Zeilvinmolly (Poecilia velifera)

De zeilvinmolly is de grootste molly. De mannetjes hebben een enorme, zeilvormige rugvin die ze bij het baltsen spreiden. Een imposante vis voor een groot aquarium met hard water.

Zeilvinmolly (Poecilia velifera)
Eigen foto van Alessandro

Over deze vis

De zeilvinmolly werd in 1914 beschreven door de Britse ichtyoloog Charles Tate Regan als Poecilia velifera. De soortnaam is een samenstelling van het Latijn en betekent ‘zeildragend’, een verwijzing naar de hoge rugvin van de mannetjes. Hij is nauw verwant aan de breedvinmolly (P. latipinna) en wordt daar in de handel vaak mee verward. Het verschil is vooral te zien aan de grootte en aan de rugvin: bij P. velifera heeft die meer vinstralen en is hij bij het volwassen mannetje veel hoger en breder. Ook het lichaam is gedrongener, en de vis wordt groter dan de breedvinmolly.

In het wild is de zeilvinmolly een vis van het Yucatán-schiereiland. Hij leeft er in kustlagunes, mangrovegebieden en brakke wateren, soms ook in zoet water. Zijn uiterlijk is dof olijfgroen met rijen donkere stippen, mannetjes hebben een blauwe glans en een rugvin met oranje en blauwe tinten. In het aquarium is hij in vele vormen gekweekt, zoals zwart, goud, wit en gemarmerd. Veel van die vormen zijn kruisingen; wie een zuivere velifera zoekt, zoekt eigenlijk een wilde vorm of een aantoonbaar zuivere lijn, en die zijn zeldzamer dan de naam doet vermoeden.

Zoals andere molly’s is de zeilvinmolly grotendeels een plantenetende vis. In het wild eet hij algen en detritus, aangevuld met kleine ongewervelden. Dat maakt de soort geschikt om te grazen op algen in een aquarium, maar hij heeft er ook veel van nodig, en zonder plantaardig voer worden de dieren minder uitbundig gekleurd. Het mannetje spreidt zijn rugvin bij het baltsen als een zeil, en de vin groeit in de loop van maanden door; jonge dieren uit de winkel zien er daarom nog niet uit zoals op de foto’s.

De soort geldt voor zover bekend niet als bedreigd. In de handel worden vrijwel alle dieren gekweekt, vooral op grote kwekerijen in Azië en Florida. Als sierstam is hij populair sinds de tweede helft van de twintigste eeuw en blijft hij een beeldbepalende vis voor grote, harde-waterbakken.

In het kort

Wetenschappelijke naamPoecilia velifera (in de handel vaak kruisingen met P. latipinna)
FamiliePoeciliidae
HerkomstYucatán-schiereiland, Mexico
VindplaatsNoord-Amerika – Mexico (Yucatán) – Kustlagunes en brakke wateren
Maximale grootte12 – 15 cm
Minimale aquariumgrootte120 cm / 250 liter
Temperatuur25 – 28 °C
pH7,5 – 8,5
Hardheid (GH)15 – 30 °dGH
GroepsgrootteGroep met meer vrouwtjes
GedragVreedzaam
MoeilijkheidGemiddeld
Levensduur3 – 5 jaar
KarakterVreedzaam
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenJa
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootteKleine groep

Welke vissen passen bij de Zeilvinmolly?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Poecilia komt van het Griekse poikilos (‘bont, gespikkeld’), naar het kleurpatroon. Het geslacht werd in 1801 beschreven door Bloch en Schneider.

velifera komt van het Latijnse velum (‘zeil’) en fero (‘dragen’), naar de grote, zeilachtige rugvin van de mannetjes.

De soort werd in 1914 beschreven door Regan.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De zeilvinmolly leeft in brakke kustlagunes, mangroven en riviermondingen van Yucatán, waar het water warm, hard en licht zout is.

Waterwaarden in de natuur: zeer hard, vaak brak.

Waterwaarden in het aquarium

  • Licht brak water (1 – 5 gram zeezout per liter) is gunstig

Aquarium en inrichting

Vanaf 120 cm met veel zwemruimte; de grote rugvin komt alleen tot zijn recht als de vissen zich op hun gemak voelen.

Biotoop nabootsen: lichte zandbodem, kalksteen of rotsen, mangrovewortels (of vergelijkbaar hout) en zouttolerante planten. Veel licht voor algengroei.

Voeding

In de natuur: algen, detritus en kleine ongewervelden.

In het aquarium: veel plantaardig voer (spirulina, groenten, algenwafels) aangevuld met korrels en diepvriesvoer.

Voortplanting

Levendbarend. Grote vrouwtjes krijgen tot 100 jongen of meer per worp. Voor een grote rugvin bij de mannetjes zijn ruimte, warmte en goede voeding tijdens de groei belangrijk.

Tips uit de praktijk

Houders die de ruimte hebben, vinden een baltsend zeilvinmannetje spectaculair. De meeste klachten gaan over vissen die in te kleine of te zachte aquaria kwakkelen. Mannetjes uit de winkel laten niet altijd een grote vin zien; die groeit uit bij goede verzorging.

Uit ervaring van andere houders: de eerste weken na aankoop zijn de gevoeligste. De dieren komen vaak uit water dat zachter of vuiler is dan gewenst en laten dat merken met klemmende vinnen, schimmel of het bekende ‘schudden’. Een grote, goed ingedraaide bak met stabiele waterwaarden en wat zout is dan de beste redding. Vissen die in een te klein of te zacht aquarium terechtkomen, komen vaak niet meer helemaal goed en blijven kwakkelen.

Opvallend bij deze soort is dat de rugvin echt tijd nodig heeft. Een jong mannetje uit de winkel is vaak nauwelijks van een vrouwtje te onderscheiden, en pas na een half jaar tot een jaar, met goed voer en veel ruimte, ontvouwt hij zijn zeil. Ze zijn gek op algen en plantaardig voer; een aquarium met wat algengroei op de ruggen van stenen en veel gedroogde spirulina of geblancheerde groente is eigenlijk noodzakelijk. Zonder dat blijven de vissen mager en verliezen ze kleur.

Het gedrag is meestal vreedzaam, maar mannetjes onderling zetten hun vinnen op en laten zien wie de baas is, zeker als er te weinig vrouwtjes zijn. In een ruime bak met meer vrouwtjes dan mannetjes blijft dat bij imponeren. Een baltsend mannetje met volledig gespreide rugvin is de reden waarom veel liefhebbers voor deze soort kiezen. Kweken gaat gemakkelijk, maar de jongen groeien langzamer dan bij kleinere levendbarende vissen en zijn gevoelig voor slecht water.

Advies: neem alleen zeilvinmolly’s als je de ruimte hebt voor een flinke bak, hard water aanbiedt en bereid bent om plantaardig voer te geven. Wie dat combineert, heeft een indrukwekkende vis; in een klein aquarium met zacht kraanwater is dit niet de vis om te kiezen.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Indrukwekkende rugvin
  • Vreedzaam
  • Goede algeneter

Nadelen

  • Heeft een groot aquarium en hard, liefst licht brak water nodig
  • Gevoelig in zacht water

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.