De breedvinmolly is de wilde voorouder van veel zeilvinmolly’s in de handel. De mannetjes hebben een imposante, hoge rugvin die ze uitklappen om vrouwtjes te imponeren. Een sterke vis die van hard water en veel plantaardig voer houdt.

Over deze vis
De breedvinmolly werd in 1821 door de Franse natuuronderzoeker Charles Alexandre Lesueur beschreven als Poecilia latipinna. De soortnaam betekent letterlijk ‘met brede vin’ en verwijst naar de hoge rugvin van de mannetjes. De geslachtsnaam Poecilia komt uit het Grieks en betekent zoiets als ‘gevarieerd’ of ‘bont’, een verwijzing naar de wisselende tekening van deze tandkarpers. Het geslacht wordt doorgaans in verband gebracht met de molly’s, waartoe ook de spitskopmolly (P. sphenops) en de zeilvinmolly (P. velifera) horen. Vroeger stond de groep bekend onder de naam Mollienesia, naar graaf Mollien, en daar is de bijnaam ‘molly’ vandaan gekomen.
In het wild is de breedvinmolly een grijsgroene tot olijfkleurige vis met rijen kleine donkere puntjes op de flanken, waardoor de lichaamszijden gestreept lijken. De mannetjes hebben een blauwachtige glans en een oranje tot geel gezoomde rugvin en staart, en tijdens het baltsen kleuren ze donkerder. Vrouwtjes zijn groter en gedrongener, minder opvallend gekleurd en hebben een kleine, ronde vin. Het mannetje heeft, zoals bij alle levendbarende tandkarpers, een omgebouwde aarsvin, het gonopodium, waarmee hij de vrouwtjes bevrucht. Bij de baltsende mannetjes staat de rugvin als een zeil opgeklapt, en de grootste mannetjes wekken bij vrouwtjes meestal de meeste belangstelling. Er bestaan ook kweekvormen zoals de zwarte molly, waarvan de donkere pigmentatie (melanisme) in het wild bij sommige populaties voorkomt.
Het leefgebied loopt van de kust van North Carolina langs Florida en de Golf van Mexico tot in het noordoosten van Mexico. De soort komt daar voor in ondiepe kustwateren: zoutmoerassen, brakke lagunes, kanalen en sloten, soms ver stroomopwaarts in zoet water. Zijn tolerantie voor zout is opvallend; populaties leven zowel in zoet als in brak en zeer zout water en komen daardoor op plekken waar weinig andere vissen overleven. Het dieet in het wild bestaat vooral uit algen, detritus en kleine ongewervelden, wat verklaart waarom de vis in het aquarium zo graag plantaardig voer eet.
Bijzonder is de rol van de breedvinmolly in de evolutionaire biologie. Samen met de Mexicaanse Poecilia mexicana is hij de ouder van de Amazone-molly (Poecilia formosa), een soort die uit uitsluitend vrouwtjes bestaat. Die vrouwtjes hebben het sperma van een mannetje van een verwante soort, vaak een breedvinmolly, nodig om de ontwikkeling van hun eieren op gang te brengen, maar nemen zijn erfelijk materiaal niet over. Ook is het gedrag van de mannetjes veelvuldig onderzocht: vrouwtjes blijken bij voorkeur de grotere mannetjes te kiezen, en mannetjes passen hun baltsgedrag aan als er andere mannetjes in de buurt zijn.
De soort geldt volgens de internationale rode lijst als niet bedreigd. Door zijn ruime verspreiding en tolerantie is hij niet zeldzaam, en op sommige plekken buiten zijn oorspronkelijke gebied is hij door aquarianen of voor de bestrijding van muggenlarven uitgezet. In de handel wordt hij vaak gekweekt; veel dieren die als ‘zeilvinmolly’ worden verkocht zijn in werkelijkheid kruisingen met deze soort, iets wat op de pagina van de zeilvinmolly verder wordt toegelicht.
In het kort
| Wetenschappelijke naam | Poecilia latipinna |
|---|---|
| Familie | Poeciliidae (levendbarende tandkarpers) |
| Herkomst | Kustgebieden van de zuidoostelijke Verenigde Staten (North Carolina tot Texas) en het noordoosten van Mexico |
| Vindplaats | Noord-Amerika – Verenigde Staten, Mexico – Kustmoerassen van North Carolina tot Texas |
| Maximale grootte | Mannetje 10 cm, vrouwtje 12 cm |
| Minimale aquariumgrootte | 100 cm / 150 liter |
| Temperatuur | 22 – 28 °C |
| pH | 7,5 – 8,5 |
| Hardheid (GH) | 12 – 25 °dGH |
| Groepsgrootte | 1 mannetje op 2 – 3 vrouwtjes |
| Gedrag | Vreedzaam, mannetjes onderling soms fel |
| Moeilijkheid | Makkelijk tot gemiddeld |
| Levensduur | 3 – 5 jaar |
| Karakter | Vreedzaam, territoriaal |
| Eet kleine vissen | Nee |
| Vinnenbijter | Nee |
| Veilig met garnalen en slakken | Ja |
| Kwetsbaar voor vinnenbijters | Nee |
| Geschikt voor gezelschapsaquarium | Ja |
| Minimale groepsgrootte | Harem: 1 mannetje met meerdere vrouwtjes |
Welke vissen passen bij de Breedvinmolly?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Wat betekent de naam?
Poecilia komt van het Griekse poikilos (‘bont, gespikkeld’), naar het kleurpatroon. Het geslacht werd in 1801 beschreven door Bloch en Schneider.
latipinna komt van het Latijnse latus (‘breed’) en pinna (‘vin’), naar de vergrote rugvin van het mannetje.
De soort werd in 1821 beschreven door Lesueur.
Bron: The ETYFish Project
Natuurlijke leefomgeving
De breedvinmolly leeft in ondiepe, plantenrijke kustwateren: moerassen, sloten, lagunes en riviermondingen. Hij verdraagt zoet, brak en zelfs vrijwel zout water en grote temperatuurschommelingen.
Waterwaarden in de natuur: hard tot brak water.

Planten en hout onder water: In Floridese bronrivieren zoals de Ichetucknee bedekt springtape (Sagittaria kurziana) het grootste deel van de zandbodem en doet de rivier ondieper lijken dan hij is. Daarnaast worden Myriophyllum pinnatum, kranswier (Chara), Eleocharis baldwinii en het mos Fissidens genoemd, op wit zand met kalksteen en ondergedoken hout en takken. In cipressenmoerassen zoals Big Cypress liggen gevallen bladeren en takken op een slibbige bodem, en steken de luchtwortels (pneumatoforen) van de moerascipres het water in.
Waterwaarden in het aquarium
- Eventueel een lichte toevoeging van zeezout (1 – 3 gram per liter)
Aquarium en inrichting
Door de grootte en de grote rugvin van de mannetjes is een aquarium van minimaal 100 cm aan te raden. Zorg voor veel zwemruimte en een aantal dichte plantengroepen waar vrouwtjes zich kunnen terugtrekken.
Biotoop nabootsen: licht zand, wat stenen, en harde-waterplanten zoals Vallisneria, hoornblad en javavaren. Een goede lichtinval zorgt voor algen waar ze graag op grazen.
Voeding
In de natuur: voornamelijk algen en detritus, aangevuld met kleine ongewervelden.
In het aquarium: vlokvoer met spirulina of groentevlokken als basis, aangevuld met geblancheerde courgette of spinazie en af en toe diepvriesvoer.
Voortplanting
Levendbarend. Na een draagtijd van ongeveer 4 weken worden 20 tot 80 jongen geboren, die direct zelfstandig zijn. Dichte beplanting of drijfplanten helpen de jongen te overleven.
Tips uit de praktijk
Houders merken dat breedvinmolly’s in hard, schoon water erg sterk zijn, maar in zacht of vervuild water snel last krijgen van schimmel en ‘schudden’. De uitgeklapte rugvin van een volwassen mannetje wordt als een absolute blikvanger ervaren.
Uit eigen ervaring en uit wat andere houders vertellen: de eerste weken bepalen veel. Een breedvinmolly uit een winkelbak zit vaak op een ander waterprofiel dan in je eigen aquarium. Laat de dieren daarom rustig wennen met een druppelmethode en verwacht niet meteen de volle rugvin. Jonge mannetjes zijn onopvallend en kleuren en groeien pas na enkele maanden uit. Wie te vroeg oordeelt, koopt vaak een vis die achteraf een prachtig volwassen mannetje blijkt te zijn.
Wat mensen vaak onderschatten is hoeveel groenvoer deze vis nodig heeft. Als het voer te eenzijdig is, worden de dieren bleek en gevoeliger voor ziekte. Een stukje geblancheerde courgette of spinazie en een aquarium met wat algengroei op stenen en glas maken merkbaar verschil. De klassieke problemen zijn schimmel op de vinnen en het ‘schudden’, waarbij de vis op één plek trilt met klemmende vinnen. Bijna altijd blijkt dan het water te zacht of te vervuild, of te snel te koud geworden. Een deel water verversen en de hardheid controleren lost het in veel gevallen op, vaak met een beetje zeezout erbij.
Wat pas na maanden opvalt, is de hiërarchie tussen de mannetjes. In een bak met één mannetje en meerdere vrouwtjes blijft het rustig, maar twee even grote mannetjes gaan elkaar uitdagen met opgeklapte vinnen, en de vrouwtjes krijgen dan meer aandacht dan hen lief is. Neem daarom altijd ruim meer vrouwtjes dan mannetjes en zorg voor dichte beplanting. Met vreedzame vissen die niet in de vinnen bijten gaat het prima; in een bak met bijters of snelle, drukke soorten kwijnen ze weg.
Kweken gaat vanzelf en dat is tegelijk het grote nadeel: de jongen komen in grote aantallen en groeien snel. Wie de aantallen niet wil laten oplopen, houdt beter alleen mannetjes of zorgt dat de jongen ergens terecht kunnen. De breedvinmolly is een aanrader voor iedereen die een grote, harde-waterbak heeft en iets bijzonders zoekt; voor wie zacht kraanwater heeft en geen zout of extra hardheid wil toevoegen, is hij op de lange duur geen goede keuze.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Spectaculaire rugvin bij mannetjes
- Eet algen
- Makkelijk te kweken
- Verdraagt brak water
Nadelen
- Heeft hard water en een groot aquarium nodig
- Veel jongen
- Mannetjes kunnen vrouwtjes opjagen
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.
