De molly is een stevige levendbarende vis, bekend als de zwarte ‘black molly’ maar ook in goud-, wit- en gevlekte varianten. De meeste aquariummolly’s zijn kruisingen tussen verschillende Poecilia-soorten.



Meer eigen foto’s van Alessandro (scroll opzij voor meer)
Over deze vis
De spitskopmolly, in de volksmond gewoon ‘molly’, werd in 1846 beschreven door de Franse zoöloog Achille Valenciennes als Poecilia sphenops. De soortnaam betekent zoveel als ‘wigvormig gezicht’ en verwijst naar de spitse kop. De naam ‘molly’ komt van het oudere geslacht Mollienesia, dat was vernoemd naar graaf Mollien; die naam is uit de wetenschap verdwenen, maar in de hobby blijft hij hangen. Onder Poecilia sphenops valt in de literatuur een hele groep populaties van Mexico tot Colombia. Een deel daarvan wordt tegenwoordig als aparte soort gezien, zoals P. mexicana, dus naamgeving in de handel is niet altijd betrouwbaar.
De wilde vorm is een grijsgroene tot olijfkleurige vis met rijen kleine donkere stippen op de flanken en een rugvin die veel minder hoog is dan bij de breedvinmolly. Mannetjes zijn slanker dan vrouwtjes en hebben een aarsvin die tot gonopodium is omgevormd. Wat je in de winkel ziet, is vrijwel altijd een kweekvorm: de zwarte molly, de goudkleurige, de witte ‘sneeuwmolly’, de gemarmerde en de ballonmolly met zijn korte, bolle lijf. Die kleurvormen zijn ontstaan uit kruisingen met de breedvinmolly en de zeilvinmolly, en daardoor is de moderne ‘sphenops’ feitelijk een hybride sierstam.
In het wild leven molly’s in rivieren, beken, sloten en kustwateren, in zoet, brak en zout water. Ze eten algen en plantaardig materiaal, aangevuld met kleine ongewervelden. Opvallend is dat een nauw verwante vorm, P. mexicana, voorkomt in zwavelrijke grotwateren in Mexico. Daar leeft de vis onder omstandigheden waarin bijna geen andere vis overleeft; het laat zien hoe flexibel dit geslacht is. Het verklaart ook waarom molly’s zo goed tegen zout en slechte waterkwaliteit kunnen.
De soort wordt niet als bedreigd beschouwd, en als aquariumvis is hij al tientallen jaren een van de klassiekers. De zwarte molly is bij liefhebbers een begrip: pikzwart, glanzend, een vis die op het eerste gezicht erg makkelijk lijkt. Toch is hij, zoals houders merken, niet altijd de beginnersvis die zijn reputatie belooft, omdat zijn behoefte aan hard water en plantaardig voer vaak onderschat wordt.
In het kort
| Wetenschappelijke naam | Poecilia sphenops (en kruisingen met P. latipinna en P. mexicana) |
|---|---|
| Familie | Poeciliidae |
| Herkomst | Mexico tot Colombia |
| Vindplaats | Noord-Amerika, Midden-Amerika, Zuid-Amerika – Mexico tot Colombia – Rivieren en kustwateren |
| Maximale grootte | 6 – 10 cm |
| Minimale aquariumgrootte | 100 cm / 150 liter |
| Temperatuur | 24 – 28 °C |
| pH | 7,5 – 8,5 |
| Hardheid (GH) | 12 – 30 °dGH |
| Groepsgrootte | Groep met meer vrouwtjes |
| Gedrag | Vreedzaam |
| Moeilijkheid | Makkelijk tot gemiddeld |
| Levensduur | 3 – 5 jaar |
| Karakter | Vreedzaam |
| Eet kleine vissen | Nee |
| Vinnenbijter | Nee |
| Veilig met garnalen en slakken | Ja |
| Kwetsbaar voor vinnenbijters | Nee |
| Geschikt voor gezelschapsaquarium | Ja |
| Minimale groepsgrootte | Kleine groep |
Welke vissen passen bij de Molly?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Wat betekent de naam?
Poecilia komt van het Griekse poikilos (‘bont, gespikkeld’), naar het kleurpatroon. Het geslacht werd in 1801 beschreven door Bloch en Schneider.
sphenops komt van het Griekse sphen (‘wig’) en ops (‘gezicht’), naar de afgeplatte snuit en de wigvormige kop.
De soort werd in 1846 beschreven door Valenciennes.
Bron: The ETYFish Project
Natuurlijke leefomgeving
Molly’s leven in kustrivieren, lagunes, mangroven en riviermondingen van Midden-Amerika, zowel in zoet als brak water. Ze komen ook voor in warme bronnen met hard water.
Waterwaarden in de natuur: hard, soms brak.
Planten en hout onder water: In de Río Ameca in Jalisco groeien onder andere Najas guadalupensis, Ceratophyllum demersum, Potamogeton, het mos Fissidens fontanus en draadalgen (Spirogyra), met Eichhornia crassipes en Pistia stratiotes aan het oppervlak. Wortels van elzen (Alnus) langs de oever geven schuilplaats, en de bodem bestaat uit wit kwartszand, kiezels en rotsblokken, met slib in de luwtes. In de snelstromende Tampaón (Pánuco-stroomgebied) worden Myriophyllum aquaticum, Cabomba caroliniana, Vallisneria en Potamogeton genoemd, tussen grote donkere stenen; hout is er schaars. In de benedenloop van de Usumacinta (Pantanos de Centla) komen Egeria densa, Salvinia auriculata, Ludwigia repens, mangrovewortels en veel afgevallen blad voor.
Waterwaarden voor de molly
- Een klein beetje zout (1 – 2 gram zeezout per liter) wordt goed verdragen maar is bij hard water niet noodzakelijk
Welk aquarium heeft de molly nodig?
Vanaf 100 cm; molly’s worden groter en zijn actiever dan veel mensen denken.
Biotoop nabootsen: zandbodem, stenen, stevige planten die hard water verdragen (Vallisneria, Anubias, Javavaren) en drijfplanten. Veel licht voor algengroei.
Wat eet de molly?
Kort antwoord: Een molly eet veel plantaardig voer: spirulina-vlokken als basis, groenvoer zoals courgette of spinazie, en daarnaast korrels en diepvriesvoer. Ze grazen ook algen.
In de natuur: vooral algen en plantaardig materiaal, aangevuld met kleine ongewervelden.
In het aquarium: spirulina-vlokken als basis, groenvoer (courgette, spinazie), korrels en diepvriesvoer. Molly’s grazen graag algen van ruiten en decoratie.
Voortplanting van de molly
Levendbarend. Na ongeveer 4 – 8 weken dracht (afhankelijk van temperatuur) worden 20 – 100 jongen geboren. Jongen hebben dichte beplanting nodig om te schuilen.
Tips uit de praktijk
Houders melden dat molly’s zeer sterk zijn in hard water, maar snel ziek worden (onder meer schimmel en ‘schudden’) in zacht, zuur water of bij slechte waterkwaliteit. In het juiste water zijn het vrolijke, nieuwsgierige vissen en goede algeneters.
Molly’s staan bekend als beginnersvis, maar veel houders merken dat de eerste weken bepalend zijn. Molly’s uit een winkelbak zijn vaak gestrest door transport en wisselend water, en krijgen dan snel witte schimmelplekken of de bekende trillende, ‘schuddende’ beweging. Laat ze rustig wennen en voeg eventueel een beetje zeezout toe aan een goed ingedraaid aquarium; het is een van de weinige tropische vissen waarvoor dat vaak echt helpt. Zacht, zuur kraanwater is voor deze vis meestal een bron van ziekte.
Eten is zelden een probleem, maar de samenstelling wel. Molly’s zijn grazers en hebben plantaardig voer nodig: spirulinavlokken, geblancheerde spinazie of courgette, en algen van stenen en glas. Bij een puur droogvoerdieet worden de dieren bleek en gevoelig. Het rustige, nieuwsgierige gedrag wordt duidelijker zodra ze zich veilig voelen; ze zwemmen veel en zoeken de rand van de bak af naar algen.
Wat pas na maanden opvalt, is hun gedrag onderling. Mannetjes achtervolgen vrouwtjes voortdurend, en een vrouwtje dat alleen tussen twee mannetjes zit, raakt uitgeput; een goede verhouding is dus een mannetje op meerdere vrouwtjes. Zwarte molly’s kunnen na verloop van tijd grijze of witte vlekken krijgen; dat wijst soms op stress of ziekte, maar het is ook een bekend verschijnsel bij bepaalde kweeklijnen. Kweken gebeurt vanzelf, en de jongen groeien snel op als er dichte planten of drijfplanten zijn.
Voor wie is de molly geschikt? Voor houders met hard, stabiel water, ruimte voor groepjes en de bereidheid om plantaardig voer te geven is hij een vrolijke, sterke vis. Wie zacht water heeft, blijft beter uit de buurt of kiest voor een andere levendbarende soort.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Eet algen
- Vreedzaam en nieuwsgierig
- Veel kleurvarianten
Nadelen
- Heeft hard water nodig
- Grotere bak nodig dan platy’s
- Veel nakomelingen
- Mannetjes kunnen vrouwtjes blijven opjagen
Veelgestelde vragen over de molly
Hoe groot wordt een molly?
Afhankelijk van de vorm 6 tot 10 cm. Zeilvinmolly’s worden het grootst.
Hoe groot moet het aquarium voor molly’s zijn?
Minimaal 100 cm, ongeveer 150 liter, vanwege hun formaat en hun snelle voortplanting.
Heeft een molly zout nodig?
Niet per se. Molly’s doen het goed in hard, basisch water. Een beetje zout kan, maar is in hard kraanwater meestal niet nodig.
Hoeveel molly’s kun je samen houden?
Houd een kleine groep met meer vrouwtjes dan mannetjes, zodat de mannetjes de vrouwtjes niet voortdurend opjagen.
Kunnen molly’s bij guppy’s?
Ja, ze vragen vergelijkbaar hard water. Let wel op voldoende ruimte, want beide soorten planten zich snel voort.
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.
