Cichliden uit het Malawimeer: mbuna’s van de rotskust, pauwoogcichliden (Aulonocara) en haplochromines van het open water. Kleurrijk, actief en vaak territoriaal. Houd ze in een ruim aquarium met hard, basisch water en veel stenen en schuilplekken.
Malawi cichliden houden
Het Malawimeer in Oost-Afrika is een van de grootste meren van Afrika en de thuisbasis van honderden soorten cichliden. In de hobby verdeel je ze grofweg in twee groepen. De mbuna’s leven tussen de rotsen, eten veel algen en zijn vaak fel en territoriaal; denk aan de gele Labidochromis, de demasoni en de rode zebra. De pauwoogcichliden (Aulonocara) en haplochromines, zoals de pauwoogcichlide en de blauwe dolfijn, leven boven zand en zijn over het algemeen wat rustiger.
Malawi cichliden hebben hard, basisch water nodig, met een pH van ongeveer 7,5 tot 8,5. Bijna alle soorten zijn muilbroeders: het vrouwtje broedt de eitjes uit in haar bek. Mannetjes zijn vaak het kleurrijkst en verdedigen een territorium. Hoe je hun leefgebied nabootst, lees je in Malawimeer biotoopaquarium: de rotskust nabootsen.
Waar let je op? Houd per soort meer vrouwtjes dan mannetjes, zodat de agressie wordt verdeeld. Combineer mbuna’s liever niet met rustige pauwoogcichliden. Mbuna’s hebben plantaardig voer nodig; te veel eiwitrijk voer kan leiden tot darmproblemen.
-

Afra-cichlide (Cynotilapia afra)
-

Auratus (Melanochromis auratus)
-

Blauwe dolfijn (Cyrtocara moorii)
-

Blauwe pauwoogcichlide (Aulonocara nyassae)
-

Chindongo saulosi
-

Demasoni (Chindongo demasoni)
-

Dimidiochromis compressiceps
-

Electric blue (Sciaenochromis fryeri)
-

Flavescent-pauwoogcichlide (Aulonocara steveni)
-

Fuelleborns schraapbek (Labeotropheus fuelleborni)
-

Gele Labidochromis (Labidochromis caeruleus ‘Yellow’)
-

Grants pauwoogcichlide (Aulonocara stuartgranti)
-

Hommelcichlide (Pseudotropheus crabro)
-

Iodotropheus sprengerae
-

Johanni (Pseudotropheus johannii)
-

Kadango-cichlide (Copadichromis borleyi)
-

Keizerin-pauwoogcichlide (Aulonocara baenschi)
-

Kenyi-cichlide (Maylandia lombardoi)
-

Kobaltblauwe zebra (Maylandia callainos)
-

Livingstoni (Nimbochromis livingstonii)
-

Maingano (Pseudotropheus cyaneorhabdos)
-

Nacht-pauwoogcichlide (Aulonocara hueseri)
-

Pauwoogcichlide (Aulonocara jacobfreibergi)
-

Placidochromis electra
-

Poederblauwe mbuna (Chindongo socolofi)
-

Pseudotropheus acei
-

Red empress (Protomelas taeniolatus)
-

Rode zebra (Maylandia estherae)
-

Roodschouder-pauwoogcichlide (Aulonocara hansbaenschi)
-

Slanke mbuna (Chindongo elongatus)
-

Trewavas’ schraapbek (Labeotropheus trewavasae)
-

Usisya-pauwoogcichlide (Aulonocara stuartgranti “Usisya”)
-

Venustus (Nimbochromis venustus)
-

Zebrambuna (Maylandia zebra)
-

Zwavelkop-pauwoogcichlide (Aulonocara maylandi)
Welke Malawi cichlide past bij jouw aquarium?
Het grootste verschil zit in de bakmaat en het karakter. Kleine mbuna’s passen al in een aquarium van 120 cm, de grote haplochromines vragen 180 cm of meer. Dit overzicht helpt bij een eerste keuze; de details staan op de soortpagina’s.
| Soort | Type | Grootte | Aquarium vanaf | Karakter | Moeilijkheid |
|---|---|---|---|---|---|
| Gele Labidochromis | Mbuna | 10 – 12 cm | 120 cm | Vreedzaam, territoriaal | Makkelijk |
| Pseudotropheus acei | Mbuna | 12 – 15 cm | 150 cm | Vreedzaam | Makkelijk tot gemiddeld |
| Rode zebra | Mbuna | 10 – 12 cm | 120 cm | Semi-agressief | Makkelijk tot gemiddeld |
| Demasoni | Mbuna | 7 – 8 cm | 120 cm | Agressief | Gemiddeld tot moeilijk |
| Auratus | Mbuna | 10 – 12 cm | 120 cm | Agressief | Gemiddeld |
| Pauwoogcichlide | Aulonocara | 10 – 15 cm | 150 cm | Vreedzaam, territoriaal | Gemiddeld |
| Electric blue | Haplochromine | 15 – 18 cm | 150 cm | Roofvis, agressief | Gemiddeld |
| Blauwe dolfijn | Haplochromine | 20 – 25 cm | 180 cm | Roofvis (eet kleine vissen) | Gemiddeld |
| Venustus | Haplochromine | 20 – 25 cm | 180 cm | Roofvis, agressief | Gemiddeld |
Kort samengevat: begin je met Malawi cichliden, dan zijn de gele Labidochromis en Pseudotropheus acei de meest gebruikte instapsoorten. De demasoni en de auratus zijn klein of middelgroot, maar door hun felle karakter juist niet makkelijk. Voor de grote haplochromines heb je een aquarium van minimaal 180 cm nodig.
Basisverzorging van Malawi cichliden
Inrichting. Mbuna’s hebben een rotsopbouw nodig met veel holen en gangen, zodat elk mannetje een eigen plek heeft en ondergeschikte vissen kunnen wegduiken. Zet de stenen direct op de bodemplaat en pas daarna het zand toe: deze vissen graven en kunnen een losse opbouw ondermijnen. Pauwoogcichliden en haplochromines willen meer open zandvlakte met hier en daar een rotsgroep.
Bezetting. Bij mbuna’s werkt een wat drukkere bezetting vaak beter dan een lege bak, omdat de agressie dan over meer vissen wordt verdeeld en één mannetje minder snel één slachtoffer kiest. Een drukke bak vraagt wel een sterk filter en vaste, ruime waterwissels. Kies soorten met een verschillende kleur of tekening; erg gelijkende soorten worden als rivaal gezien en kunnen kruisen.
Water. Hard en basisch water, met een pH van ongeveer 7,5 tot 8,6 en een temperatuur van 24 tot 27 °C. In grote delen van Nederland komt het kraanwater daar al dicht bij. Ververs wekelijks een flink deel van het water; Malawi cichliden zijn gevoelig voor een oplopend nitraatgehalte.
Voer. De meeste mbuna’s zijn in de natuur algeneters. Geef ze voer met veel plantaardig materiaal, zoals spirulina, en wees zuinig met eiwitrijk diepvriesvoer. Pauwoogcichliden en haplochromines eten meer dierlijk voer, zoals mysis, krill en korrels met vis.
Veelgemaakte fouten
- Te veel mannetjes per soort: houd meerdere vrouwtjes per mannetje.
- Fel gekleurde mbuna’s samen met rustige pauwoogcichliden, waardoor de rustige soort wordt weggepest.
- Mbuna’s alleen eiwitrijk voer geven.
- Een rotsopbouw die kan instorten doordat de vissen eronder graven.
- Grote haplochromines kopen als jonge visjes zonder rekening te houden met hun eindmaat van 20 cm of meer.
Veelgestelde vragen over Malawi cichliden
Hoe groot moet een aquarium voor Malawi cichliden zijn?
Voor kleinere mbuna’s minimaal 120 cm en ongeveer 250 liter. Voor pauwoogcichliden en middelgrote soorten liever 150 cm. Grote haplochromines zoals de venustus en de blauwe dolfijn hebben 180 cm of meer nodig.
Kun je Malawi cichliden met andere vissen houden?
Meestal niet. Ze hebben ander water nodig dan de meeste gezelschapsvissen en zijn te territoriaal voor rustige soorten. Een uitzondering die vaak wordt gebruikt is een synodontis uit het Tanganyikameer, omdat die vergelijkbaar water wil.
Kun je Malawi en Tanganyika cichliden samen houden?
Dat wordt meestal afgeraden. Het water lijkt op elkaar, maar veel Tanganyika-soorten leven rustiger en specialistischer, en worden door de drukke Malawi cichliden weggedrukt.
Wat is het verschil tussen mbuna en pauwoogcichliden?
Mbuna’s leven tussen de rotsen, eten vooral algen en zijn feller van karakter. Pauwoogcichliden (Aulonocara) leven boven het zand, zoeken kleine diertjes in de bodem en zijn over het algemeen rustiger.
Hoeveel vrouwtjes per mannetje?
Bij de meeste soorten drie tot vier vrouwtjes per mannetje. Zo heeft het mannetje meerdere vrouwtjes om te baltsen en krijgt één vrouwtje niet alle aandacht.
Twijfel je welke soorten bij elkaar passen? Lees de gids Aquariumvissen kiezen of check je combinatie in de Combinatiechecker. Voor een gezonde bak lees je Aquarium onderhoud, en begin je net, start dan met Aquarium beginnen.
