan af en toe vinnen bijten
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.
