Aulonocara’s, ook wel ‘peacocks’ of pauwoogcichliden genoemd, horen bij de kleurrijkste cichliden uit het Malawimeer. De mannetjes van A. jacobfreibergi zijn blauw met geel-oranje tinten; kweekvormen zoals ‘Eureka Red’ zijn fel rood.

Over deze vis
De geslachtsnaam Aulonocara betekent zoveel als groefkop en verwijst naar de opvallend grote, groefvormige zintuigkuiltjes op de kop, die deze cichliden zo bijzonder maken. De soortnaam jacobfreibergi eert Jacob Freiberg. Binnen het geslacht zijn er tientallen soorten, waarvan veel lastig van elkaar te onderscheiden zijn. Dat maakt Aulonocara een geslacht waarin je in de handel vaak vage namen tegenkomt, en waarin de aanduiding peacock vaak voor meerdere soorten tegelijk wordt gebruikt.
Het uiterlijk van de mannetjes is de reden voor de bijnaam pauwoogcichlide. Volwassen mannetjes van Aulonocara jacobfreibergi zijn blauw met geel, oranje of goudkleurige accenten, met een lichtblauwe glans op kop en flanken en vaak dwarsbanden die bij opwinding zichtbaar worden. Vrouwtjes zijn beduidend bescheidener: zilvergrijs tot bruinig met zwakke verticale banden, een tekening die vooral camouflage biedt. In de handel komen ook kweekvormen voor die door selectie ontstaan zijn, zoals de Eureka Red, een felrode vorm die niet in het wild voorkomt. De afkomst van sommige van die kleurvormen is niet altijd zuiver, omdat er vaak met verwante soorten is gekruist.
In het wild leven Aulonocara’s in de overgangszone tussen rotsen en zand, vaak in de buurt van grotten en overhangen. Het bijzondere is hoe ze jagen: de vis beweegt langzaam langs de zandbodem en voelt met zijn zintuigkuiltjes de kleinste trillingen van insectenlarven en kreeftachtigen die in het zand zitten. Zo spoort hij prooien op zonder ze te zien. Die kuiltjes zijn een vergroting van het zijlijnorgaan dat alle vissen hebben, en bij deze soort is het bijzonder gevoelig ontwikkeld.
In de hobby staat Aulonocara al lang bekend als een van de mooiste en rustigste Malawi-cichliden. De handel bestaat vrijwel uitsluitend uit kweekdieren, en de soort wordt niet als bedreigd beschouwd. Het grote probleem is de hybridisatie: doordat verwante soorten zo makkelijk kruisen, zijn er veel onzuivere dieren in omloop. Wie zuivere dieren wil, vraagt de herkomst na en houdt maar één soort Aulonocara in hetzelfde aquarium.
| Wetenschappelijke naam | Aulonocara jacobfreibergi |
|---|---|
| Familie | Cichlidae |
| Herkomst | Malawimeer (Oost-Afrika) |
| Vindplaats | Afrika – Malawi, Mozambique, Tanzania – Malawimeer |
| Maximale grootte | Mannetjes 12 – 15 cm, vrouwtjes 10 cm |
| Minimale aquariumgrootte | 150 cm / 350 liter |
| Temperatuur | 24 – 27 °C |
| pH | 7,5 – 8,5 |
| Hardheid (GH) | 8 – 20 °dGH, KH 10+ |
| Groepsgrootte | 1 mannetje met 3 – 4 vrouwtjes, of een ‘alleen mannetjes’-bak |
| Gedrag | Relatief vreedzaam voor een Malawi-cichlide |
| Moeilijkheid | Gemiddeld |
| Levensduur | 8 – 10 jaar |
| Karakter | Vreedzaam, territoriaal |
| Eet kleine vissen | Nee |
| Vinnenbijter | Nee |
| Veilig met garnalen en slakken | Nee |
| Kwetsbaar voor vinnenbijters | Nee |
| Geschikt voor gezelschapsaquarium | Ja |
| Minimale groepsgrootte | Harem: 1 mannetje met meerdere vrouwtjes |
Welke vissen passen bij de Pauwoogcichlide?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Wat betekent de naam?
Aulonocara komt van het Griekse aulos (‘buis’) en kara (‘kop’), naar de vergrote zintuigkanalen in de kop. Het geslacht werd in 1922 beschreven door Regan.
jacobfreibergi is een eerbetoon aan Jacob Freiberg van African Fish Imports (Verona, New Jersey), die het typemateriaal mede verzamelde.
De soort werd in 1974 beschreven door Johnson.
Bron: The ETYFish Project
Natuurlijke leefomgeving
Aulonocara’s leven in de overgangszone tussen rots- en zandgebieden en bij grotten in het Malawimeer. Het water is kristalhelder, alkalisch en zeer stabiel. Ze sporen prooien in het zand op met zintuigkuiltjes op de kop.
Waterwaarden in de natuur: middelhard water met een hoge KH.
Waterwaarden in het aquarium
- Zeer schoon water met veel zuurstof
Aquarium en inrichting
Vanaf 150 cm. Een ruime bak vermindert agressie.
Biotoop nabootsen: fijn zand, rotspartijen met grotten langs de achterkant en open zandvlakten. Planten zijn in de natuur zeldzaam; eventueel Anubias of Vallisneria. Kalkhoudend substraat (koraalzand) helpt de pH stabiel te houden.
Voeding
In de natuur: insectenlarven en kreeftachtigen die ze uit het zand halen.
In het aquarium: hoogwaardige cichlidenkorrels, diepvries mysis, artemia en krill. Liever geen rode muggenlarven of runderhart: die kunnen darmproblemen geven.
Voortplanting
Muilbroeder. Het vrouwtje neemt de eitjes na de paring in de bek en draagt ze 3 – 4 weken zonder te eten. Daarna laat ze 20 – 40 volledig ontwikkelde jongen vrij.
Tips uit de praktijk
Houders vinden Aulonocara’s vaak de mooiste Malawi-cichliden en waarderen het relatief rustige karakter. Veel genoemd: combineer ze niet met zeer agressieve mbuna’s, en koop zuivere soorten in plaats van kruisingen als je wilt kweken.
De eerste weken na aankoop zijn vaak wat teleurstellend: jonge mannetjes en vrouwtjes zijn moeilijk uit elkaar te houden en de kleuren zijn nog bescheiden. Andere houders merken vaak dat de kleur pas komt zodra een mannetje dominant wordt, en dat dat maanden kan duren. Een rustig aquarium met gedempt licht en een goede verhouding van één mannetje en meerdere vrouwtjes helpt daarbij. Zonder vrouwtjes wordt het mannetje agressief richting de andere mannetjes.
Eten doen ze meestal gretig, al zijn ze wat behoedzamer dan mbuna. Ze foerageren op de bodem en kunnen daardoor achterblijven als er veel snelle eters in de bak zitten. Bied zinkend voer en diepvriesvoer aan. Ziektes komen weinig voor, maar bij een verkeerd dieet, met veel vet of eiwit, zie je snel opgeblazen dieren. Ook zijn ze gevoelig voor slechte waterkwaliteit, dus regelmatig verversen is belangrijk.
Wat je na maanden merkt, is hoe rustig het gedrag is vergeleken met echte rotsbewoners. Mannetjes hebben een territorium bij een grot en jagen vooral andere mannetjes weg. Combinaties met andere Malawi-soorten van gelijke grootte werken goed, zoals rustigere haplochromines of vreedzame mbuna’s. Zeer agressieve mbuna’s zoals de auratus zijn een slechte buur: de peacock wordt opgejaagd en kleurt weg. Kweken lukt vanzelf en het vrouwtje draagt de eieren in de bek; kies bij aankoop voor zuivere dieren als je wilt dat de jongen ook mooi worden.
Onderhoud is eenvoudig: schoon water, goede filtering en een zandbodem waarin ze kunnen zoeken. Voor wie een kleurrijk, niet te agressief Malawi-aquarium wil, is de pauwoogcichlide een topper. Eerlijk advies: zet er niet te veel mannetjes bij elkaar en kies zuivere dieren. Dan krijg je een vis die jaren meegaat en steeds mooier wordt.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Spectaculaire kleuren
- Rustiger dan veel andere Malawi-cichliden
- Interessante muilbroederij
Nadelen
- Vrouwtjes zijn grijs en onopvallend
- Veel kruisingen in de handel
- Heeft een groot aquarium en hard water nodig
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.
