Chindongo saulosi is een kleine mbuna uit het Malawimeer waarbij de vrouwtjes en jongen felgeel zijn en de mannetjes blauw met zwarte banden. Door het bescheiden formaat een van de beste mbuna voor een wat kleiner Malawi-aquarium, al blijft het een temperamentvolle vis.

Eigen foto van Alessandro
Over deze vis
De soort werd in 1990 door Ad Konings beschreven als Pseudotropheus saulosi, genoemd naar Saulos Mwale, die als duiker en visvanger veel heeft bijgedragen aan het onderzoek naar de cichliden van het Malawimeer. In 2016 werd een groep kleine mbuna, waaronder deze soort, ondergebracht in het nieuwe geslacht Chindongo. In winkels hangt hij nog vaak onder de oude naam Pseudotropheus saulosi.
Het opvallendste aan deze soort is het grote kleurverschil tussen de geslachten. Jongen en vrouwtjes zijn egaal citroengeel. Mannetjes beginnen ook geel, maar kleuren naarmate ze dominanter worden om naar lichtblauw met zes of zeven zwarte dwarsbanden en een zwarte rand in de rugvin. Een ondergeschikt mannetje kan lang geel blijven of tussenkleuren laten zien, wat het geslacht van jonge dieren lastig maakt. Het lichaam is gestroomlijnd en blijft klein voor een mbuna.
In het wild komt de soort maar op één plek voor: het Taiwanee-rif bij het eiland Chizumulu, aan de oostkant van het meer. Daar leeft hij op enkele meters diepte tussen de rotsen en graast hij de algenmat af. Door dit kleine leefgebied is de wilde populatie kwetsbaar; de IUCN beoordeelt de soort als ernstig bedreigd (Critically Endangered), onder meer door het wegvangen voor de handel. De vissen in de hobby zijn tegenwoordig vrijwel allemaal nakweek, en die kweek is ruim voldoende om aan de vraag te voldoen.
Omdat hij klein blijft en goed te kweken is, is C. saulosi een populaire keuze voor een eerste mbuna-aquarium. Toch vraagt hij een goede aanpak: veel stenen, een groep met meer vrouwtjes dan mannetjes, en plantaardig voer.
In het kort
| Wetenschappelijke naam | Chindongo saulosi (syn. Pseudotropheus saulosi) |
|---|---|
| Familie | Cichlidae |
| Herkomst | Malawimeer, Taiwanee-rif bij Chizumulu |
| Vindplaats | Afrika – Malawi – Malawimeer, Taiwanee-rif bij Chizumulu |
| Maximale grootte | 8 – 9 cm |
| Minimale aquariumgrootte | 120 cm / 240 liter |
| Temperatuur | 24 – 27 °C |
| pH | 7,5 – 8,6 |
| Hardheid (GH) | 8 – 20 °dGH |
| Groepsgrootte | 1 mannetje met 4 – 6 vrouwtjes, of een grotere groep |
| Gedrag | Territoriaal, mannetjes onderling agressief |
| Moeilijkheid | Gemiddeld |
| Levensduur | 8 – 10 jaar |
| Karakter | Agressief |
| Eet kleine vissen | Nee |
| Vinnenbijter | Nee |
| Veilig met garnalen en slakken | Nee |
| Kwetsbaar voor vinnenbijters | Nee |
| Geschikt voor gezelschapsaquarium | Nee |
| Minimale groepsgrootte | Harem: 1 mannetje met meerdere vrouwtjes |
Welke vissen passen bij de Chindongo saulosi?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Wat betekent de naam?
Chindongo is de lokale naam aan het Malawimeer voor ‘kleine, rotsbewonende vis’. Het geslacht werd in 2016 beschreven door Li, Konings en Stauffer.
saulosi is een eerbetoon aan Saulos Mwale uit Salima (Malawi), duiker en monteur bij exporteur Stuart M. Grant. Hij ving in tien weken in zijn eentje meer dan 3000 exemplaren.
De soort werd in 1990 beschreven door Konings.
Bron: The ETYFish Project
Natuurlijke leefomgeving
Het Taiwanee-rif is een rotsrug in open water, met grote blokken en stenen op geringe diepte. Het licht valt er fel op de rotsen, waardoor een rijke algenlaag groeit. Mannetjes houden elk een eigen steen of spleet, de vrouwtjes zwemmen in groepjes boven de rotsen.
Waterwaarden in de natuur: helder, warm en licht alkalisch water, zeer stabiel.
Waterwaarden in het aquarium
Middelhard tot hard, alkalisch water. Nederlands kraanwater is in de meeste regio’s geschikt, eventueel opgebouwd met een Malawi-zoutmengsel.
- Lage nitraatwaarden; mbuna zijn gevoelig voor vervuild water
- Wekelijks 30% verversen
- Krachtige filtering en flinke zuurstofvoorziening
Aquarium en inrichting
Een aquarium vanaf 120 cm met een hoge rotsopbouw die tot bijna aan het wateroppervlak komt, met veel holen, gangen en zichtbreuken. Zo kan een mannetje een plekje claimen zonder de hele bak als territorium te zien.
Biotoop nabootsen: grote, ronde stenen op een zandbodem, fel licht voor algengroei en geen of nauwelijks planten. Een mbuna-aquarium wordt vaak licht overbezet om agressie te verdelen; dat vraagt wel om extra filtering en onderhoud.
Gedrag en gezelschap
Mannetjes zijn onderling fel, en ook naar andere blauw-zwart gestreepte mbuna. Houd daarom één mannetje met meerdere vrouwtjes, of in een grote bak een grote groep met meerdere mannetjes. Goede medebewoners zijn mbuna van vergelijkbare grootte en temperament met een duidelijk andere kleur en tekening, zoals Pseudotropheus acei. Vermijd andere Chindongo– en Maylandia-soorten met vergelijkbare tekening, omdat die kunnen kruisen.
Voeding
In de natuur: aufwuchs: algen met daarin levende kleine diertjes, van de rotsen afgeschraapt.
In het aquarium: plantaardig voer met spirulina als basis, vlokken of kleine korrels. Af en toe een beetje diepvries artemia of mysis kan, maar te veel eiwitrijk voer geeft een grote kans op darmproblemen (Malawi-bloat).
Voortplanting
Muilbroeder. Het mannetje lokt een vrouwtje naar zijn plek, waarna zij de eitjes in de bek neemt. Een vrouwtje draagt 10 tot 25 eitjes ongeveer drie weken. De jongen zijn direct geel en eten fijngemalen droogvoer. Kweek gaat in een goed lopend aquarium bijna vanzelf.
Tips uit de praktijk
Houders vinden C. saulosi vooral leuk door het kleurcontrast: een groep felgele vrouwtjes met een blauw-zwart mannetje ertussen is een van de mooiste plaatjes die je in een Malawi-aquarium kunt hebben. Het belangrijkste wat houders leren, is dat de verhouding mannetjes en vrouwtjes alles bepaalt.
Wie een groepje jonge, gele vissen koopt, weet nooit precies hoeveel mannetjes erin zitten. Vaak kleuren na een paar maanden twee of drie dieren om, en dan begint de onrust. In een kleinere bak moeten de extra mannetjes dan weg. Een veelgebruikte aanpak is een groep van acht tot tien jonge vissen kopen en die later uitdunnen naar één mannetje met de vrouwtjes.
Een andere valkuil is het voer. Omdat de vissen zo gretig eten, krijgen ze vaak te veel en te eiwitrijk voer. Een opgezette buik, witte ontlasting en niet meer willen eten zijn waarschuwingssignalen voor Malawi-bloat. Houd het voer plantaardig, voer een keer per dag een kleine hoeveelheid en laat af en toe een vastendag in.
Wat na een tijd opvalt, is dat een mannetje dat zijn rang verliest, snel terugkleurt naar geel. Het dominante mannetje bepaalt de sfeer in de bak; een zeer agressief exemplaar kan het nodig maken om meer rotsen toe te voegen of de vrouwtjesgroep te vergroten. Met voldoende stenen en vrouwtjes blijft het meestal bij imponeren.
Omdat de wilde populatie zo klein is, kopen bewuste houders nakweek van een betrouwbare kweker en houden ze de lijn zuiver door geen gelijkende soorten erbij te zetten. Het eerlijke advies: kies een bak van minimaal 120 cm, veel stenen, meer vrouwtjes dan mannetjes en een plantaardig dieet.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Blijft klein voor een mbuna
- Opvallend kleurverschil tussen mannetjes en vrouwtjes
- Goed te kweken en ruim verkrijgbaar als nakweek
Nadelen
- Mannetjes onderling fel
- Geslacht van jonge vissen lastig te bepalen
- Gevoelig voor eiwitrijk voer
Veelgestelde vragen over Chindongo saulosi
Hoe groot wordt Chindongo saulosi?
Ongeveer 8 tot 9 cm, waarmee het een van de kleinere mbuna is.
Waarom zijn sommige saulosi geel en andere blauw?
Vrouwtjes en jongen zijn geel. Mannetjes kleuren blauw met zwarte banden zodra ze volwassen en dominant worden.
Hoe groot moet het aquarium zijn?
Minimaal 120 cm en 240 liter, met een hoge rotsopbouw en veel holen.
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.
