Tropheus moorii

Tropheus moorii is een algengrazende cichlide uit het Tanganyikameer, bekend in tientallen lokale kleurvormen zoals ‘Moliro’, ‘Kasanga’ en ‘Ikola’. Een vis voor ervaren houders die klaar zijn voor een grote groep.

Tropheus moorii
Foto: Bobby 111, via Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Over deze vis

Tropheus moorii werd in 1898 door George Albert Boulenger beschreven. De geslachtsnaam is afgeleid van het Griekse woord voor voeden, en de soortnaam eert John Edmund Sinclair Moore, de Britse bioloog die aan het einde van de negentiende eeuw expedities naar het Tanganyikameer leidde en veel vissen verzamelde. Het geslacht Tropheus is een lastig geval voor taxonomen. Over het aantal beschreven soorten wordt verschillend gedacht, omdat de lokale populaties onderling nauwelijks verschillen in bouw, maar wel enorm in kleur. In de hobby wordt daarom vrijwel altijd met plaatsnamen gewerkt: Moliro, Kasanga, Ikola, Kiriza, Bemba en vele andere.

Dat kleurenspectrum is de reden dat mensen erdoor gegrepen raken. Het lichaam is gedrongen met een kleine, onderstandige bek, en de kleuren variëren van nagenoeg zwart met een gele band tot felrood, oranje, blauw, groen of geel. Sommige vormen dragen een brede verticale band, andere zijn egaal of hebben een flankvlek. Vrouwtjes en mannetjes zijn uiterlijk nauwelijks van elkaar te onderscheiden, wat het samenstellen van een groep lastig maakt, en jongen zijn vaak anders gekleurd dan volwassenen. Kleur en tekening verschillen bovendien van populatie tot populatie zo sterk dat gemengde groepen vrijwel altijd worden afgeraden.

In het meer leven ze vlak onder het wateroppervlak op rotsen met veel licht, waar ze de hele dag de algenmat afgrazen. Het spijsverteringskanaal is daarop aangepast: het is lang en gemaakt voor plantaardig voedsel en de kleine dieren die daarin leven, en dat verklaart ook waarom eiwitrijk voer zo slecht bevalt. Elke populatie zit in een eigen stukje kust en veel lokale vormen komen maar op een beperkt aantal kilometers oever voor, waardoor ze kwetsbaar zijn voor visserij en veranderingen aan de oever.

Vrouwtjes nemen de eieren in de bek en dragen ze wekenlang, waarbij er relatief weinig jongen per keer worden uitgebroed. Dat maakt de soort niet productief en de prijs blijft daardoor hoog. In de handel komen zowel wildvang als kweek voor, en voor sommige vormen is kweek de enige realistische bron. Hoewel de soort enorm populair is, geldt hij als moeilijk: geschikt voor ervaren houders die klaar zijn voor een grote, goed verzorgde groep.

Wetenschappelijke naamTropheus moorii
FamilieCichlidae
HerkomstTanganyikameer (zuidelijk deel)
VindplaatsAfrika – Tanzania, Zambia – Tanganyikameer
Maximale grootte12 – 14 cm
Minimale aquariumgrootte150 cm / 400 liter
Temperatuur24 – 27 °C
pH8,0 – 9,0
Hardheid (GH)10 – 20 °dGH
GroepsgrootteGroep van 12 – 20 van één kleurvorm
GedragZeer agressief tegen soortgenoten
MoeilijkheidMoeilijk
Levensduur10 – 15 jaar
KarakterAgressief
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenNee
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumNee
Minimale groepsgrootte12 of meer

Welke vissen passen bij de Tropheus moorii?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Tropheus is Grieks voor ‘voedster’ of, volgens Boulenger, ‘iemand die opvoedt’. Het slaat op de vrouwtjes die eieren en jongen in de bek uitbroeden. Het geslacht werd in 1898 beschreven door Boulenger.

moorii is een eerbetoon aan de ontdekker van de soort, John Edmund Sharrock Moore (1870–1947), celbioloog, zoöloog en leider van een expeditie naar het Tanganyikameer.

De soort werd in 1898 beschreven door Boulenger.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

Tropheus leeft in de ondiepe, lichtrijke rotszone (0 – 10 meter) van het Tanganyikameer, waar ze de hele dag algen van de stenen grazen. Elke populatie heeft zijn eigen kleur.

Waterwaarden in de natuur: hard, zeer stabiel.

Waterwaarden in het aquarium

  • Zeer lage nitraatwaarden en stabiele condities

Aquarium en inrichting

Minimaal 150 cm voor een grote groep; overbezetting is hier bewust om agressie te verdelen, dus krachtige filtering is een must.

Biotoop nabootsen: veel rotsen met holen, zandbodem en fel licht voor algengroei op de stenen.

Voeding

In de natuur: draadalgen en aufwuchs van de rotsen.

In het aquarium: uitsluitend plantaardig voer (spirulina, algenvlokken). Eiwitrijk voer (muggenlarven, runderhart) veroorzaakt vaak de dodelijke ‘Malawi-bloat’.

Voortplanting

Muilbroeder. Het vrouwtje draagt slechts 5 – 15 grote eitjes ongeveer 4 weken in de bek.

Tips uit de praktijk

Tropheus-liefhebbers noemen het de mooiste en meest boeiende vissen uit het meer, maar erkennen ook dat het een uitdaging is. Belangrijke lessen: start met een grote groep jonge dieren tegelijk, voeg later geen losse vissen toe, en voer alleen plantaardig.

De eerste weken na aankoop bepalen veel. Tropheus zijn gevoelig voor transportstress en verhuizingen. Andere houders merken vaak dat in de eerste dagen de dieren zich verstoppen en weigeren te eten, en dat het verleidelijk is om dan iets lekkers te geven. Doe dat niet: plantaardig voer met spirulina en algenvlokken, in kleine hoeveelheden verspreid over de dag, is de veiligste start. Het hele geheim zit hem in rustig beginnen en de eerste weken weinig aan het water veranderen.

Malawi-bloat, de gevreesde darmontsteking, is de klassieke valkuil. Het begint met vissen die minder eten, witte, slijmerige ontlasting laten zien en een opgezette buik krijgen. Vroeg ingrijpen is essentieel, en de beste preventie is een eenvoudig, plantaardig dieet en weinig variatie in voer. Ook zie je vaak dat er onverwacht vissen doodgaan in een bak waar het schijnbaar goed loopt: een dominante vis die één zwakkere blijft achtervolgen is vaak de oorzaak, vooral in een groep die te klein is.

Wat je pas na maanden echt opmerkt, is de sociale dynamiek. Er is een rangorde en het duurt weken tot de sfeer stabiel wordt. Een groep van minimaal een dozijn dieren, die tegelijk is ingezet en van dezelfde vorm is, werkt het best. Nieuwe vissen toevoegen na maanden geeft bijna altijd problemen, want de nieuwkomer wordt meteen aangevallen. Kweken gebeurt met regelmaat, maar in een grote groep zie je zelden een vrouwtje met eitjes; ze zoekt de rust op.

Onderhoud vraagt discipline: vaak water verversen, stabiele waarden en een lage nitraat. Voor wie bereid is zoveel aandacht te geven, is een Tropheus-groep een van de mooiste dingen die je in een aquarium kunt hebben. Voor beginners of voor wie een gemengd aquarium wil, is hij niet geschikt. Eerlijk advies: kies één vorm, begin met een grote groep in een ruime bak en houd het voer eenvoudig.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Talloze prachtige kleurvormen
  • Boeiend groepsgedrag
  • Lange levensduur

Nadelen

  • Zeer agressief
  • Gevoelig voor verkeerd voer
  • Heeft een groot, overbezet aquarium met veel onderhoud nodig
  • Duur

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.