Nacht-pauwoogcichlide (Aulonocara hueseri)

De nacht-pauwoogcichlide is een donkere, bijna zwartblauwe pauwoogcichlide met een metaalblauwe kop en gele accenten in de staart. Hij is minder bekend dan de gele en blauwe kweekvormen, maar wel een echte natuursoort uit het Malawimeer die in de hobby prima te houden en te kweken is.

Nacht-pauwoogcichlide (Aulonocara hueseri)
Eigen foto van Alessandro

Over deze vis

De soort werd in 1987 beschreven door Meyer, Riehl en Zetzsche, drie Duitse onderzoekers die in die tijd veel over Malawi-cichliden publiceerden. De soortnaam hueseri is een eerbetoon aan een persoon, zoals bij veel Malawi-cichliden gebruikelijk is. Het geslacht Aulonocara ontleent zijn naam aan het Grieks: ‘aulon’ betekent groef en ‘kara’ hoofd, een verwijzing naar de grote sensorische putjes op de kop. In het Engels heet de soort meestal ‘midnight peacock’, en die naam past goed bij het donkere uiterlijk.

Het mannetje heeft een donker, bijna zwartblauw lichaam met een metallic blauwe kop en de gele accenten in de staart die de intro noemt. Ook de bandering is bij een volwassen mannetje nauwelijks te zien, omdat de basiskleur zo donker is. Jonge mannetjes en vrouwtjes zijn grijs tot bruinig, met dwarsbanden, en dat maakt ze in de winkel makkelijk te verwarren met andere jonge pauwoogcichliden. De kleur verandert duidelijk met de stemming: een mannetje in baltsstemming is diepblauw met een lichtere kop, een onderdrukt dier is veel doffer.

In het wild jaagt hij op het grensvlak van rots en zand. Net als andere pauwoogcichliden gebruikt hij de putjes op zijn kop om kleine bodemdiertjes in het zand op te sporen. Een mannetje bezet een plek waar hij een kuil in het zand graaft of een vlakke steen schoonmaakt, en vrouwtjes komen daar eitjes leggen.

Kruisingen binnen het geslacht gaan gemakkelijk, ook in de handel. Dieren zonder duidelijke herkomst zijn daarom niet altijd betrouwbare vertegenwoordigers van de wilde soort, en dat geldt zeker voor exemplaren die onder de naam ‘midnight peacock’ zonder verdere informatie worden aangeboden.

Over de beschermingsstatus en de populatiegrootte in het wild is weinig gepubliceerd; voor zover bekend is de soort door het grote verspreidingsgebied niet acuut bedreigd. In de hobby is hij een minder bekende, maar gewaardeerde soort, die vooral onder liefhebbers van Malawi-zandcichliden een vaste plek heeft.

In het kort

Wetenschappelijke naamAulonocara hueseri
FamilieCichlidae (cichliden)
HerkomstMalawi (Malawimeer, onder meer Likoma-eiland, Nkhata Bay en Monkey Bay)
VindplaatsAfrika – Malawi – Malawimeer (Likoma-eiland, Nkhata Bay, Monkey Bay, Thumbi West)
Maximale grootte8 cm in de natuur, in het aquarium vaak 12 cm
Minimale aquariumgrootte120 cm / 240 liter
Temperatuur24 – 29 °C
pH7,5 – 9,0
Hardheid (GH)10 – 25 °dGH
Groepsgrootte1 mannetje met 3 tot 5 vrouwtjes
GedragVrij rustig, mannetjes territoriaal
MoeilijkheidMakkelijk tot gemiddeld
Levensduur8 – 10 jaar
KarakterVreedzaam, territoriaal
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenNee
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootteHarem: 1 mannetje met meerdere vrouwtjes

Welke vissen passen bij de Nacht-pauwoogcichlide?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Aulonocara komt van het Griekse aulos (‘buis’) en kara (‘kop’), naar de vergrote zintuigkanalen in de kop. Het geslacht werd in 1922 beschreven door Regan.

hueseri is een eerbetoon aan de cichlidenliefhebber Eberhard Hüser uit Hildesheim (Duitsland).

De soort werd in 1987 beschreven door Meyer, Riehl en Zetzsche.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De nacht-pauwoogcichlide komt uitsluitend voor in het Malawimeer en heeft een opvallend groot verspreidingsgebied: van Likoma-eiland en Nkhata Bay in het noorden tot Monkey Bay, Nankumba, Domwe en Thumbi West in het zuiden. Hij zit in de tussenzone tussen rots en zand.

Daar zoekt hij in het zand naar kleine bodemdiertjes. Mannetjes houden kleine territoria met een zandkuil of een vlakke steen; vrouwtjes zijn onopvallend grijsbruin met vage dwarsbanden en trekken in kleine groepjes rond.

Waterwaarden in het aquarium

Deze soort wil hard, alkalisch en schoon water. Een goede buffering met koraalgruis of Malawizout houdt de waarden stabiel.

  • Stroming: matig.
  • Zuurstof: goed beluchten.
  • Verversing: wekelijks een flink deel water vervangen.
  • Nitraat: laag houden.
  • Stabiliteit: schommelingen vermijden.

Aquarium en inrichting

Deze soort voelt zich beter in een zandrijk aquarium met verspreide rotsblokken dan in een aquarium vol rotsen. Een bak van 120 cm is een goede maat voor een groepje. Gebruik zacht, fijn zand, zodat hij zijn voedsel kan filteren.

Zorg voor open zwemruimte en een paar kleine holen. Donkere achterwanden laten de kleuren goed uitkomen.

Biotoop nabootsen: lichtgekleurd zand, enkele afgeronde rotsen in kleine groepjes, weinig planten. Een rustige, heldere inrichting.

Gedrag en gezelschap

De nacht-pauwoogcichlide is redelijk rustig, maar mannetjes verdedigen hun territorium tegen soortgenoten. Houd daarom één mannetje met meerdere vrouwtjes. Met andere zandzoners gaat het goed, zoals de Electric blue, de Kadango-cichlide en de Venustus. Onrustige mbuna zoals de Auratus kun je beter niet toevoegen. Combineer hem ook niet met andere Aulonocara: dat geeft kruisingen en gedempte kleuren.

Voeding

In de natuur: kleine insectenlarven en andere bodemdiertjes uit het zand.

In het aquarium: vlokken en granulaat worden goed geaccepteerd, evenals de meeste bevroren voeders zoals muggenlarven en Artemia. Geef afwisseling en kleine porties, meerdere keren per dag.

Voortplanting

Een maternale mondbroeder die in het aquarium redelijk makkelijk kweekt. Na een frisse waterverversing zie je vaak balts. Het vrouwtje neemt de eitjes op en draagt ze een paar weken. Veel kwekers zetten het vrouwtje tijdelijk apart, zodat ze rustig kan broeden, en zetten haar na het loslaten van de jongen terug. De jongen accepteren fijn poedervoer, pas uitgekomen artemia en cyclops. Het mannetje is duidelijk donkerder, het vrouwtje onopvallend.

Tips uit de praktijk

De nacht-pauwoogcichlide is een onderschatte vis. Wie vooral op felgekleurde peacocks let, loopt hem al snel voorbij, maar het donkere lijf met het metallic blauw op de kop is zeker in een goed verlicht aquarium een echte blikvanger. Hij werkt fantastisch tegen een donkere achtergrond.

Hij is veel rustiger dan zijn gele neven, zolang hij zijn eigen hoekje heeft. Tegelijk melden houders dat hij in gekweekte lijnen snel groter wordt dan de acht centimeter uit de literatuur, dus reken op flinke exemplaren en een geschikte bak.

Andere houders merken vaak dat vrouwtjes soms verward worden met die van andere Aulonocara. Koop daarom bij een betrouwbare kweker. Voor wie een rustige, ietwat andere Aulonocara wil, is dit een prima keuze; voor een beginner met een klein aquarium is hij geen goede keuze.

De eerste weken na aankoop zie je meestal weinig van de kleur. Vooral jonge mannetjes zijn bleek en onopvallend, en het duurt vaak maanden voordat een dier echt donker wordt. Wie de vis alleen op kleur beoordeelt in de winkel, koopt dus soms een vrouwtje of een jong mannetje zonder het te weten. Vraag daarom om een volwassen mannetje te zien, of neem een groepje jongen mee en wacht geduldig af.

Wat andere houders vaak merken: de vis is bij aankomst schrikachtig en blijft bij de rotsen. In een druk of fel verlicht aquarium zie je hem nauwelijks. Zodra hij zich veilig voelt, gaat hij het zand doorzoeken en toont hij zich. Een donkere achterwand en niet te veel licht helpen daarbij. Ook wennen ze pas goed als de bak rustig is; in een bak met veel opgewonden bewoners blijft hij lang terughoudend.

Eten doet hij goed. Wat je in de praktijk ziet als fout, is dat hij te veel voer krijgt en dan vet wordt, waarna de kleur vervaagt. Voer kleine porties, bij voorkeur zinkend, zodat hij ze uit het zand kan pikken. Kieskeurig is hij niet; wie toch een vis heeft die niets wil, doet er goed aan de waterwaarden te controleren voordat hij aan het voer gaat twijfelen.

Over combinaties: met andere zandcichliden in een ruime bak gaat het meestal goed, maar een enkele stevige mbuna kan de hele sfeer verpesten. Kweken gaat vanzelf als je één mannetje met meerdere vrouwtjes houdt. Let op dat het broedende vrouwtje niet wordt lastiggevallen. Eindadvies: een mooie, rustige vis voor iemand met een ruim aquarium en zin in een wat ongewone Aulonocara. Voor een klein aquarium of een bak vol drukke vissen kies je beter iets anders.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Bijzondere donkere kleurstelling.
  • Rustig gedrag.
  • Makkelijk te kweken.
  • Accepteert allerlei voer.

Nadelen

  • Jonge vissen en vrouwtjes zijn onopvallend.
  • Kruist met andere Aulonocara.
  • Heeft een grotere bak nodig dan je denkt.

Lees ook: Hoe richt je een biotoop-aquarium in? en Troebel aquariumwater.

Veelgestelde vragen over de nacht-pauwoogcichlide

Hoe groot wordt de nacht-pauwoogcichlide?

In de natuur blijft hij rond 8 cm, in het aquarium wordt hij vaak 12 cm.

Met hoeveel nacht-pauwoogcichliden houd je ze samen?

Houd 1 mannetje met 3 tot 5 vrouwtjes. Het mannetje is territoriaal, dus houd bij voorkeur maar een mannetje per aquarium.

Hoe groot moet het aquarium zijn voor de nacht-pauwoogcichlide?

Je hebt een aquarium nodig van minimaal 120 cm en 240 liter, met rotsen en holtes om zichtlijnen te breken.

Met welke vissen kun je de nacht-pauwoogcichlide combineren?

Kies rustige Malawi-cichliden, zoals de Kadango-cichlide, de Red empress en de poederblauwe mbuna. Vermijd andere pauwoogcichliden, want die kunnen kruisen.

Welke planten passen bij de nacht-pauwoogcichlide?

Planten op hout of steen houden het beste stand, zoals het speerblad en het dwergspeerblad.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.