De citroentetra heeft een doorschijnend, geelachtig lichaam met citroengele en zwarte accenten in de vinnen en een rood bovendeel van het oog. Het is een sterke, vreedzame scholenvis voor het gezelschapsaquarium.

Over deze vis
De citroentetra werd in 1937 door de Duitse ichtyoloog Ernst Ahl beschreven als Hyphessobrycon pulchripinnis. De soortnaam komt uit het Latijn en betekent zoiets als ‘met mooie vinnen’, en dat is goed gekozen: de vinnen zijn het opvallendste deel van de vis. De geslachtsnaam Hyphessobrycon verwijst naar een kleinere verwant van het geslacht Brycon. Het geslacht is een omvangrijke verzamelbak van kleine tetra’s die niet allemaal nauw met elkaar verwant blijken te zijn, en ook de familie waarin de soort wordt geplaatst is de afgelopen jaren herzien. In oudere boeken staat de citroentetra bij de Characidae, in nieuwere indelingen vaak bij de Acestrorhamphidae. De Nederlandse naam heeft de vis te danken aan zijn doorschijnende, geelachtige lichaam.
Het lichaam is voor een tetra vrij hoog en zijdelings afgeplat, met een doorschijnende, parelmoerachtige gele tint. Het mooist zijn de vinnen: de aarsvin heeft aan de voorkant felgele stralen met een zwarte rand, de rugvin is grotendeels zwart met een gele vlek in het midden, en de vetvin is doorschijnend. Daarbij komt de rode bovenhelft van het oog, die tegen de gele en zwarte accenten sterk afsteekt. Bij een gezonde vis is die rode gloed helder, bij een zieke of gestreste vis vervaagt hij. Mannetjes herken je aan de bredere zwarte rand op de aarsvin, die bij volwassen mannetjes tot ongeveer een derde van de vin kan beslaan, terwijl die rand bij vrouwtjes veel dunner is als een potloodlijntje. Vrouwtjes die rijp zijn, zien er van bovenaf gezien voller uit.
In het wild is de soort voor het eerst verzameld in het stroomgebied van de Rio Tapajós, bij Santarém in Brazilië, en komt hij ook voor in aangrenzende delen van de Amazone. Het zijn bewoners van rustige zijrivieren, beken en overstroomde oevers, waar ze in scholen tussen oevervegetatie, wortels en bladafval zwemmen. Ze eten kleine insecten, larven en kreeftachtigen, aangevuld met plantaardig materiaal. Volgens de IUCN is de soort niet bedreigd, en in de handel gaat het vrijwel altijd om kweekvissen van grote kwekerijen.
In de hobby is de citroentetra al lang een bekende vis: hij kwam in 1932 naar Europa en is sindsdien een vaste waarde gebleven in het gezelschapsaquarium. Bijzonder is dat hij in de winkel vaak bleek en onopvallend oogt, maar dat de kleuren pas echt tevoorschijn komen als de vissen in een rustig aquarium een tijd hebben kunnen wennen. Daardoor is hij een typisch voorbeeld van een vis die je niet op zijn winkelkleur moet beoordelen.
In het kort
| Wetenschappelijke naam | Hyphessobrycon pulchripinnis |
|---|---|
| Familie | Characidae |
| Herkomst | Rio Tapajós-gebied, Brazilië |
| Vindplaats | Zuid-Amerika – Brazilië – Rio Tapajós |
| Maximale grootte | 5 cm |
| Minimale aquariumgrootte | 80 cm / 100 liter |
| Temperatuur | 22 – 28 °C |
| pH | 5,5 – 7,5 |
| Hardheid (GH) | 2 – 15 °dGH |
| Groepsgrootte | Minimaal 8 – 10 |
| Gedrag | Vreedzaam |
| Moeilijkheid | Makkelijk |
| Levensduur | 5 – 8 jaar |
| Karakter | Vreedzaam |
| Eet kleine vissen | Nee |
| Vinnenbijter | Nee |
| Veilig met garnalen en slakken | Ja |
| Kwetsbaar voor vinnenbijters | Nee |
| Geschikt voor gezelschapsaquarium | Ja |
| Minimale groepsgrootte | 8 of meer |
Welke vissen passen bij de Citroentetra?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Wat betekent de naam?
Hyphessobrycon komt van het Griekse hyphesson (‘kleiner’), waarschijnlijk naar het kleine formaat, en brycon, een algemeen naamdeel bij zalmachtigen (van brycho, ‘bijten’). Het geslacht werd in 1908 beschreven door Durbin.
pulchripinnis komt van het Latijnse pulcher (‘mooi’) en pinna (‘vin’), naar de fraaie zwart-gele rug- en aarsvin.
De soort werd in 1937 beschreven door Ahl.
Bron: The ETYFish Project
Natuurlijke leefomgeving
De citroentetra leeft in zijrivieren en overstroomde gebieden in het stroomgebied van de Tapajós in Brazilië, vaak tussen waterplanten en boomwortels.
Waterwaarden in de natuur: zacht en licht zuur.
Waterwaarden in het aquarium
- Schoon, goed gefilterd water
Aquarium en inrichting
Minimaal 80 cm voor een groep van 10 stuks; de mannetjes laten in een ruime bak hun vinnen aan elkaar zien.
Biotoop nabootsen: dichte beplanting langs de randen, kienhout, een donkere bodem en gedempt licht. De gele kleur komt het beste uit tegen een donkere achtergrond.
Voeding
In de natuur: kleine insecten, larven, kreeftachtigen en plantaardig materiaal.
In het aquarium: alleseter; vlokken en korrels aangevuld met diepvries- of levend voer. Carotenoïdrijk voer (bijvoorbeeld met spirulina of krill) versterkt de gele kleur.
Voortplanting
Vrijlegger zonder broedzorg. Kweken is goed mogelijk in een apart bakje met zacht, licht zuur water en fijnbladige planten. De ouders eten de eitjes; verwijder ze na het afzetten. Jongen krijgen infusoriën en daarna artemia-nauplii.
Tips uit de praktijk
Liefhebbers noemen de citroentetra een ‘stille schoonheid’: in de winkel valt hij soms wat bleek uit, maar eenmaal ingewend in een beplant aquarium kleurt hij prachtig op. De soort is sterk en laat andere vissen met rust.
De eerste weken na aankoop bepalen veel. Citroentetra’s komen vaak bleek uit de winkel en zitten de eerste dagen dicht bij de planten. Geef ze gedempt licht, drijfplanten en een paar dagen rust, en de gele kleur en het rood in het oog komen binnen een paar weken terug. Zet je ze meteen bij drukke of felle soorten, dan blijven ze bleek en verstoppen ze zich langer. Andere houders merken dat de kleur in een bak met een donkere bodem en wat bruine bladeren duidelijk dieper wordt dan in een felverlichte, kale bak.
Eten is zelden een probleem. Ze nemen vlokken, kleine korrels en diepvriesvoer zonder aarzelen, en ze doen graag mee aan levend voer zoals watervlooien. Wel loont het om af en toe iets met spirulina of een ander kleurversterkend voer te geven, omdat het geel dan mooier blijft. Let erop dat ze bij het voeren niet worden weggedrukt door snellere eters; de citroentetra is rustig en laat zich makkelijk wegduwen.
Ziektes zijn niet typisch voor deze soort, maar witte stip na een schok in temperatuur of na transport komt voor. Een vis die in een hoek blijft hangen met ingeklapte vinnen en een dof oog is vaak de eerste die je moet in de gaten houden. Wat je pas na maanden ziet, is dat de mannetjes elkaar gaan uitdagen: ze spreiden hun vinnen en zwemmen naast elkaar, zonder echt te vechten. Het is een mooi tafereel in een groep van tien of meer.
Kweken lukt met wat voorbereiding in een aparte bak met zacht water en fijne planten, maar de ouders eten hun eitjes, dus verwijder ze na het paaien. Op het onderhoud is niet veel aan te merken: regelmatig verversen en een goede filtering zijn genoeg. Goede combinaties zijn andere rustige tetra’s, pantserwelzen, kleine rasbora’s en dwergcichliden die niet te fel zijn; slecht gaat het met snelle of grote vissen die de groep opjagen. Eindadvies: een prima soort voor iedereen met een beplante bak van minstens tachtig centimeter, mits je hem de tijd geeft om te wennen en niet op zijn winkelkleur afgaat.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Sterk en vreedzaam
- Mooie kleur na het wennen
- Past bij veel andere soorten
- Te kweken
Nadelen
- Kleurt pas goed op in een rustig, donker aquarium
- Heeft een groep en wat meer ruimte nodig
Veelgestelde vragen over de citroentetra
Hoeveel citroentetra’s moet je samen houden?
Minimaal acht, liever tien of meer. In een grotere groep zijn ze minder schuw en zie je de mannetjes met hun vinnen pronken.
Hoe groot moet het aquarium zijn?
Vanaf ongeveer 80 cm en 100 liter voor een groep van tien.
Hoe zie je het verschil tussen mannetje en vrouwtje?
Mannetjes hebben een brede zwarte rand op de aarsvin. Bij vrouwtjes is die rand dun als een potloodlijntje, en volwassen vrouwtjes zijn voller.
Waarom is mijn citroentetra zo bleek?
In de winkel en de eerste weken na aankoop zijn ze vaak bleek. Met rust, een donkere bodem, planten en gedempt licht komt de gele kleur meestal binnen een paar weken terug.
Kan de citroentetra samen met garnalen?
Ja, met volwassen garnalen gaat dat goed. Pas uitgekomen jonge garnalen worden soms opgegeten, net als bij de meeste tetra’s.
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.
