Kribensis (Pelvicachromis pulcher)

De kribensis is een West-Afrikaanse dwergcichlide. Het vrouwtje heeft een felroze-paarse buik. Hij is sterk, blijft klein en laat prachtig broedgedrag zien, waardoor het een van de beste cichliden voor een gezelschapsaquarium is.

Kribensis (Pelvicachromis pulcher) Nigeria Red
Eigen foto van Alessandro

Meer eigen foto’s van Alessandro (scroll opzij voor meer)

Over deze vis

De kribensis werd in 1901 door George Albert Boulenger beschreven, aanvankelijk als Pelmatochromis pulcher. De soortnaam pulcher is Latijn voor mooi, een naam die de buikkleur van het vrouwtje eer aandoet. De handelsnaam kribensis wordt gewoonlijk in verband gebracht met Kribi, een plaats aan de kust van Kameroen, al komt de vis vooral verder westelijk voor. Binnen het geslacht Pelvicachromis zijn er meer soorten die in de handel opduiken, zoals Pelvicachromis taeniatus en Pelvicachromis subocellatus, en die worden regelmatig door elkaar gehaald of onbedoeld gekruist.

Het geslachtsverschil is duidelijk en heeft de soort beroemd gemaakt. Mannetjes zijn groter, hebben spitse rug- en aarsvinnen en een tekening met gele tot oranje randjes; vrouwtjes blijven kleiner en gedrongener en krijgen als ze paairijp zijn een opvallende paarsroze tot dieprode buik. Bij de vrouwtjes wordt de buikkleur juist gebruikt om een partner te verleiden: zij zijn het die het initiatief nemen tijdens de baltsdans, en die met gebogen lichaam hun buikkleur tonen. Er bestaan tegenwoordig ook kweekvormen, zoals albino, gele en rode varianten, die in de handel worden aangeboden.

In het wild leeft de soort in het kustgebied van Zuid-Nigeria en Kameroen, in langzaam stromende rivieren, beekjes en moerassen, deels tot in licht brak water. Hij foerageert in de bodem en tussen bladafval, op zoek naar kleine ongewervelden, larven, algen en detritus. Dat hij ook in licht brak water voorkomt, is bijzonder voor een dwergcichlide.

Als hobbyvis is de kribensis al decennia een klassieker, precies omdat hij klein blijft en zijn broedzorg zo goed te volgen is. Tegenwoordig komt vrijwel alles wat te koop is uit kwekerijen, waardoor wildvang nauwelijks nog wordt geïmporteerd, en de IUCN beschouwt de soort niet als bedreigd. Een curiositeit is dat de geslachtsverhouding van de jongen door de omstandigheden tijdens de ontwikkeling kunnen worden beïnvloed, zoals ook op de pagina bij de waterwaarden staat.

Wetenschappelijke naamPelvicachromis pulcher
FamilieCichlidae
HerkomstZuid-Nigeria en Kameroen (kustgebieden)
VindplaatsAfrika – Nigeria, Kameroen – Kustrivieren en de Nigerdelta
Maximale grootteMannetjes 10 cm, vrouwtjes 7 cm
Minimale aquariumgrootte80 cm / 100 liter per paar
Temperatuur24 – 27 °C
pH6,0 – 7,5
Hardheid (GH)3 – 15 °dGH
GroepsgroottePaar
GedragVreedzaam, territoriaal tijdens het broeden
MoeilijkheidMakkelijk
Levensduur5 – 8 jaar
KarakterVreedzaam, territoriaal
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenNee
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgroottePaar

Welke vissen passen bij de Kribensis?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Pelvicachromis verwijst naar de buikvinnen (pelvica), die bij mannetjes puntig en bij vrouwtjes rond zijn. Het deel chromis komt van Pelmatochromis, waar het eerst een ondergeslacht van was. Het geslacht werd in 1968 beschreven door Thys van den Audenaerde.

pulcher is Latijn voor ‘mooi’, waarschijnlijk naar de ‘prachtige roze kleur’ onder de onderste zijlijn.

De soort werd in 1901 beschreven door Boulenger.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

Kribensis leven in langzaam stromende rivieren, beken en moerassen in het kustgebied van Nigeria en Kameroen, deels zelfs in licht brak water. Er is dichte oevervegetatie en veel hout en bladval.

Waterwaarden in de natuur: zacht.

Waterwaarden in het aquarium

  • De pH beïnvloedt de geslachtsverhouding van de jongen

Aquarium en inrichting

Vanaf 80 cm voor een paar met medebewoners.

Biotoop nabootsen: fijn zand, holletjes (kokosnoot, halve bloempot, stenen), kienhout, bladeren, Anubias en Bolbitis. Rustige scholenvissen in de bovenlaag.

Voeding

In de natuur: ongewervelden uit de bodem, insectenlarven, algen en detritus.

In het aquarium: zinkende korrels, vlokken, diepvriesvoer en af en toe plantaardig voer.

Voortplanting

Holenbroeder. Het paar legt 100 – 300 eitjes in een grot. Beide ouders verzorgen het broed en leiden later de zwerm jongen door het aquarium, een prachtig gezicht.

Tips uit de praktijk

Houders noemen de kribensis een van de leukste vissen om het ouderschap te zien. Wel wordt de soort tijdens het broeden fel richting andere bodemvissen; zorg dus voor genoeg ruimte en schuilplekken.

De eerste weken na aankoop vooral bescheiden zijn: nieuwe dieren zijn wat bleek en schuw en zoeken een plekje onder een kokosnoot of een pot. Andere houders merken vaak dat ze na een week of twee ineens ontdekken wat een eigen wil zo’n visje heeft. Een paar kiest een hol, poetst het schoon en verdedigt het. Wil je zeker een paar, koop dan een groepje jonge dieren en laat ze zelf kiezen. Twee losse volwassen dieren op elkaar loslaten kan mis gaan.

Eten is zelden een probleem. Ze pakken korrels, vlokken en diepvriesvoer zonder aarzelen. Ziektes zie je bij kribensis vooral als het water niet goed is of als de vis wordt gepest: witte stip en beschadigde vinnen zijn dan de gebruikelijke signalen. Ook worden ze snel dikker dan goed voor ze is, dus voer met mate.

Het gedrag dat je pas na maanden echt opmerkt, is hoe fel een broedend paar wordt. Buurvissen die te dicht bij het hol komen, worden weggejaagd, ook veel grotere. In een gezelschapsaquarium met scholenvissen in de bovenlaag gaat dat goed; andere bodembewoners zoals pantsermeervallen kunnen tijdelijk last hebben. Kweken lukt bijna altijd: de ouders leiden hun zwerm jongen door het aquarium en verdedigen die tegen alles. Een deel van de jongen gaat verloren als er veel andere vissen rondzwemmen, maar met schuilplekken groeit er meestal een aardig groepje op.

Onderhoud is eenvoudig. Regelmatig water verversen, fijn zand en genoeg holletjes zijn genoeg. Voor wie een kleine, kleurrijke en betrouwbare bodemvis zoekt met leuk gedrag, is de kribensis een prima keuze. Eerlijk advies: neem hem alleen als je het niet erg vindt dat hij af en toe grotten laat verplaatsen en rond het broeden een deel van het aquarium opeist. Wie dat accepteert, krijgt er een vis voor terug die jarenlang plezier geeft.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Klein, sterk en kleurrijk
  • Prachtige broedzorg
  • Makkelijk te kweken

Nadelen

  • Territoriaal tijdens het broeden
  • Graaft rond de grotten

Veelgestelde vragen over de kribensis

Hoe groot wordt de kribensis?

Mannetjes worden ongeveer 10 cm, vrouwtjes ongeveer 7 cm.

Hoe groot moet het aquarium zijn?

Vanaf 80 cm en ongeveer 100 liter voor een paar met medebewoners.

Hoe zie je het verschil tussen mannetje en vrouwtje?

Mannetjes zijn groter en hebben spitse rug- en aarsvinnen. Vrouwtjes zijn kleiner en ronder en krijgen een opvallend roze tot rode buik.

Kan de kribensis samen met garnalen?

Liever niet. Garnalen, en zeker jonge garnalen, worden vaak gegeten.

Is de kribensis makkelijk te kweken?

Ja. Geef een paar een holletje, zoals een halve kokosnoot of bloempot. Beide ouders verzorgen de eitjes en leiden daarna de jongen door het aquarium.

Is de kribensis agressief?

Meestal niet, maar tijdens het broeden verdedigt een paar zijn hol fel, ook tegen grotere vissen. Geef genoeg ruimte en schuilplekken.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.