Vuurtetra (Hyphessobrycon amandae)

De vuurtetra, ook wel ember tetra genoemd, is een piepkleine oranjerode tetra die in een groep in een goed beplant aquarium werkelijk lijkt te gloeien. Een ideale soort voor nano- en gezelschapsaquaria.

Vuurtetra (Hyphessobrycon amandae) man
Eigen foto van Alessandro

Over deze vis

De vuurtetra werd in 1987 beschreven door Jacques Géry en Henri Uj onder de naam Hyphessobrycon amandae. De soortnaam verwijst naar Amanda Bleher, de echtgenote van de vissenverzamelaar Heiko Bleher, die de vis in Centraal-Brazilië ontdekte en naar Europa bracht. Het geslacht Hyphessobrycon is een van de grootste en rommeligste groepen binnen de zalmen: het bevat ruim honderd soorten die niet allemaal nauw met elkaar verwant blijken te zijn, en de indeling wordt nog steeds herzien. In de handel staat de vis vooral bekend als ember tetra of vuurtetra.

Met een lengte die zelden boven de twee centimeter uitkomt, hoort de vuurtetra tot de kleinste zalmen die in de hobby worden gehouden. Het lichaam is doorschijnend oranje tot roodoranje, met een iets donkerder rug en soms een heldere, bijna gele gloed rond de kop. De vinnen zijn lichter en rond de ogen zit vaak een roodachtige gloed. Mannetjes zijn doorgaans intenser gekleurd en slanker, vrouwtjes zijn iets ronder en bleker. Het verschil is klein en pas zichtbaar als de vissen volwassen zijn.

De kleur is sterk afhankelijk van stemming en omgeving. Net na aankoop, in een fel verlichte winkelbak of tijdens het transport, ziet een vuurtetra er vaak bleek uit. In een rustig aquarium met een donkere ondergrond en gedempt licht komt het oranje pas echt tevoorschijn. Ook bij een dominant mannetje in een grote groep wordt de kleur dieper, en bij stress of ziekte verdwijnt het weer.

In het wild komt de soort voor in het stroomgebied van de Rio Araguaia en de Rio das Mortes in Centraal-Brazilië, een gebied met een uitgesproken droge en natte periode. Tijdens het regenseizoen lopen oevers en laagten onder en ontstaan er ondiepe, warme, plantenrijke wateren waar de vissen tussen begroeiing en bladafval leven. Ze zwemmen in losse scholen en eten kleine ongewervelden zoals zoöplankton en insectenlarven. Door hun formaat zijn ze zelf een prooi voor vrijwel elke grotere vis, wat de schuwheid en de behoefte aan dekking verklaart.

De vuurtetra kwam in de tweede helft van de jaren tachtig in de hobby en werd snel een van de populairste nanovissen, zeker toen kleine, beplante aquaria in de mode kwamen. Bijna alle vissen in de handel zijn tegenwoordig kweek, veelal afkomstig van grote kwekerijen in Azië en Oost-Europa. Over de precieze status van wilde populaties is weinig gepubliceerd; de vis wordt niet als bedreigd gezien.

In het kort

Wetenschappelijke naamHyphessobrycon amandae
FamilieCharacidae (echte zalmen)
HerkomstRio das Mortes en Rio Araguaia (Centraal-Brazilië)
VindplaatsZuid-Amerika – Brazilië – Rio das Mortes en Rio Araguaia
Maximale grootte2 – 2,5 cm
Minimale aquariumgrootte40 cm / 30 liter
Temperatuur23 – 29 °C
pH5,5 – 7,0
Hardheid (GH)2 – 10 °dGH
GroepsgrootteMinimaal 10
GedragVreedzaam, iets schuw
MoeilijkheidMakkelijk
Levensduur2 – 4 jaar
KarakterVreedzaam
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenJa
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootte10 of meer

Welke vissen passen bij de Vuurtetra?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Hyphessobrycon komt van het Griekse hyphesson (‘kleiner’), waarschijnlijk naar het kleine formaat, en brycon, een algemeen naamdeel bij zalmachtigen (van brycho, ‘bijten’). Het geslacht werd in 1908 beschreven door Durbin.

amandae is een eerbetoon aan Amanda Bleher (1910–1991), moeder van de Duitse ontdekkingsreiziger en siervishandelaar Heiko Bleher, die het typemateriaal verzamelde, vanwege haar kennis van zoetwatervissen.

De soort werd in 1987 beschreven door Géry en Uj.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De vuurtetra leeft in rustige zijarmen, overstromingsgebieden en oeverzones van het Araguaia-stroomgebied. Het water is er warm, helder tot licht theekleurig en dichtbegroeid met waterplanten, met een bodem van zand, blad en takken.

Waterwaarden in de natuur: zeer zacht water.

Planten en hout onder water: In de zijrivieren van het Tocantins-Araguaia-stelsel, zoals de Rio do Sono, is de onderwaterwereld vooral opgebouwd uit zand, kiezels en afgeronde stenen. Daartussen liggen ‘galhadas’: wirwarren van ondergedoken hout en takken die als schuilplaats dienen. Van de oever hangen wortels van de jiboia (Epipremnum aureum) in het water. Ook elders in het stroomgebied wordt een zandbodem beschreven, bedekt met afgevallen bladeren en twijgen. Het beeld wordt dus vooral bepaald door hout, blad en oeverbegroeiing.

Waterwaarden in het aquarium

  • Weinig stroming, schoon en stabiel water

Aquarium en inrichting

Al geschikt voor aquaria vanaf 40 cm. Zorg voor dichte beplanting aan de zijkanten en achterkant, met open zwemruimte in het midden. Een donkere bodem en gedempt licht laten de kleuren beter uitkomen.

Biotoop nabootsen: fijn zand, een laag gedroogde bladeren (eik, catappa), dunne takjes en kienhout, fijnbladige planten en drijfplanten voor gedempt licht.

Voeding

In de natuur: zoöplankton, kleine insectenlarven en wormpjes.

In het aquarium: fijne vlokken en microkorrels, aangevuld met diepvries- of levend voer zoals cyclops, artemia-nauplii en daphnia. Door de kleine bek moet het voer fijn zijn.

Voortplanting

Eierstrooier zonder broedzorg. In een goed beplant aquarium overleven soms spontaan jongen. Gericht kweken gaat in een apart bakje met zacht, licht zuur water, javamos en weinig licht; de ouders eten de eieren op en moeten na het afzetten worden verwijderd.

Tips uit de praktijk

Houders noemen de vuurtetra een van de beste nanovissen: sterk, vreedzaam en prachtig in een grote groep. Na het uitzetten zijn ze vaak een paar dagen bleek en schuw, maar in een rustig beplant aquarium kleuren ze snel prachtig oranje.

De eerste weken zijn de kritieke periode. Vuurtetra’s komen vaak bleek en behoorlijk gestrest uit de winkel of uit de post, en het loont om ze rustig te laten wennen met dimlicht, drijfplanten en veel schuilplekken. Zet ze liever niet direct in een bak waar grotere of drukke vissen zwemmen; ze houden zich dan dagenlang verstopt en eten nauwelijks. Andere houders merken vaak dat de kleur pas na een paar weken helemaal is opgebouwd, en dat de vissen daarna veel meer in het open water durven te zwemmen.

Bij het voeren gaat het meestal om de grootte van het voer. De bek is piepklein, dus grove vlokken of korrels blijven onaangeraakt liggen en vervuilen het water. Fijn gemalen vlokken, microkorrels en pas uitgekomen artemia worden meestal meteen opgepikt. Wie een groep in een bak met snelle eters heeft, ziet dat de vuurtetra’s het afleggen; voer dan op meerdere plekken tegelijk, of gebruik een kleine hoeveelheid vlak voordat de rest wordt gevoerd.

Ziektes komen bij goed gehouden groepen weinig voor. Wat je wel ziet is witte stip bij te snelle temperatuurwisselingen en een vervaagde kleur bij een te lichte, kale bak. Doordat de vissen zo klein zijn, is een zieke of dode vis in een dichtbegroeid aquarium snel gemist, dus tel de groep af en toe. Een groep die langzaam slinkt zonder dat je een lijk vindt, is bijna altijd een teken dat grotere medebewoners ze opeten of dat het water niet stabiel is.

Als combinatie werken ze goed met andere kleine, rustige soorten zoals dwergpantserwelzen, kleine rasbora’s en dwerggoerami’s, en met garnalen. Slecht gaat het met grote cichliden, barbelen die snel zwemmen en alles wat een tetra van twee centimeter als voer beschouwt. Kweken lukt vooral toevallig: in een dicht beplante bak overleven soms enkele jongen, die je tussen javamos ziet zitten als ze een paar weken oud zijn. Ze zijn een goede keuze voor beginners met een klein, stabiel aquarium; minder geschikt voor wie een levendige, robuuste gezelschapsbak wil met grote vissen.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Geschikt voor kleine aquaria
  • Vreedzaam en sterk
  • Prachtige kleur in een groep
  • Garnalenvriendelijk (volwassen garnalen)

Nadelen

  • Schuw bij grote of drukke medebewoners
  • Heeft fijn voer nodig
  • Relatief korte levensduur

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.