De auratus is een van de bekendste mbuna uit het Malawimeer. Jonge dieren en vrouwtjes zijn goudgeel met zwarte strepen; volwassen mannetjes kleuren om naar zwart met gele en witblauwe lijnen. Mooi, maar een van de felste soorten in zijn groep.

Over deze vis
De geslachtsnaam Melanochromis betekent zwarte chromis, de soortnaam auratus is Latijn voor goudkleurig. Die tweede naam past dus bij de gele vrouwtjes en jongen, niet bij het zwarte volwassen mannetje. De soort werd in 1897 door George Albert Boulenger beschreven, in een ander geslacht dan waar hij nu in staat. In de hobby heet hij ook wel de Malawi golden cichlid, en in de handel wordt hij soms gewoon als goudgele mbuna verkocht.
Het bijzondere aan de auratus is de omgekeerde kleurverdeling tussen de seksen, iets wat bij cichliden niet vaak zo uitgesproken voorkomt. Jonge dieren en vrouwtjes zijn goudgeel met twee zwarte lengtestrepen langs de flank en de rugvin. Bij een dominant mannetje verandert dat: de gele tint maakt plaats voor donkerbruin tot zwart, met blauwwitte of lichte lengtestrepen die de oude tekening als het ware omkeren. Jonge mannetjes kunnen lang geel blijven en pas kleuren zodra ze een plaats in de hiërarchie hebben veroverd.
In het wild leeft de soort in het zuiden van het Malawimeer, langs rotskusten in Malawi en Mozambique. Hij is een echte mbuna, een van de rotsbewoners, en foerageert op de algenmat die op de stenen groeit, samen met de kleine diertjes die daarin leven, aangevuld met zoöplankton. Zijn territorium bestaat uit een rots of een stapel stenen, en dat verdedigt hij fel, ook tegen soortgenoten en tegen vissen die er totaal niet op lijken. Het gedrag maakt de soort tot een schoolvoorbeeld van de agressieve Malawi-rotsbewoners.
De IUCN beschouwt de soort niet als bedreigd. In de handel is vrijwel alles kweek, en de soort wordt al tientallen jaren gehouden en gekweekt. Door kruising met andere Melanochromis-soorten zijn er in de handel onzuivere dieren in omloop, dus wie een zuivere auratus wil, doet er goed aan de herkomst na te vragen. De auratus wordt vaak aangeraden als beginnersvis omdat hij zo sterk is, maar zijn karakter maakt dat eigenlijk minder geschikt dan de reputatie doet vermoeden.
| Wetenschappelijke naam | Melanochromis auratus |
|---|---|
| Familie | Cichlidae |
| Herkomst | Malawimeer, zuidelijk deel (Malawi, Mozambique) |
| Vindplaats | Afrika – Malawi, Mozambique – Malawimeer |
| Maximale grootte | 10 – 12 cm |
| Minimale aquariumgrootte | 120 cm / 240 liter |
| Temperatuur | 24 – 27 °C |
| pH | 7,8 – 8,6 |
| Hardheid (GH) | 10 – 18 °dGH |
| Groepsgrootte | 1 mannetje met 4 – 6 vrouwtjes |
| Gedrag | Agressief en territoriaal |
| Moeilijkheid | Gemiddeld (vanwege het gedrag) |
| Levensduur | 6 – 10 jaar |
| Karakter | Agressief |
| Eet kleine vissen | Nee |
| Vinnenbijter | Nee |
| Veilig met garnalen en slakken | Nee |
| Kwetsbaar voor vinnenbijters | Nee |
| Geschikt voor gezelschapsaquarium | Nee |
| Minimale groepsgrootte | Harem: 1 mannetje met meerdere vrouwtjes |
Welke vissen passen bij de Auratus?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Wat betekent de naam?
Melanochromis komt van het Griekse melas (‘zwart’). De beschrijver legde dat niet uit; mogelijk slaat het op de donkere vinnen of de zwarte lengtestrepen. Chromis is een oude Griekse vissennaam die later voor cichliden werd gebruikt. Het geslacht werd in 1935 beschreven door Trewavas.
auratus is Latijn voor ‘verguld’, naar de goudgele kleur van vrouwtjes en jonge vissen.
De soort werd in 1897 beschreven door Boulenger.
Bron: The ETYFish Project
Natuurlijke leefomgeving
De auratus leeft langs de rotskusten van het Malawimeer, tussen grote stenen die bedekt zijn met algenaangroei. Het water is er zeer helder, hard en basisch.
Waterwaarden in de natuur: hard en basisch water.
Waterwaarden in het aquarium
- Veel zuurstof en krachtige filtering
Aquarium en inrichting
Minimaal 120 cm, ingericht met stapels rotsen tot aan het wateroppervlak, met veel holen en gezichtsbarrières. Houd de auratus bij voorkeur samen met andere stevige mbuna, zodat de agressie verdeeld wordt.
Biotoop nabootsen: licht zand of koraalzand, grote stabiele rotsen (op de bodemplaat geplaatst, niet op het zand), weinig of geen planten.
Voeding
In de natuur: algenaangroei (aufwuchs) met de kleine diertjes die daarin leven, aangevuld met zoöplankton.
In het aquarium: plantaardig cichlidenvoer met spirulina als basis. Wees zuinig met rood muggenlarf en vleesrijk voer; dat kan darmproblemen (Malawi-bloat) veroorzaken.
Voortplanting
Muilbroeder. Het vrouwtje neemt de eieren in de bek en draagt ze ongeveer 3 weken uit. Kweken gaat in een goed ingericht Malawi-aquarium meestal vanzelf.
Tips uit de praktijk
Houders waarschuwen vooral voor het karakter: een volwassen mannetje kan andere vissen en zelfs vrouwtjes flink opjagen. In een groot, druk bezet mbuna-aquarium met genoeg vrouwtjes gaat het meestal goed, en dan is het een prachtige vis.
Als je jonge auratus koopt, zijn ze de eerste maanden vrolijk goudgeel en lijken ze vrij rustig. Dat is misleidend. Andere houders merken vaak dat het karakter pas verandert als de eerste mannetjes hun zwarte kleed krijgen. Dan begint het gejaag, en het is verstandig om het aquarium al voor die tijd goed in te richten, met stapels rotsen en veel verticale barrières, zodat de opgejaagde vis uit het zicht kan.
Eten is nooit een probleem; ze pakken alles. Toch gaat het bij deze mbuna vaak mis door de voeding. Te veel eiwitrijk voer geeft opgeblazen, sloomere dieren, en daarom is bij mbuna een plantaardige basis verstandig met af en toe iets anders. Een vastendag per week houdt de darmen in orde. Ook zie je regelmatig verwondingen bij ondergeschikte vissen, vooral aan de vinnen en bij vrouwtjes die door een mannetje worden achternagezeten.
Het gedrag dat je pas na maanden opmerkt, is dat de agressie zich verplaatst. Haal je het dominante mannetje uit het aquarium, dan neemt een ander zijn rol over. Een goede oplossing is meer vrouwtjes toevoegen, een grotere bak en een druk bezette mbuna-populatie, waardoor de agressie verspreid wordt. Combineer hem alleen met andere stevige mbuna van ongeveer gelijke grootte, en houd hem weg van rustige of langzame Malawi-soorten.
Kweken gaat vanzelf. Vrouwtjes dragen de eieren in de bek en je krijgt vaak meer jongen dan je kwijt kunt. Het onderhoud van het aquarium is eenvoudig, maar de bak moet groot genoeg zijn en het water goed doorstroomd. Eerlijk advies: neem deze vis alleen als je een groot mbuna-aquarium hebt en de agressie accepteert. Voor een gezelschapsaquarium of voor een beginner met een klein aquarium is hij niet geschikt.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Opvallende kleuren
- Sterk en makkelijk te voeren
- Kweekt makkelijk
Nadelen
- Zeer territoriaal en agressief
- Geen soort voor een gezelschapsaquarium
- Heeft een groot aquarium nodig
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.
