Cleithracara maronii (sleutelgatcichlide) dankt zijn naam aan de donkere, sleutelgatvormige vlek op de flank. Het is een van de vreedzaamste en schuwste cichliden, perfect voor een rustig gezelschapsaquarium.

Over deze vis
Cleithracara maronii werd in 1882 beschreven door Steindachner en is genoemd naar de Maroni, de grensrivier tussen Suriname en Frans-Guyana, waar de soort werd gevonden. De soortnaam maronii verwijst dus naar die rivier. Lange tijd werd de vis ingedeeld bij het geslacht Aequidens, en in oudere boeken en op etiketten staat hij nog steeds als Aequidens maronii. Later kreeg hij een eigen geslacht, Cleithracara, dat maar één soort bevat. In de hobby heet hij ook wel Akara, keyhole cichlid of Cleithracara maronii.
De naam komt van de tekening op de flank: een donkere, sleutelgatvormige vlek, vaak met een lichte rand, die halverwege het lichaam zit. Daarnaast loopt over het oog een donkere streep, en op de rug en de staartbasis zijn vaak nog meer donkere plekken te zien. De grondkleur is grijs tot bruin met een gele of goudachtige waas, en het patroon kan sterk veranderen met de stemming. Een ontspannen vis heeft een lichte, warme kleur, terwijl een bange of gestreste vis donkerder wordt en vaak verticale banen laat zien. Verschillen tussen mannetje en vrouwtje zijn klein: mannetjes worden iets groter en krijgen langere, spitsere vinnen.
In het wild leeft de soort in langzaam stromende kustbeken, moerassen en overstroomde bossen langs de kust van de Guyana’s en in delen van het Orinocobekken. Het water is er zacht en soms bruin gekleurd door plantaardige stoffen, en de bodem ligt vol bladeren en wortels. De vis leeft er vrij verborgen en zoekt zijn voedsel in het bladpakket. Over het leven in het wild is verder weinig gedetailleerd gepubliceerd.
In de hobby is de soort al lang bekend. Hij is nooit een echte topper geweest, omdat hij minder kleurrijk is dan veel andere Zuid-Amerikaanse cichliden, maar liefhebbers waarderen zijn rustige karakter. Vrijwel alle dieren in de handel zijn kweek. Een leuk detail is dat de vis zijn eitjes soms verplaatst en de jongen na het uitkomen verzorgt door ze in kuiltjes te leggen en te bewaken. Beide ouders nemen daar deel aan, en ze blijven bij hun jongen tot die zelfstandig zijn.
In het kort
| Wetenschappelijke naam | Cleithracara maronii |
|---|---|
| Familie | Cichlidae |
| Herkomst | Frans-Guyana, Suriname, Guyana, Venezuela (Orinoco-delta) |
| Vindplaats | Zuid-Amerika – Frans-Guyana, Suriname, Guyana, Venezuela – Kustrivieren en Orinocodelta |
| Maximale grootte | 10 – 12 cm |
| Minimale aquariumgrootte | 100 cm / 150 liter |
| Temperatuur | 22 – 27 °C |
| pH | 6,0 – 7,5 |
| Hardheid (GH) | 2 – 15 °dGH |
| Groepsgrootte | Paar |
| Gedrag | Zeer vreedzaam, schuw |
| Moeilijkheid | Makkelijk |
| Levensduur | 8 – 10 jaar |
| Karakter | Vreedzaam |
| Eet kleine vissen | Nee |
| Vinnenbijter | Nee |
| Veilig met garnalen en slakken | Nee |
| Kwetsbaar voor vinnenbijters | Nee |
| Geschikt voor gezelschapsaquarium | Ja |
| Minimale groepsgrootte | Paar |
Welke vissen passen bij Cleithracara maronii?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Wat betekent de naam?
Cleithracara komt van het Griekse kleithron (‘slot’) en acará, het Tupí-Guaraniwoord voor cichliden. Het is geïnspireerd op de Engelse naam ‘keyhole cichlid’, naar de sleutelgatvormige vlek op de flank. Het geslacht werd in 1989 beschreven door Kullander en Nijssen.
maronii betekent ‘van de Maroni’, de Franse naam voor de Marowijne, de grensrivier tussen Suriname en Frans-Guyana, waar de vis voor de beschrijving werd gevangen.
De soort werd in 1881 beschreven door Steindachner.
Bron: The ETYFish Project
Natuurlijke leefomgeving
De soort leeft in langzaam stromende kustbeken en moerassen met veel bladval, wortels en overhangende vegetatie, vaak in zwartwater.
Waterwaarden in de natuur: zacht.
Aquarium en inrichting
Vanaf 100 cm; geef het paar rust en veel schuilplaatsen.
Biotoop nabootsen: zandbodem, kienhout, bladeren, planten en drijfplanten. Rustige scholenvissen als ‘dither fish’ helpen de schuwe cichlide om vaker tevoorschijn te komen.
Voeding
In de natuur: insectenlarven, wormen, kleine kreeftachtigen en plantaardig materiaal.
In het aquarium: cichlidenkorrels, vlokken en diepvriesvoer.
Voortplanting
Openbroeder die eitjes op een platte steen of blad legt. Beide ouders verzorgen het broed. Bijzonder: ze verplaatsen eitjes soms naar een andere plek.
Tips uit de praktijk
Houders noemen Cleithracara maronii ‘de vriendelijkste cichlide die er is’. Hij graaft nauwelijks, laat planten staan en valt geen andere vissen aan. Het enige nadeel: hij verstopt zich snel bij drukke medebewoners.
Veel houders merken dat Cleithracara maronii de eerste weken vooral onzichtbaar is. Hij zit tussen wortels of planten en laat zich alleen bij het voeren zien. Dat is normaal en geen reden tot zorg. Met een rustige omgeving, gedempt licht en een paar vreedzame scholenvissen in het midden van de bak durft hij meestal binnen enkele weken de open ruimte in.
Eetgedrag is zelden een probleem. De vis neemt cichlidenkorrels, vlokken en diepvriesvoer en eet gewoon mee, al is hij niet de snelste. Bij een drukke bak met snelle eters kan hij achterblijven, dus let erop dat hij voldoende krijgt. Voer bij voorkeur op een rustige plek in de bak.
De fouten die je vaak ziet, hebben te maken met een te drukke of te felle inrichting. Een vis die voortdurend gestrest is, kleurt donker, eet slecht en wordt vatbaarder voor ziektes zoals witte stip. Rust, schuilplaatsen en stabiel water lossen dat doorgaans op. Ook is de soort gevoelig voor slecht water als de bak lang niet ververst wordt, dus houd het onderhoud regelmatig.
Wat je pas na maanden ziet: een paar dat zich vormt, wordt merkbaar actiever en durfziger. Ze poetsen samen een steen of blad, verdedigen een klein territorium en zijn dan best duidelijk aanwezig, al blijft het bij dreigen. Goede combinaties zijn kleine tot middelgrote vreedzame vissen zoals tetra’s en pantserwelzen. Heel kleine visjes zoals jonge garnalen worden mogelijk opgegeten, en te wilde buren zoals grote barbelen zijn niet aan te raden.
Eindadvies: Cleithracara maronii is een prima keuze voor een rustig aquarium met een liefhebber die houdt van gedrag boven kleur. Wie een spectaculaire blikvanger zoekt, wordt hier niet blij van.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Zeer vreedzaam
- Plantvriendelijk
- Sterk en langlevend
Nadelen
- Schuw
- Weinig opvallende kleuren
Veelgestelde vragen over Cleithracara maronii
Hoe groot wordt Cleithracara maronii?
Ongeveer 10 tot 12 cm. Mannetjes worden iets groter dan vrouwtjes en krijgen spitsere vinnen.
Hoe groot moet het aquarium zijn?
Vanaf 100 cm en ongeveer 150 liter voor een paar met medebewoners.
Eet Cleithracara maronii planten?
Nee, hij laat planten meestal staan en graaft nauwelijks. Daardoor past hij goed in een beplant aquarium.
Met welke vissen kun je hem combineren?
Met rustige tetra’s, pantsermeervallen en andere vreedzame soorten. Rustige scholenvissen in het midden van de bak helpen juist: de cichlide durft dan vaker tevoorschijn te komen. Drukke of grote vissen zijn geen goede keuze.
Waarom verstopt mijn Cleithracara maronii zich?
Het is van nature een schuwe vis. Vooral de eerste weken zie je hem weinig. Met gedempt licht, schuilplekken en rustige medebewoners komt hij meestal binnen enkele weken vaker naar voren.
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.
