De duboisi is een Tanganyika-cichlide waarvan de jongen zwart zijn met witte stippen, terwijl volwassen dieren een blauwe kop en een gele of witte band krijgen. Een grazer die in groepen gehouden wordt.

Over deze vis
De duboisi werd in 1959 beschreven door de Belgische onderzoeker Georges Marlier. De soortnaam duboisi is een eerbetoon aan een persoon. De geslachtsnaam Tropheus komt uit het Grieks en verwijst naar ‘voeden’ of ‘voeding’. Het geslacht bestaat uit rotsbewoners van het Tanganyikameer die algen van de stenen grazen, en binnen dat geslacht is de duboisi de soort met de opvallendste jeugdtekening.
Die jeugdtekening is het bekendste kenmerk. Jonge duboisi’s zijn donker tot zwart met witte tot lichtblauwe stippen, een patroon dat sterk afwijkt van de volwassen vis. Na een paar maanden verandert dat: de stippen verdwijnen en er ontstaat een lichte dwarsband over het lichaam, terwijl de kop blauwachtig wordt. Volwassen dieren zijn dus zo anders dan jongen dat je ze voor een andere soort zou aanzien. Sekseverschillen zijn bij volwassenen nauwelijks te zien, wat het samenstellen van een groep lastig maakt.
Zoals bij alle Tropheus bestaan er lokale kleurvormen. In de hobby worden ze onder plaatsnamen verhandeld, en niet elke populatie is even goed bekend. Omdat de vissen van plek tot plek verschillen in kleur, is het verstandig om bij één vorm te blijven en die niet te mengen met andere. De duboisi komt voor in het noordelijke deel van het meer.
In het wild grazen de vissen algen af van de rotsen en eten ze wat kleine ongewervelden mee. Het lichaam en het darmstelsel zijn daarop ingericht: de darm is lang, en dat verklaart waarom eiwitrijk voer bij Tropheus zo’n groot probleem is. Ze leven in groepen en het territoriumgedrag is sterk. Mannetjes en vrouwtjes zijn beide agressief, en dat is een van de redenen dat je de soort in een grote groep moet houden.
In de hobby staat de duboisi bekend als een vis voor gevorderden. Veel exemplaren die in de handel komen, zijn wildvang of eerste generatie nakweek, en de vissen zijn gevoeliger dan de meeste cichliden. Over de beschermingsstatus van de populaties is voor zover bekend weinig gepubliceerd.
In het kort
| Wetenschappelijke naam | Tropheus duboisi |
|---|---|
| Familie | Cichlidae |
| Herkomst | Tanganyikameer, noordelijk deel |
| Vindplaats | Afrika – Tanzania – Tanganyikameer |
| Maximale grootte | 10 – 12 cm |
| Minimale aquariumgrootte | 150 cm / 350 liter |
| Temperatuur | 24 – 27 °C |
| pH | 8,0 – 9,0 |
| Hardheid (GH) | 10 – 20 °dGH |
| Groepsgrootte | Groep van 10+ (weinig mannetjes) |
| Gedrag | Onderling agressief |
| Moeilijkheid | Moeilijk |
| Levensduur | 8 – 10 jaar |
| Karakter | Agressief |
| Eet kleine vissen | Nee |
| Vinnenbijter | Nee |
| Veilig met garnalen en slakken | Nee |
| Kwetsbaar voor vinnenbijters | Nee |
| Geschikt voor gezelschapsaquarium | Nee |
| Minimale groepsgrootte | 10 of meer |
Welke vissen passen bij de Duboisi?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Wat betekent de naam?
Tropheus is Grieks voor ‘voedster’ of, volgens Boulenger, ‘iemand die opvoedt’. Het slaat op de vrouwtjes die eieren en jongen in de bek uitbroeden. Het geslacht werd in 1898 beschreven door Boulenger.
duboisi is een eerbetoon aan de limnoloog Jean Dubois, een collega van de beschrijver, die het typemateriaal verzamelde.
De soort werd in 1959 beschreven door Marlier.
Bron: The ETYFish Project
Natuurlijke leefomgeving
De duboisi leeft op diepere rotspartijen (3 – 15 m), waar hij algenaangroei afgraast.
Waterwaarden in de natuur: hard.
Waterwaarden in het aquarium
- Zeer schoon water, veel zuurstof
Aquarium en inrichting
Een groot aquarium met veel rotsen en spleten. Houd een grote groep om agressie te spreiden.
Biotoop nabootsen: zand, rotsopbouw en geen planten.
Voeding
In de natuur: algenaangroei.
In het aquarium: uitsluitend plantaardig voer (spirulina); vleesrijk voer veroorzaakt darmproblemen.
Voortplanting
Muilbroeder met kleine legsels; het vrouwtje draagt de eieren tot 4 weken.
Tips uit de praktijk
Houders vinden de duboisi prachtig, maar waarschuwen voor de gevoeligheid voor verkeerde voeding en voor onderlinge agressie.
De eerste weken na aankoop zijn bij Tropheus de gevaarlijkste. Nieuwe vissen zijn gestrest van het transport, eten vaak nauwelijks en hangen bij de rotsen. Wie dan meteen vlees- of eiwitrijk voer geeft omdat ze niet eten, maakt de kans op darmproblemen groot. Houd het voer plantaardig, geef kleine hoeveelheden en wacht rustig af. Meestal begint een gezonde groep binnen een week of twee te grazen.
Wat andere houders vaak merken: de vissen wennen aan elkaar in de eerste maanden en vormen een strakke rangorde. Er is altijd een zwakste vis die wordt opgejaagd. In een kleine groep krijgt die vis alle agressie te verduren, in een grote groep verdeelt zich dat. Herken je iemand die wegkwijnt en niet meer eet, dan is meestal de groep te klein of zijn er te weinig schuilplekken. Verwijder je zo’n dier, dan neemt vaak een ander de rol van slachtoffer over.
Ziektes zijn vooral voedingsgerelateerd. Opgeblazen vissen met slijmerige uitwerpselen wijzen op darmproblemen, en die zijn bij deze soort snel dodelijk als je te laat bent. Een paar dagen weinig of geen voer, veel verversen en een strak plantaardig dieet helpen soms nog. Ook zie je dat vissen die na een verhuizing of onderhoudsbeurt stress hebben, gevoelig worden. Rustig onderhoud is dus belangrijker dan bij bijna elke andere cichlide.
Over kweken melden houders dat de broedsels klein zijn en dat het vrouwtje de eitjes een aantal weken in de bek draagt. Het is geen soort waarmee je snel veel jongen krijgt. Eindadvies: alleen voor ervaren houders met een groot aquarium, een sterk filter en de discipline om het voer plantaardig te houden. Voor beginners of voor een gezelschapsbak is hij niet geschikt.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Prachtige jeugdtekening
- Actief groepsgedrag
Nadelen
- Gevoelig voor verkeerde voeding
- Onderling agressief
- Heeft grote groep en ruimte nodig
Veelgestelde vragen over de duboisi
Met hoeveel duboisi’s houd je ze samen?
Houd een groep van 10 of meer dieren, met weinig mannetjes. Ze zijn onderling agressief en in een grote groep verdeelt de agressie zich beter.
Is de duboisi geschikt voor beginners?
Nee, de soort is moeilijk. Je hebt een aquarium van minimaal 150 cm en 350 liter nodig, met veel rotsen als schuilplekken.
Wat eet de duboisi?
Het is een grazer die van nature algen van de rotsen schraapt. Voer hem vooral plantaardig voer, zoals spirulinavlokken, en weinig eiwitrijk voer.
Met welke vissen kun je de duboisi combineren?
Kies andere vissen uit het Tanganyikameer, zoals de koekoeksmeerval en de blauwe neoncichlide. De jongen zijn zwart met witte stippen, de volwassen dieren krijgen een blauwe kop en een gele of witte band.
Welke planten passen bij de duboisi?
Stevige planten zoals de Afrikaanse uienplant en de tijgerlotus zijn het meest geschikt. Zachte planten worden vaak weggegraasd.
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.
