Vuuraal (Mastacembelus erythrotaenia)

De vuuraal is een donkere stekelaal met vuurrode strepen en stippen. Een van de mooiste stekelalen, maar hij wordt groot en eet kleine vissen.

Vuuraal (Mastacembelus erythrotaenia)
Foto: Llandor, via Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Over deze vis

De vuuraal werd in 1850 door de Nederlandse ichtyoloog Pieter Bleeker beschreven, eerst in het geslacht Macrognathus. Een tweede beschrijving van Günther uit 1861 leverde de overbodige naam Mastacembelus argus op, die nu als synoniem geldt. De soortnaam erythrotaenia betekent ‘roodgebandeerd’ en slaat op de rode strepen op het donkere lijf. In het Engels heet hij fire eel, maar net als de andere stekelalen is het geen echte aal: hij hoort bij de Mastacembelidae, met een rij scherpe stekels voor de rugvin.

Met een lengte van bijna een meter is hij de grootste soort van zijn familie. Het lichaam is zijdelings afgeplat, vooral richting de staart, en bruin tot donkergrijs. Jonge dieren dragen gele tot amberkleurige tekening, die bij het opgroeien verandert in het felle rood van volwassen exemplaren. De strepen en vlekken worden met de leeftijd dus alleen maar intenser. Het is een van de mooiste vissen van de familie, juist omdat het contrast zo groot is.

In het wild leeft hij in de laaglanden van Zuidoost-Azië, in traag stromende rivieren en overstroomde gebieden met een modderige bodem. Hij ligt vaak ingegraven en laat alleen de snuit uitsteken. Zijn dieet bestaat uit ongewervelden, kleinere vissen, plantaardig materiaal en organisch afval. In gevangenschap laat hij plantaardig materiaal meestal liggen.

Over aantallen valt weinig verontrustends te melden: de soort is overal vrij algemeen en wordt in de handel vaak aangeboden. Toch nemen de populaties in Cambodja en Thailand af door overbevissing, omdat de vis ook gegeten wordt. In de hobby zijn vrijwel alle dieren wildvang, kweek is nog niet gelukt.

Een weetje: de vuuraal wordt veelal als jong dier verkocht, wanneer hij nog een fractie van zijn volwassen formaat heeft. Dat is een van de redenen dat veel exemplaren in een te kleine bak belanden.

In het kort

Wetenschappelijke naamMastacembelus erythrotaenia
FamilieMastacembelidae (stekelalen)
HerkomstZuidoost-Azië (Thailand, Cambodja, Borneo, Sumatra)
VindplaatsAzië – Thailand, Cambodja, Indonesië (Borneo, Sumatra) – Mekong, Chao Phraya en laaglandrivieren
Maximale grootte70–100 cm (in aquaria meestal 50 cm)
Minimale aquariumgrootte500 liter (180 cm)
Temperatuur24 – 28 °C
pH6,0 – 7,5
Hardheid (GH)3 – 15
GroepsgrootteSolitair
GedragRustig, territoriaal naar soortgenoten, eet kleine vissen
MoeilijkheidGemiddeld tot moeilijk
Levensduur15+ jaar
KarakterRoofvis (eet kleine vissen)
Eet kleine vissenJa
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenNee
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumNee
Minimale groepsgrootteAlleen

Welke vissen passen bij de Vuuraal?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Mastacembelus heeft een onbekende herkomst. Mogelijk komt het van het Griekse mastax (‘mond, kaak’) en embolos (‘wig’) of belos (‘pijl’), naar de spitse kaken van gelijke lengte. Het geslacht werd in 1777 beschreven door Scopoli.

erythrotaenia komt van het Griekse erythros (‘rood’) en tainia (‘lint, band’), naar de felrode lengtestrepen op het lichaam. Daaraan dankt de vis ook zijn handelsnaam ‘fire eel’.

De soort werd in 1850 beschreven door Bleeker.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

Laaglandrivieren en overstroomde gebieden met zachte bodem.

Waterwaarden in de natuur: zacht tot middelhard, neutraal water.

Waterwaarden in het aquarium

  • Goed sluitend deksel

Aquarium en inrichting

Dikke laag fijn zand om in te graven en buizen of grotten als schuilplek. Geen scherp grind: de huid raakt snel beschadigd.

Biotoop nabootsen: zand, wortelhout, bladeren en gedempt licht.

Voeding

In de natuur: wormen, insectenlarven, garnalen en kleine vissen.

In het aquarium: regenwormen, muggenlarven, garnalen en mosselvlees.

Voortplanting

In aquaria vrijwel nooit.

Tips uit de praktijk

Houders roemen het karakter: hij leert uit de hand eten. Wel gevoelig voor ziekten bij slechte waterkwaliteit.

De vuuraal wordt meestal als jong dier verkocht en lijkt dan een rustige, gemakkelijke bewoner. De eerste weken graaft hij zich in en komt vooral in de schemering tevoorschijn. Houders vertellen dat regenwormen en garnalen de beste sleutel zijn: eerst met een pincet voorhouden, later gewoon in de bak laten zakken. Droogvoer wordt zelden goed geaccepteerd, dus houd rekening met diepvries- en levend voer als vaste basis.

Het karakter is wat de soort zo geliefd maakt. Na een paar maanden herkent hij zijn verzorger, komt hij naar de voerplek en leert hij uit de hand eten. Tegelijk is hij gevoelig: de huid raakt snel beschadigd door scherp bodemmateriaal en bij schommelend of vervuild water treden ziektes en huidbeschadigingen sneller op. Regelmatig water verversen en geen scherpe randen in de bak zijn dan ook belangrijker dan bij de meeste andere vissen.

Wie meerdere stekelalen wil houden, moet er rekening mee houden dat de vuuraal onderling territoriaal is en dat het bij twee volwassen dieren vaak misgaat. Bij andere vissen is de vuuraal doorgaans rustig, maar alles wat in zijn bek past, is prooi, ook als dat pas ’s nachts gebeurt. Geschikte bakgenoten zijn dus grotere, rustige vissen.

Voor wie is hij geschikt? Voor iemand met een ruime bak en de wil om te investeren in een dier dat vijftien jaar of meer kan worden. Voor een gewoon gezelschapsaquarium is hij dat niet. Eindadvies: een prachtige vis, maar alleen als je hem de ruimte kunt geven die hij volwassen nodig heeft en een deksel gebruikt dat echt sluit.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Prachtige kleuren
  • Wordt tam

Nadelen

  • Wordt groot
  • Ontsnappingskunstenaar
  • Eet kleine vissen

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.