Congotetra (Phenacogrammus interruptus)

De congotetra is een Afrikaanse zalm met regenboogkleurige schubben en bij de mannetjes lange, gerafelde vinnen. Het is een grotere, rustige scholenvis die in een ruim aquarium prachtig tot zijn recht komt.

Congotetra (Phenacogrammus interruptus)
Eigen foto van Alessandro

Over deze vis

De congotetra werd in 1899 door George Albert Boulenger beschreven als Phenacogrammus interruptus. De soortnaam betekent ‘onderbroken’ en verwijst naar de zijlijn, die bij deze vis niet over het hele lichaam doorloopt maar halverwege wordt onderbroken. Ondanks de naam tetra is het geen Zuid-Amerikaanse zalm: de soort hoort bij de Afrikaanse zalmen, de familie Alestidae, en staat dus wat verder van de bekende neontetra’s af. De regenboogtetra en de Congo-zalm zijn andere namen die je in de handel tegenkomt.

Wat de congotetra opvallend maakt, is de glans. Het lichaam heeft grote schubben met een regenboogkleurig, goud- tot blauwgroen metaalachtig effect en een oranjegouden band over de flank die bij volwassen mannetjes sterk oplicht. Mannetjes worden groter dan vrouwtjes en hebben de kenmerkende lange, wapperende rug- en staartvin, met een witte rand en een uitgetrokken middenstuk in de staart. Vrouwtjes blijven kleiner en zijn gedekter van kleur, met een koperachtige tint en korte vinnen. Jonge mannetjes hebben deze pracht nog niet en kleuren pas na een jaar of langer volledig uit.

In het wild leeft de soort in het centrale Congobekken, in zijrivieren, beken en moerassige gebieden met helder tot theekleurig, zacht water. De vis zwemt in scholen in de middenlagen en eet insecten, kleine kreeftachtigen en plantaardig materiaal zoals zaden en vruchten die in het water vallen. Wildvang komt nog voor, maar tegenwoordig is een groot deel van de vissen in de handel afkomstig van kwekerijen. De soort wordt niet als bedreigd beschouwd.

Congotetra’s kwamen in het midden van de vorige eeuw naar Europa en groeiden uit tot een van de meest gewaardeerde Afrikaanse aquariumvissen. Ze zijn vooral geliefd bij liefhebbers van grotere, rustige gezelschapsaquaria en biotopen uit het Congobekken. Een weetje: doordat de mannetjes zo mooi worden, is het verschil in kleur en vinlengte tussen gekweekte lijnen soms groot, en hebben goede kwekers hun eigen stammen die door de jaren heen zijn aangehouden.

In het kort

Wetenschappelijke naamPhenacogrammus interruptus
FamilieAlestidae (Afrikaanse zalmen)
HerkomstStroomgebied van de Congo (DR Congo)
VindplaatsAfrika – DR Congo – Congobekken
Maximale grootteMannetjes tot 8 – 9 cm, vrouwtjes ± 6 cm
Minimale aquariumgrootte120 cm / 240 liter
Temperatuur23 – 27 °C
pH6,0 – 7,5
Hardheid (GH)3 – 15 °dGH
GroepsgrootteMinimaal 6 – 8
GedragVreedzaam, soms wat schuw
MoeilijkheidGemiddeld
Levensduur5 – 7 jaar
KarakterVreedzaam
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenJa
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootte6 of meer

Welke vissen passen bij de Congotetra?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Phenacogrammus komt van het Griekse phenax (‘bedrieger’) en gramme (‘lijn’), naar de onvolledige zijlijn. Het geslacht werd in 1907 beschreven door Eigenmann.

interruptus is Latijn voor ‘onderbroken’, ook naar de onvolledige zijlijn.

De soort werd in 1899 beschreven door Boulenger.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De congotetra leeft in zijrivieren, beken en moerassige gebieden in het centrale Congobekken. Het water is warm, zacht en vaak licht gekleurd door organisch materiaal, met veel overhangende oevervegetatie.

Waterwaarden in de natuur: zacht water.

Planten en hout onder water: In Pool Malebo bestaat de bodem uit lichtgekleurd zand met grind. De regenwouden langs de oevers leveren takken en bladeren aan het water, waardoor er tussen het zand hout en bladafval ligt. Bij de oevers groeien Anubias, Crinum, Bolbitis heudelotii, Nymphaea en Pistia. In de Benedenloop, de zone met stroomversnellingen, wordt het beeld bepaald door kale rotsen, diepe stroomgeulen, plunge pools en rustiger plekken; over plantengroei is daar in de bronnen weinig te vinden. Het water is licht troebel en bruinachtig gekleurd, waardoor je in de praktijk vooral structuur ziet: rotsen, zand en aangespoeld hout.

Waterwaarden in het aquarium

  • Goede filtering en wat stroming

Aquarium en inrichting

Door zijn formaat en zwemlust is een aquarium van minimaal 120 cm aan te raden.

Biotoop nabootsen: donkere zandbodem, kienhout en wortels, bladval, Anubias en Bolbitis (beide Afrikaanse planten) en drijfplanten. Veel open zwemruimte en een donkere achtergrond laten de regenboogkleuren oplichten.

Voeding

In de natuur: insecten, larven, wormen, kreeftachtigen en ook plantaardig materiaal en zaden.

In het aquarium: vlokken, korrels, diepvriesvoer (muggenlarven, artemia, mysis) en af en toe plantaardig voer zoals spirulina of geblancheerde spinazie.

Voortplanting

Vrijlegger zonder broedzorg. Paring vindt plaats in open water; de vrij grote eitjes zinken naar de bodem. Gebruik een ruim kweekbakje met zacht, licht zuur water en een rooster of mos op de bodem. Na 5 – 6 dagen komen de eitjes uit. Kweek is goed mogelijk maar vraagt ruimte.

Tips uit de praktijk

Houders beschrijven een groep congotetra’s met volgroeide mannetjes als een van de mooiste gezichten in een groot gezelschapsaquarium. Ze kunnen in het begin schrikachtig zijn; met rustige medebewoners en genoeg dekking worden ze zelfverzekerder. Kleine garnalen en heel kleine visjes worden soms gegeten.

Een congotetra vraagt om geduld. Jonge dieren in de winkel zijn klein, bleek en zeer onopvallend; de mooie vinnen en glans krijgen de mannetjes pas na een jaar of langer. Wie een groep koopt, moet dus kunnen wachten. In de eerste weken zijn ze schrikachtig en blijven ze bij elkaar in de hoeken; geef ze veel dekking en gedempt licht en houd de bak rustig. Groepen van minder dan zes dieren zijn onzeker; met tien of meer zie je pas hoe mooi de school kan zijn.

Voeren is meestal geen probleem, maar ze eten graag ook groenvoer. Geef naast vlokken en diepvries ook af en toe spirulina of blanke sla en erwt; planten met zachte bladeren zoals Cabomba en fijnbladige stengelplanten worden vaak aangevreten. Kleine garnalen en heel kleine visjes worden niet altijd met rust gelaten. Ziektes komen weinig voor, maar de vissen zijn gevoelig voor slechte waterkwaliteit en voor stress door drukke medebewoners; onderhoud met regelmatig verversen is belangrijker dan bij robuustere soorten.

Andere houders merken dat ze in een grote bak met veel zwemruimte na een paar maanden gaan rondzwemmen als een echte school, en dat de mannetjes elkaar in de vroege ochtend imponeren met opgespannen vinnen. Kweken lukt in aparte bakken met zacht water en fijne planten of javamos; de ouders eten de eitjes, en de jongen zijn matig groot te krijgen met fijn voer, zodat het geen voor de hand liggende kweekvis is.

Goede buren zijn rustige, middelgrote vissen zoals pantserwelzen, kleine cichliden, kribben en andere Afrikaanse of Zuid-Amerikaanse zalmen. Slecht gaat het met drukke of te felle vissen die de congotetra verjagen. Advies: een spectaculaire vis voor wie ruimte heeft in een groot aquarium van minstens honderdtwintig centimeter, maar niet voor kleine bakken of voor wie snel resultaat wil zien.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Spectaculaire kleuren en vinnen
  • Vreedzaam
  • Mooi zwemgedrag in een grote bak

Nadelen

  • Heeft een groot aquarium nodig
  • Kan schuw zijn
  • Eet planten en kleine garnalen

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.