Dwergknorrepot (Trichopsis pumila)

De dwergknorrepot, ook wel sparkling gourami genoemd, is een piepkleine labyrintvis met blauwe glinsterende stippen en rode vinranden. Mannetjes maken hoorbare knorrende geluidjes tijdens het baltsen: een bijzondere soort voor een rustig nano-aquarium.

Dwergknorrepot (Trichopsis pumila)
Eigen foto van Alessandro

Over deze vis

De dwergknorrepot werd in 1936 beschreven door de Duitse aquariumkundige Johann Paul Arnold, destijds onder de naam Ctenops pumilus. De geslachtsnaam Trichopsis is samengesteld uit Griekse woorden voor ‘haar’ en ‘uiterlijk’, en de soortnaam pumila is Latijn voor ‘dwerg’. Dat past goed: met een volwassen lengte van rond de vier centimeter is hij een echt dwergje. In het Engels heet hij sparkling gourami of pygmy croaking gourami.

Hij hoort bij de goerami’s (Osphronemidae) en is een neef van de iets grotere knorrende goerami (Trichopsis vittata) en de Trichopsis schalleri. De verschillen zijn vooral te vinden in de tekening: bij de dwergknorrepot loopt een enkele, effen donkere streep over het midden van het lichaam, met daarboven een rij donkere vlekken.

Die eenvoud is bedrieglijk, want in het licht valt de vis op: de flanken en vinnen dragen blauwe, glinsterende stippen en de vinnen hebben rode randen. Mannetjes zijn intenser gekleurd en hebben langere vinnen dan vrouwtjes. Bij rijpe vrouwtjes zie je de eierstokken als je met een sterke lamp achter het visje schijnt.

In het wild komt hij voor in het benedengedeelte van het Mekongbekken in Laos, Vietnam, Cambodja en Thailand. Hij zit in stilstaand en langzaam stromend laagland, zoals moerassen, overstromingsgebieden en rijstvelden, altijd met dichte begroeiing. Hij eet daar waarschijnlijk insecten en andere kleine ongewervelden.

Het bijzondere aan het geslacht zijn de geluiden. Bij Trichopsis zijn de pezen van de borstvinnen zo gebouwd dat ze als gitaarsnaren worden getokkeld, waardoor een krakend of knorrend geluid ontstaat. Dat gebeurt bij conflicten en tijdens de balts. Vrouwtjes kunnen tijdens de balts een spinnend geluid maken, iets wat volgens de literatuur bij geen enkele andere vis bekend is. In de hobby is de soort populair en vrijwel altijd afkomstig van commerciële kweek.

In het kort

Wetenschappelijke naamTrichopsis pumila
FamilieOsphronemidae (goerami’s)
HerkomstZuidoost-Azië: Thailand, Cambodja, Laos en Vietnam (Mekong-bekken)
VindplaatsAzië – Thailand, Cambodja, Laos, Vietnam – Mekong
Maximale grootte3 – 4 cm
Minimale aquariumgrootte40 cm / 30 liter
Temperatuur24 – 28 °C
pH6,0 – 7,5
Hardheid (GH)2 – 12 °dGH
GroepsgroottePaartje of kleine groep met meer vrouwtjes
GedragVreedzaam, rustig
MoeilijkheidMakkelijk tot gemiddeld
Levensduur3 – 4 jaar
KarakterVreedzaam
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenJa
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgroottePaar of kleine groep

Welke vissen passen bij de Dwergknorrepot?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Trichopsis is niet uitgelegd, maar komt waarschijnlijk van het Griekse opsis (‘uiterlijk’), naar de gelijkenis met Trichopus (nu Trichopodus), waarin de typesoort eerst stond. Het geslacht werd in 1860 beschreven door Canestrini.

pumila is Latijn voor ‘dwerg’, naar het kleine formaat van volwassen vissen (3,5 tot 4 cm zonder staart).

De soort werd in 1936 beschreven door Arnold.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De dwergknorrepot leeft in stilstaande en langzaam stromende wateren: rijstvelden, sloten, moerassen en overstromingsgebieden met dichte vegetatie en veel drijfplanten. Het water is er warm en soms zuurstofarm, wat hij oplost met zijn labyrintorgaan.

Waterwaarden in de natuur: zacht water.

Waterwaarden in het aquarium

  • Nauwelijks stroming; warme lucht boven het water (dekruit)

Aquarium en inrichting

Een klein, dicht beplant aquarium vanaf 40 cm met drijfplanten en een goed sluitende dekruit. De warme, vochtige luchtlaag boven het water is belangrijk voor het labyrintorgaan.

Biotoop nabootsen: donkere zandbodem, gedroogde bladeren, dunne takjes, veel fijnbladige planten en drijfplanten zoals Salvinia of Limnobium.

Voeding

In de natuur: muggenlarven, kleine insecten en zoöplankton.

In het aquarium: fijne vlokken en microkorrels, maar vooral klein diepvries- en levend voer zoals artemia-nauplii, cyclops en daphnia.

Voortplanting

Schuimnestbouwer. Het mannetje bouwt een klein schuimnest, vaak onder een blad, en bewaakt eieren en larven. Kweken lukt goed in een apart, rustig bakje; de jongen hebben zeer fijn eerste voer (infusoriën) nodig.

Tips uit de praktijk

Houders zijn vaak verrast door het knorrende geluid, dat je in een stille kamer echt kunt horen. De vis is schuw bij drukke medebewoners, maar in een rustig nano-aquarium met garnalen of kleine rasbora’s komt hij prachtig tot zijn recht.

De eerste weken na aankoop zijn de visjes vaak erg schuw. Ze verstoppen zich tussen fijnbladige planten en drijfplanten en komen alleen tevoorschijn als het rustig is. Dat is normaal. Zet ze in een aquarium met veel dekking en gedempt licht, en verwacht in de eerste dagen niet dat ze al veel laten zien. Het knorren hoor je meestal pas nadat ze zich thuis voelen, en vaak in de avond of als het stil in huis is.

Het voer is het belangrijkste aandachtspunt. Door de kleine bek hebben ze fijn voer nodig. Microkorrels en fijne vlokken worden vaak wel genomen, maar echt goed doen ze het met levend of diepgevroren voer zoals artemia-nauplii, cyclops en kleine watervlooien. Houders die een kieskeurig exemplaar hebben, merken dat het helpt om eerst levend voer te geven en pas daarna geleidelijk droogvoer erbij te doen. Zorg dat ze niet worden weggeconcurreerd door snellere medebewoners, want zo’n klein visje raakt ondervoed voordat je het doorhebt.

Combinaties zijn de sleutel. Met garnalen en kleine, rustige vissen zoals rasbora’s gaat het goed. Drukke soorten en vinknabbelaars zijn geen goed idee. Wat je pas na maanden ziet, is de dynamiek tussen de mannetjes: die kunnen elkaar met gespreide vinnen en knorrend geluid imponeren, zonder dat er veel schade wordt aangericht. Een bak met veel planten en zichtlijnen voorkomt dat dat uit de hand loopt.

Wie wil kweken, zet een paartje in een apart, rustig bakje met drijfplanten. Het mannetje bouwt een klein schuimnest, vaak onder een blad, en bewaakt de eieren. De jongen zijn piepklein en hebben infusoriën nodig, gevolgd door microwormpjes en artemia. Een goed sluitend deksel is belangrijk voor de jongen, omdat hun labyrintorgaan warme, vochtige lucht nodig heeft.

Eerlijk advies: de dwergknorrepot is geen vis voor wie kleur en actie zoekt, maar wel een pareltje voor wie van kleine, rustige aquaria houdt. Gebruik hem in een nano-aquarium met vergelijkbare rustige bewoners.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Geschikt voor nano-aquaria
  • Bijzonder gedrag en geluid
  • Vreedzaam

Nadelen

  • Schuw en klein, valt snel weg
  • Heeft fijn voer nodig
  • Niet geschikt bij drukke of grote vissen

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.