Guppy (Poecilia reticulata)

De guppy is een van de populairste aquariumvissen ter wereld. De mannetjes hebben kleurrijke, vaak grote staarten in eindeloze kweekvarianten. Guppy’s zijn levendbarend: de vrouwtjes krijgen levende jongen.

Guppy (Poecilia reticulata) wildvorm Rio Picta Honda, Colombia
Eigen foto van Alessandro

Over deze vis

De guppy werd in 1859 door de Duitse natuuronderzoeker Wilhelm Peters beschreven als Poecilia reticulata, naar exemplaren uit Venezuela. De soortnaam is Latijn voor ‘netvormig’ en verwijst naar het netachtige patroon op het lijf. Een paar jaar later beschreef Albert Günther dezelfde vis nog eens onder een andere naam, Girardinus guppii, naar de predikant Robert John Lechmere Guppy, die exemplaren uit Trinidad naar het Natural History Museum in Londen stuurde. Zo kreeg de vis zijn bijnaam. Vroeger stond hij ook bekend als Lebistes reticulatus, en die oude geslachtsnaam duikt nog altijd op in oudere boeken en op verenigingssites. Hij hoort bij de tandkarpers (Poeciliidae), samen met de molly’s, platy’s en zwaarddragers.

Het verschil tussen de seksen is groot. Wilde vrouwtjes zijn grijs en tot twee keer zo groot als de mannetjes, die kleiner zijn en tekeningen hebben van oranje, zwarte, blauwe en groene vlekken. Die kleurpatronen liggen grotendeels vast in de genen en worden vaak van vader op zoon doorgegeven, wat kwekers benutten. In de hobby zijn talloze kweekvormen ontstaan: met deltastaart, sluierstaart, lierstaart of slangenhuid, en met kleuren als ‘moscow’ en ‘cobra’. Liefhebbers houden wedstrijden en fokken op grootte en kleur van de staart. De wilde vorm is slanker en kleiner dan de meeste kweekvormen.

In het wild leeft de guppy in noordoostelijk Zuid-Amerika en op enkele Caribische eilanden, in stromend en stilstaand, helder en soms brak water. Het is een van de best onderzochte vissen ter wereld. Onderzoeker John Endler liet in Trinidad zien hoe roofvissen en de voorkeur van vrouwtjes aan elkaar tegenwerken: waar veel roofvissen leven, zijn de mannetjes doffer, en waar weinig gevaar is, worden ze kleuriger, want vrouwtjes vinden oranje vlekken aantrekkelijk. Het onderzoek naar zulke seksuele selectie is inmiddels klassiek geworden. De soort zelf geldt als niet bedreigd.

Buiten zijn oorspronkelijke gebied is de guppy op veel plaatsen uitgezet om muggenlarven te bestrijden, en hij is daardoor in warme streken over de hele wereld te vinden. Ook in de hobby werd hij vroeg populair: in het begin van de twintigste eeuw kwamen de eerste dieren naar Europa. Dat de vis zo makkelijk te kweken is en zo weinig eist, heeft hem tot een van de meest verkochte aquariumvissen gemaakt. Wie wel eens een guppy in de winkel heeft gekocht, heeft meestal met nakweek te maken.

In het kort

Wetenschappelijke naamPoecilia reticulata
FamiliePoeciliidae (levendbarende tandkarpers)
HerkomstVenezuela, Trinidad, Barbados, Guyana, Noord-Brazilië
VindplaatsZuid-Amerika – Venezuela, Trinidad, Barbados, Guyana, Brazilië – Beken en sloten
Maximale grootteMannetjes 3 – 3,5 cm, vrouwtjes 5 – 6 cm
Minimale aquariumgrootte60 cm / 54 liter
Temperatuur22 – 28 °C
pH7,0 – 8,5
Hardheid (GH)8 – 25 °dGH
GroepsgrootteGroep met meer vrouwtjes dan mannetjes (bijv. 1:2), of alleen mannetjes
GedragVreedzaam
MoeilijkheidMakkelijk (kweekvormen soms gevoelig)
Levensduur2 – 3 jaar
KarakterVreedzaam
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenJa
Kwetsbaar voor vinnenbijtersJa
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootteKleine groep

Welke vissen passen bij de Guppy?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Uitgewerkt: Kempvis en guppy · Goudvis en tropische vissen samen houden · Guppy en platy samen houden · alle combinaties

Wat betekent de naam?

Poecilia komt van het Griekse poikilos (‘bont, gespikkeld’), naar het kleurpatroon. Het geslacht werd in 1801 beschreven door Bloch en Schneider.

reticulata is Latijn voor ‘netvormig’, naar het schubbenpatroon dat een ‘zwart netwerk’ vormt, met mazen evenwijdig aan de schubranden.

De soort werd in 1859 beschreven door Peters.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

Wilde guppy’s leven in beken, rivieren, sloten en poelen in noordoostelijk Zuid-Amerika, van heldere bergbeken tot brakke kustgebieden. Ze zijn zo aanpasbaar dat ze wereldwijd zijn uitgezet voor muggenbestrijding.

Waterwaarden in de natuur: middelhard tot hard.

Waterwaarden voor de guppy

  • Zacht, zuur water wordt slecht verdragen

Welk aquarium heeft de guppy nodig?

Vanaf 60 cm. Bij een gemengde groep ontstaan snel veel jongen; plan daarom vooraf wat je met de nakomelingen doet.

Biotoop nabootsen: zand- of grindbodem, veel fijnbladige en drijvende planten (Javamos, Hornblad, Limnobium) waar jongen kunnen schuilen, en weinig stroming vanwege de grote staarten.

Wat eet de guppy?

Kort antwoord: Een guppy is een alleseter: geef vlokken of microkorrels, liefst met spirulina, en vul aan met diepvries artemia, daphnia en muggenlarven.

In de natuur: algen, muggenlarven, kleine insecten, detritus en zoöplankton.

In het aquarium: vlokken en microkorrels (ook met spirulina), aangevuld met diepvries artemia, daphnia en muggenlarven.

Voortplanting van de guppy

Levendbarend. De vrouwtjes worden inwendig bevrucht en kunnen zaad opslaan, waardoor ze meerdere worpen krijgen na één paring. Na ongeveer 4 weken worden 10 – 50 jongen geboren. Ouders eten jongen; veel dichte planten helpen ze te overleven. Geen broedzorg.

Tips uit de praktijk

De guppy is voor veel mensen de eerste aquariumvis. Houders zijn enthousiast over de kleuren en het gemak van kweken, maar merken ook dat moderne kweekvormen met grote staarten gevoeliger zijn en korter leven dan ‘wilde’ of eenvoudigere varianten. Aankoop bij een goede kweker maakt een groot verschil.

Uit eigen ervaring en uit wat andere houders vertellen: de eerste weken bepalen bij een guppy veel. Kweekvormen uit een winkelbak hebben vaak een lange reis en wisselend water achter de rug. Laat ze rustig wennen en zet ze niet meteen bij vinnenbijters of felle eters. De eerste dagen wat minder voeren en het water schoon houden voorkomt veel ellende. Nieuwe dieren die lusteloos in een hoek hangen, zijn vaak niet ziek maar gestrest.

Eten is zelden een probleem: ze eten fijne vlokken, microkorrels en diepvriesvoer. Gooi niet te veel in, want overvoeren en vervuild water leiden bij hooggekweekte guppy’s snel tot problemen. De klassieke ziektes zijn vinrot, waarbij de staart rafelt, wittestip en het ‘klemmen’ van de vinnen bij vervuild of te zacht water. Een vast schema van regelmatig deelverversen doet meer dan welk middeltje ook, en met wat hardheid in het water en een rustig aquarium blijven veel problemen uit.

Wat pas na maanden opvalt: de mannetjes beginnen om de aandacht van vrouwtjes te strijden, en met te weinig vrouwtjes worden die opgejaagd. Houd ze bij voorkeur met meer vrouwtjes, of laat alleen mannetjes zwemmen als je geen jongen wilt. Ze passen goed bij kleine, vreedzame vissen zoals kleine tetra’s en pantserwelzen; met vinnenbijters zoals sommige barbelen gaat het mis. Bij kweekvormen met een grote staart moet je rekenen op meer uitval dan bij eenvoudige varianten. Wie een sterke, minder verwende vis zoekt, kiest eerder voor kleinere of wilder ogende vormen.

De guppy is een aanrader voor beginners, kinderen en iedereen die graag kleurrijk kweekt. Voor wie geen zin heeft in veel jongen of in gevoelige kweekvormen, is hij minder geschikt, en voor zacht, zuur water is hij zeker niet de juiste keuze.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Talloze kleurvarianten
  • Vreedzaam en actief
  • Kweekt zonder moeite

Nadelen

  • Vermenigvuldigt zich zeer snel
  • Hooggekweekte varianten zijn soms zwak
  • Lange staarten trekken vinnenbijters aan
  • Korte levensduur
Alessandro van der Weerden
Alessandro van der WeerdenAquariumhouder, hield deze vis zelf

Mijn ervaring met de guppy

De guppy is een van de populairste aquariumvissen. Dat komt doordat ze redelijk klein blijven, prachtig gekleurd zijn, in veel verschillende varianten bestaan, makkelijk te kweken zijn en gewoon een schattige uitstraling hebben. Wel één advies als je guppy’s neemt: ze kweken heel makkelijk. Guppy’s zijn levendbarend, dus de jongen komen meteen levend ter wereld. Daardoor raakt een aquarium vaak sneller overbevolkt dan je denkt. Houd daar altijd rekening mee als je met guppy’s begint.

Wilde guppy (Poecilia reticulata) van Alessandro
Eigen foto: wilde guppy

Veelgestelde vragen over de guppy

Hoe groot wordt een guppy?

Mannetjes worden 3 tot 3,5 cm, vrouwtjes 5 tot 6 cm.

Hoeveel guppy’s kun je samen houden?

Houd minstens een kleine groep, met meer vrouwtjes dan mannetjes, bijvoorbeeld 1 mannetje op 2 vrouwtjes. Een groep met alleen mannetjes kan ook en voorkomt jongen.

Hoe groot moet een aquarium voor guppy’s zijn?

Minimaal 60 cm, ongeveer 54 liter. Omdat guppy’s zich snel voortplanten, is een grotere bak verstandig.

Hoe vaak krijgt een guppy jongen?

Een vrouwtje kan ongeveer elke 4 tot 6 weken jongen krijgen, en kan zaad opslaan voor meerdere worpen zonder mannetje.

Welk water heeft een guppy nodig?

Middelhard tot hard water met een pH van 7,0 tot 8,5 en een temperatuur van 22 tot 28 °C. Nederlands kraanwater is meestal geschikt.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.