Amerikaanse zoetwatertong (Trinectes maculatus)

De Amerikaanse zoetwatertong, ook wel ‘hogchoker’ genoemd, is een kleine platvis die zowel in zout als in zoet water kan leven. Hij ligt plat op de bodem en graaft zich in het zand in, net als een schol.

Amerikaanse zoetwatertong (Trinectes maculatus)
Foto: Smithsonian Environmental Research Center, via Wikimedia Commons (CC BY 2.0)

Over deze vis

De Amerikaanse zoetwatertong, Trinectes maculatus, werd in 1801 door Bloch en Schneider beschreven, oorspronkelijk in het geslacht Achirus, waartoe ook de gestreepte tong behoort. De soortnaam maculatus betekent ‘gevlekt’. De Engelse naam ‘hogchoker’ (varkensverstikker) dankt hij volgens een bekend verhaal aan het feit dat de ruwe schubben en het kleine formaat varkens die de vis als voer kregen, in de keel zouden blijven steken. Of dat echt gebeurde is onzeker, maar de naam is gebleven. Net als andere Amerikaanse tongen is hij vrij klein, rond en plat, en ligt hij met zijn rechterzijde naar boven.

De kleur is bruin tot grijsbruin met donkere, onregelmatige dwarsstrepen en vlekjes, waardoor hij volkomen opgaat in zandbodem. De onderkant is wit, en de vis heeft kleine ogen aan de rechterkant van de kop en een kleine, gebogen mond aan de onderkant. De huid voelt ruw aan door de kleine schubben. Opvallend is dat de vissen in verschillende gebieden een wat andere tekening kunnen hebben.

In het wild komt hij voor langs de Atlantische kust van de Verenigde Staten, in de Golf van Mexico en daaromheen, in riviermondingen, kustlagunes en in rivieren tot ver landinwaarts. Jonge dieren trekken vaak de rivieren op en kunnen daar lange tijd in zoet water blijven, terwijl volwassen dieren in brak of zout water paaien. De eitjes drijven vrij rond. Hij is vooral ’s nachts actief en eet wormen, kleine kreeftachtigen en larven. De IUCN beschouwt de soort als niet bedreigd, en in delen van zijn verspreidingsgebied is hij talrijk.

Voor de hobby is hij interessant omdat hij een van de weinige platvissen is die in zoet water te houden lijkt, hoewel hij daar op de lange termijn niet altijd goed bij vaart. Hij wordt vooral in de VS verzameld, en het aanbod in Europa is beperkt.

In het kort

Wetenschappelijke naamTrinectes maculatus
FamilieAchiridae (Amerikaanse tongen)
HerkomstAtlantische kust van de VS en Midden-Amerika
VindplaatsNoord-Amerika, Midden-Amerika – Verenigde Staten, Mexico, Midden-Amerika – Atlantische kustwateren en riviermondingen
Maximale grootte10 – 15 cm (in het aquarium vaak kleiner)
Minimale aquariumgrootte80 – 100 cm / 100 – 150 liter (veel bodemoppervlak)
Temperatuur18 – 26 °C
pH7,0 – 8,2
Hardheid (GH)10 – 20 °dGH (brak water wordt goed verdragen)
GroepsgrootteAlleen of een paar
GedragVreedzaam, nachtactief
MoeilijkheidGemiddeld
Levensduur5+ jaar
KarakterVreedzaam
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenJa
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootteAlleen of als paar

Welke vissen passen bij de Amerikaanse zoetwatertong?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Trinectes komt van het Griekse tri (‘drie’) en nektes (‘zwemmer’), naar de ‘slechts drie vinnen’: rug-, aars- en staartvin. Soms is er wel een kleine borstvin. Het geslacht werd in 1832 beschreven door Rafinesque.

maculatus is Latijn voor ‘gevlekt’, naar de zwarte vlekken op beide zijden van het lichaam.

De soort werd in 1801 beschreven door Bloch en Schneider.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De soort leeft in riviermondingen, kustwateren en rivieren tot ver landinwaarts, op zand- en modderbodems. Veel exemplaren trekken tussen zoet en zout water.

Waterwaarden in de natuur: zoet tot zout.

Aquarium en inrichting

Bodemoppervlak telt: vanaf 80 – 100 cm met een dikke laag fijn zand.

Biotoop nabootsen: fijn zand om in te graven, enkele gladde stenen en wortels, weinig obstakels op de bodem.

Voeding

In de natuur: wormen, kleine kreeftachtigen en larven uit de bodem.

In het aquarium: diepvries muggenlarven, tubifex (diepvries), artemia en mysis; zinkend voer. Voer na het uitdoen van het licht. Ze zuigen zich soms vast aan de ruit.

Voortplanting

In het wild wordt in brak of zout water gepaaid; de eitjes zweven vrij in het water. In het aquarium niet bekend.

Tips uit de praktijk

Houders vinden de tong een van de grappigste bodemvissen: hij verdwijnt onder het zand en ‘plakt’ tegen het glas. De grootste uitdaging is voldoende voer, want hij eet traag en concurreert slecht.

In de eerste weken na aankoop graaft de tong zich bijna altijd in en blijft hij overdag onzichtbaar. Laat dat gerust gebeuren: hij moet eerst wennen. Bied in de avond, als het licht uit is, kleine porties diepvries muggenlarven, mysis of artemia aan en leg het voer vlak bij zijn plek. Veel dieren eten eerst alleen levend voer, en schakelen daarna over. Kijk naar de buik: een ingevallen vis eet te weinig en heeft snel hulp nodig, bijvoorbeeld door apart te voeren.

Houders merken vaak dat de soort in zoet water aanvankelijk prima gaat, maar na enkele maanden achteruitgaat. Een beetje zout, of licht brak water, lijkt dan de conditie te verbeteren. Dat is dus iets om rekening mee te houden, zeker als je de vis langere tijd wilt houden. De huid is gevoelig voor infecties en scherpe decoratie, en medicijnen, zeker zout en koper, moet je voorzichtig doseren. Zorg voor een dikke laag fijn zand, want de vis graaft zich telkens in en beschadigt zich op grof materiaal.

Een gedrag dat je pas na maanden opvalt, is dat de tong ’s avonds actiever wordt en over de bodem glijdt, en dat hij zich soms tegen de ruit aanzuigt. Dat gedrag is voor veel houders het charmante van de soort. Als tankgenoten passen kleine, rustige vissen die niet aan de bodem werken, zoals kleine tetra’s of rustige bovenwatervissen. Snelle bodemvissen, zoals sommige meervallen en pantsermeervallen, concurreren hem voer weg.

Eindadvies: een grappige en vreedzame bodemvis voor ervaren houders die bereid zijn hem apart of in een rustige bak te voeren, en die erop vertrouwen dat hij niet altijd zichtbaar is. Voor wie vooral beweging wil zien, is hij niet geschikt.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Bijzonder: een echte platvis voor het aquarium
  • Vreedzaam
  • Verdraagt zoet en brak water

Nadelen

  • Veeleisend in voer
  • Vaak weinig zichtbaar
  • Beperkt verkrijgbaar

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.