Discus (Symphysodon aequifasciatus)

De discus wordt vaak de ‘koning van het aquarium’ genoemd. De ronde, schijfvormige cichlide bestaat in talloze kleurvormen. Het is een prachtige, maar veeleisende vis die schoon, warm en zacht water nodig heeft.

Rode discussen in het aquarium van Alessandro
Eigen foto van Alessandro

Meer eigen foto’s van Alessandro (scroll opzij voor meer)

Over deze vis

De discus werd in 1840 beschreven door de Oostenrijkse ichtyoloog Johann Jakob Heckel, op basis van dieren uit de Rio Negro. De geslachtsnaam Symphysodon betekent zoiets als ‘vergroeide tanden’, en de soortnaam discus verwijst naar de schijfvorm van het lichaam. Later zijn er meer vormen beschreven, waaronder Symphysodon aequifasciatus in 1904 en Symphysodon tarzoo in 1959, en de onderlinge indeling is nog altijd onderwerp van discussie. Sommige onderzoekers zien maar twee of drie soorten, andere spreken van meer. Daarom lees je in de hobby regelmatig verschillende namen voor wat op het eerste gezicht dezelfde vis lijkt.

Wilde discussen komen voor in verschillende kleurvormen, die in de hobby bekendstaan als blauw, groen en bruin, en de bekende Heckel-discus met een brede donkere band midden op het lichaam. Die kleuren hangen af van de vindplaats en van de stemming: bij schrik komen de donkere verticale banen sterk naar voren, terwijl een rustige vis egaler van kleur is. Verschillen tussen man en vrouw zijn nauwelijks te zien, en zelfs ervaren kwekers vergissen zich soms. Vaak weet je pas iets zeker als het paar begint te broeden.

Sinds de jaren zeventig en tachtig hebben kwekers een enorm scala aan kweekvormen gemaakt, met namen als ‘Pigeon Blood’, ‘Snakeskin’, ‘Red Turquoise’ en ‘Leopard’. Ze verschillen sterk in kleur en tekening van de wilde vormen, en veel liefhebbers vinden juist die variatie het mooist. Kweekvormen zijn doorgaans wat minder veeleisend dan wildvang.

In het wild leven discussen in het Amazonebekken, in rustige, warme wateren met veel omgevallen bomen. Ze eten kleine ongewervelden en plantaardig materiaal. Hun broedzorg is bijzonder: de jongen voeden zich de eerste weken met slijm van de huid van de ouders, iets wat in de aquariumhobby bekendstaat als ‘discusmelk’. Wildvang wordt nog altijd geëxporteerd, onder meer uit Brazilië, maar de meeste discussen in de handel zijn nakweek.

De vis kwam in de twintigste eeuw in de hobby terecht en groeide uit tot een van de meest bewonderde aquariumvissen. Zijn reputatie als ‘koning van het aquarium’ dankt hij aan het formaat, de vorm en de kleuren, maar ook aan de moeite die het kost om hem goed te houden.

In het kort

Wetenschappelijke naamSymphysodon aequifasciatus (ook S. discus, S. tarzoo)
FamilieCichlidae
HerkomstAmazonebekken (Brazilië, Peru, Colombia)
VindplaatsZuid-Amerika – Brazilië, Peru, Colombia – Amazonebekken
Maximale grootte15 – 20 cm
Minimale aquariumgrootte150 cm / 350 liter voor een groep, minimaal 50 cm hoog
Temperatuur28 – 31 °C
pH5,5 – 7,0
Hardheid (GH)1 – 8 °dGH
GroepsgrootteGroep van minimaal 5 – 6
GedragRustig, sociaal met rangorde
MoeilijkheidMoeilijk
Levensduur10 – 15 jaar
KarakterVreedzaam
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenNee
Kwetsbaar voor vinnenbijtersJa
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootte5 of meer

Welke vissen passen bij de Discus?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Symphysodon komt van het Griekse symphysis (‘samengroeiing’) en odous (’tand’), naar de tanden op de plek waar de twee kaakhelften samenkomen. Het geslacht werd in 1840 beschreven door Heckel.

aequifasciatus komt van het Latijnse aequus (‘gelijk’) en fasciatus (‘gebandeerd’), naar de even brede donkere dwarsbanden, anders dan bij S. discus, waar de middelste band domineert. Discus zelf betekent ‘platte, ronde schijf’, naar de lichaamsvorm.

De soort werd in 1904 beschreven door Pellegrin.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

Discussen leven in de overstroomde oevergebieden (igapó) van Amazone-zijrivieren, vaak in groepen tussen omgevallen bomen en wortels. Het water is warm, zeer zacht en afhankelijk van de locatie helder of zwart.

Waterwaarden in de natuur: geleidbaarheid zeer laag.

Waterwaarden voor de discus

  • Zeer schoon water: veel en vaak verversen (30 – 50% per week of meer), nitraat zo laag mogelijk

Welk aquarium heeft de discus nodig?

Minimaal 150 cm voor een groep, bij voorkeur 50 cm of hoger. Rustig staan in huis: discussen zijn schrikachtig.

Biotoop nabootsen: fijn zand, grote kienhouttakken en wortels, weinig planten (of warmtebestendige zoals Echinodorus, Anubias en Microsorum), bladval en gedempt licht. Veel liefhebbers kiezen voor een ‘kaal’ onderhoudsvriendelijk aquarium.

Wat eet de discus?

Kort antwoord: Een discus eet hoogwaardig discusgranulaat en diepvriesvoer zoals muggenlarven, artemia en mysis, meerdere keren per dag in kleine porties.

In de natuur: insectenlarven, kleine kreeftachtigen, plantaardig materiaal en detritus.

In het aquarium: hoogwaardig discusgranulaat, diepvries muggenlarven, artemia, mysis en discusvoer op basis van runderhart of vis. Voer meerdere keren per dag kleine porties.

Voortplanting van de discus

Discussen vormen paren en zetten eitjes af op een verticaal vlak. Bijzonder: de jongen voeden zich de eerste weken met een slijmlaag op de huid van de ouders (‘discusmelk’). Kweek vraagt zeer zacht water en veel ervaring.

Tips uit de praktijk

Discushouders beschrijven de vissen als rustig, tam en indrukwekkend. Tegelijk benadrukt vrijwel iedereen dat succes staat of valt met waterkwaliteit en veel verversen. Gezonde nakweek van een goede kweker maakt een wereld van verschil.

Veel houders merken dat de eerste weken na aankoop de moeilijkste zijn. Een discus die uit een andere kweek komt, is vaak gestrest, kleurt donker en eet soms dagenlang niet. Rust, gedempt licht en een groepje soortgenoten helpen, en het loont om nieuwe dieren in quarantaine te houden voordat je ze bij bestaande vissen zet. Hetzelfde geldt voor water: grote verschillen tussen winkel en thuis kunnen een jonge discus flink schaden.

Kieskeurige eters zijn bij discussen heel gewoon. Veel dieren willen in het begin alleen diepvriesvoer of levend voer, en pas later korrels. Het trucje dat het vaakst wordt genoemd, is beginnen met wat de vis kent, bijvoorbeeld diepvries muggenlarven, en dat langzaam vermengen met discusgranulaat. Geef kleine porties meerdere keren per dag en haal restjes weg. Een discus die weigert te eten, wijst bijna altijd op stress of slecht water.

De typische problemen zijn kieuw- en darmparasieten, zwarte, terugtrekkende dieren en gaatjes in de kop. Bijna altijd hangen die samen met waterkwaliteit, stress of eenzijdig voer. Regelmatig en veel verversen is daarom het belangrijkste onderhoud, en dat maakt discussen tot een tijdsintensieve hobby. Wie dat niet wil of kan, is beter af met een andere vis.

Wat je pas na maanden merkt, is de rangorde. Discussen houden van gezelschap en gaan vaak in het midden van de groep zwemmen, maar er is altijd één dominante vis. Paarvorming gebeurt vanzelf als je een groepje jonge dieren samen laat opgroeien. Combineren met andere vissen is beperkt: de warmte past bij weinig soorten, en levendige vissen zorgen voor stress. Rustige tetra’s en pantserwelzen worden het meest genoemd.

Eerlijk advies: neem een discus als je bereid bent veel tijd in onderhoud te steken en een stabiele, warme bak kunt bieden. Voor een beginner is hij niet geschikt, en de aanschafprijs maakt een fout kostbaar. Begin liever met een makkelijkere cichlide en groei door.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Prachtige, ‘koninklijke’ uitstraling
  • Tam en rustig
  • Uniek broedgedrag
  • Lange levensduur

Nadelen

  • Veeleisend in waterkwaliteit en temperatuur
  • Veel onderhoud
  • Duur in aanschaf
  • Beperkte keuze in medebewoners door de hoge temperatuur
Alessandro van der Weerden
Alessandro van der WeerdenAquariumhouder, hield deze vis zelf

Mijn ervaring met de discus

Ik heb vaak discusvissen gehouden, vooral kweekvarianten. Mijn grootste groep was een school van meer dan twintig discussen in een groot bedrijfsaquarium. Uit eigen ervaring weet ik dat het lastig is om discussen vanaf jonge leeftijd op te kweken. De waterwaarden moeten echt goed zijn. Jonge discussen hebben veel voer nodig, en dat geeft veel afval in het water, waardoor de waterwaarden snel gaan schommelen. Zodra ze groot waren, merkte ik dat ze een stuk sterker waren en veel minder problemen gaven. Heb je nog weinig ervaring met discussen, dan raad ik altijd aan om ze net wat groter te kopen. Dat bespaart je een hoop gedoe.

Discussen in het aquarium van Alessandro
Eigen foto van Alessandro

Veelgestelde vragen over de discus

Hoe groot wordt een discus?

Ongeveer 15 tot 20 cm.

Hoe warm moet het water voor discussen zijn?

Tussen 28 en 31 °C, warmer dan voor de meeste andere aquariumvissen. Houd daar rekening mee bij medebewoners.

Hoeveel discussen moet je samen houden?

Een groep van minimaal 5 à 6. Bij minder dieren wordt één vis vaak zo opgejaagd dat hij wegkwijnt.

Hoe groot moet het aquarium voor discussen zijn?

Minimaal 150 cm, ongeveer 350 liter voor een groep, en minstens 50 cm hoog.

Is een discus geschikt voor beginners?

Niet echt. Discussen vragen zacht, schoon en warm water en veel waterverversingen. Begin liever met makkelijkere cichliden.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.