Aziatische zoetwatertong (Brachirus panoides)

De Aziatische zoetwatertong is een platvis uit Zuidoost-Azië die in rivieren en riviermondingen leeft. Hij wordt af en toe als ‘zoetwatertong’ geïmporteerd. Over het houden in aquaria is relatief weinig bekend.

Aziatische zoetwatertong (Brachirus panoides)
Foto: Phoebus 28, via Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Over deze vis

De Aziatische zoetwatertong, Brachirus panoides, werd in 1851 door Bleeker beschreven. De geslachtsnaam Brachirus komt van Griekse woorden voor ‘kort’ en ‘staart’, een verwijzing naar de korte staartregio. Zoetwatertongen vormen een kleine groep binnen de familie van de tongen (Soleidae), waarvan de meeste soorten in zout water leven. De naam ‘zoetwatertong’ is daarom een beetje misleidend: veel van deze vissen komen in het wild in brak water of in riviermondingen voor en zijn niet strikt aan zoet water gebonden.

Zoals alle tongen is het lichaam plat en ligt de vis met zijn zijkant op de bodem. Beide ogen zitten aan één kant van de kop, en de vis is gecamoufleerd in zandbruine tinten met een wat vlekkerige tekening. De rug-, staart- en aarvin lopen bij tongen vaak in elkaar over, waardoor de vis een ovale omtrek heeft. Hij kan zich met golvende bewegingen van het lichaam vrij snel over of in de zandbodem verplaatsen, en ingraven tot alleen de ogen nog zichtbaar zijn.

De soort komt voor in Zuidoost-Azië, van Thailand tot Indonesië, in riviermondingen en de benedenlopen van rivieren. Hij is tegen zoutwisselingen bestand, en leeft vooral op de bodem, waar hij waarschijnlijk kleine bodemdieren eet. Over zijn leven in het wild is verder weinig gepubliceerd. De IUCN beschouwt de soort als niet bedreigd. In de regio wordt hij als eetbare vis op de markt gebracht, en exemplaren voor de aquariumhandel komen dan ook vooral uit de visserij; grotere dieren worden apart verkocht, kleinere vaak als onderdeel van gemengde vangsten.

Over het paaigedrag, de groei en het gedrag in aquaria is weinig bekend en nauwelijks gedocumenteerd. Dat is ook een reden waarom dit een vis is voor liefhebbers die ervaring hebben met moeilijke bodemvissen en die bereid zijn zelf te observeren en te noteren.

In het kort

Wetenschappelijke naamBrachirus panoides
FamilieSoleidae (tongen)
HerkomstZuidoost-Azië (o.a. Thailand, Maleisië, Indonesië)
VindplaatsAzië – Thailand, Maleisië, Indonesië – Riviermondingen en benedenlopen
Maximale grootteOngeveer 15 – 20 cm
Minimale aquariumgrootte100 cm / 150 liter (veel bodemoppervlak)
Temperatuur24 – 28 °C
pH7,0 – 8,2
Hardheid (GH)8 – 20 °dGH, licht brak water aanbevolen
GroepsgrootteAlleen of enkele
GedragVreedzaam, nachtactief
MoeilijkheidMoeilijk
LevensduurNiet goed bekend
KarakterVreedzaam
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenJa
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootteAlleen of in een groep

Welke vissen passen bij de Aziatische zoetwatertong?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Brachirus is niet uitgelegd, maar komt waarschijnlijk van het Griekse brachys (‘kort’) en oura (‘staart’), naar de korte staartvin die met de rug- en aarsvin is vergroeid. Het geslacht werd in 1839 beschreven door Swainson.

panoides betekent ‘lijkend op B. pan‘.

De soort werd in 1851 beschreven door Bleeker.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De soort wordt gevonden in de benedenloop van rivieren, riviermondingen en kustgebieden met zand- en modderbodems, in zoet tot brak water.

Waterwaarden in de natuur: zoet tot brak. Exacte gegevens per vindplaats zijn beperkt beschikbaar.

Waterwaarden in het aquarium

  • Licht brak water wordt door ervaren houders aanbevolen

Aquarium en inrichting

Vanaf 100 cm met een groot, vrij bodemoppervlak.

Biotoop nabootsen: dikke laag fijn zand, enkele wortels en stenen, zouttolerante planten zoals Javavaren en Anubias.

Voeding

In de natuur: vermoedelijk kleine kreeftachtigen, wormen en larven uit de bodem.

In het aquarium: diepvries muggenlarven, tubifex (diepvries), mysis en artemia; ’s avonds voeren.

Voortplanting

Voortplanting in het aquarium is niet bekend. Er is weinig informatie over het paaigedrag in de natuur.

Tips uit de praktijk

Er zijn weinig gedocumenteerde ervaringen. Het algemene beeld van zoetwatertongen is dat ze moeilijk aan het eten te krijgen zijn en in puur zoet water op den duur achteruitgaan. Houd deze soort alleen als je ervaring hebt met veeleisende bodemvissen.

Omdat er nauwelijks ervaringen gedocumenteerd zijn, is deze tekst gebaseerd op wat houders van zoetwatertongen in het algemeen melden, en dat is wat terughoudender dan bij een gewone aquariumvis. De eerste weken zijn kritisch: de vissen komen vaak uitgemergeld uit de vangst of de handel en graven zich in zodra ze in het aquarium zitten. Ze blijven dan dagen onzichtbaar. Dat is normaal, maar zorg voor een zachte, fijne zandbodem, want een scherpe bodem beschadigt de huid.

Het grootste probleem is het eten. Tongen zijn gespecialiseerd in kleine bodemdieren en nemen droogvoer meestal niet aan. Levend of diepvries voer zoals muggenlarven, mysis en artemia, in de avond aan de bodem aangeboden, geeft de beste kans. Let erop dat concurrerende vissen de voerplek niet overnemen, en volg de buik van de vis: een smalle, ingevallen vis gaat snel achteruit. In puur zoet water merken houders dat de dieren op lange termijn vaak kwakkelen, en licht brak water lijkt dan beter te werken, al verschillen de ervaringen.

Als tankgenoten passen rustige soorten, zoals kleine tetra’s en vreedzame bovenwatervissen, die de tong niet storen en hem niet van zijn voer afhouden. Bodemvissen die dezelfde plek opzoeken, leiden tot stress. Houd het water schoon en stabiel, want platvissen zijn gevoelig voor slechte waterkwaliteit en medicijnen.

Eindadvies: houd deze vis alleen als je bewust voor een specialistisch, licht brak bodemaquarium kiest en accepteert dat er nauwelijks ervaringen zijn. Voor een beginner, of voor iemand die snel succes wil, is het geen geschikte soort.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Zeldzame, bijzondere platvis
  • Vreedzaam

Nadelen

  • Weinig informatie beschikbaar
  • Moeilijk te voeren
  • Liefst licht brak water

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.