Gestreepte mesaal (Gymnotus carapo)

De gestreepte mesaal heeft een langgerekt lijf met donkere, schuine banden. Het is een robuuste, roofzuchtige mesvis die zich met elektrische signalen oriënteert.

Gestreepte mesaal (Gymnotus carapo)
Foto: aquaportail.com, via Wikimedia Commons (CC BY 4.0)

Over deze vis

De gestreepte mesaal, Gymnotus carapo, werd in 1758 door Linnaeus beschreven en is daarmee een van de vroegst benoemde Zuid-Amerikaanse mesvissen. De geslachtsnaam Gymnotus is Grieks voor ‘naakte rug’: deze vissen hebben geen rugvin. De soortnaam carapo is afkomstig uit een inheemse taal van Zuid-Amerika, waar de naam voor mesvissen in gebruik was. In het Engels heet de vis ‘banded knifefish’. Let op: ondanks de naam mesaal is het geen paling, en ook geen familie van de Aziatische mesvissen, zoals de clownmesvis. De gelijkenis is het gevolg van een vergelijkbare levenswijze, niet van nauwe verwantschap.

Een belangrijke kanttekening is dat Gymnotus carapo in werkelijkheid een soortcomplex is. Vissen uit een enorm gebied, van Midden-Amerika tot ver in Zuid-Amerika, werden lang onder deze ene naam gezet, en onderzoekers hebben inmiddels meerdere populaties als aparte soorten afgesplitst. Wat in de handel als gestreepte mesaal wordt verkocht, is dan ook niet altijd precies dezelfde vis, en de herkomst is vaak onduidelijk.

Het lichaam is lang en koordvormig, met een lange aarvin die vrijwel de hele onderkant beslaat. Er zijn geen buikvinnen en geen rugvin, en de staart loopt uit in een korte punt. De grondkleur is bruin tot grijsbruin, met donkere, schuin lopende banden of vlekken die per individu en populatie sterk verschillen. De vis zwemt door zijn aarvin te laten golven en kan daardoor net zo makkelijk achteruit als vooruit.

Het bijzondere van de soort is het elektrische systeem. Met een zwak elektrisch orgaan in de staartstreek maakt hij voortdurend kleine elektrische pulsen en voelt hij met speciale zintuigcellen in de huid hoe die pulsen door de omgeving worden verstoord. Zo ‘ziet’ hij objecten, prooien en soortgenoten in troebel water en in het donker. De velden zijn veel te zwak om een mens of een tankgenoot te schaden, maar vissen onderling gebruiken ze wel voor communicatie. In het wild is de soort nachtactief en jaagt hij op insecten, kreeftachtigen en kleine vissen in ondiepe, dichtbegroeide wateren, vaak met weinig zuurstof.

De voortplanting gebeurt volgens de literatuur in een nest in een ondiepe kuil of tussen begroeiing, dat door het mannetje wordt bewaakt. De soort zou volgens de beschikbare gegevens niet bedreigd zijn, al geldt dat voor het soortcomplex als geheel en niet per populatie.

In het kort

Wetenschappelijke naamGymnotus carapo
FamilieGymnotidae
HerkomstMidden- en Zuid-Amerika
VindplaatsMidden-Amerika, Zuid-Amerika – Guatemala tot Argentinië – Rivieren, beken en moerassen
Maximale grootte40 – 60 cm
Minimale aquariumgrootte200 cm / 700 liter
Temperatuur22 – 28 °C
pH6,0 – 7,5
Hardheid (GH)2 – 15 °dGH
GroepsgrootteAlleen
GedragTerritoriaal, roofvis
MoeilijkheidGemiddeld
Levensduur10+ jaar
KarakterRoofvis, agressief
Eet kleine vissenJa
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenNee
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumNee
Minimale groepsgrootteAlleen

Welke vissen passen bij de Gestreepte mesaal?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Gymnotus komt van het Griekse gymnos (‘naakt’) en notos (‘rug’), naar het ontbreken van een rugvin. Dat geldt overigens voor alle mesvissen. Het geslacht werd in 1758 beschreven door Linnaeus.

carapo is een lokale Braziliaanse naam voor mesvissen.

De soort werd in 1758 beschreven door Linnaeus.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De soort leeft in zeer verschillende wateren: van moerassen en ondiepe oevers tot beken, vaak in zuurstofarm water. Hij kan lucht happen.

Waterwaarden in de natuur: zacht.

Aquarium en inrichting

Minimaal 200 cm met een goed afgesloten deksel.

Biotoop nabootsen: zand, wortels, buizen, drijfplanten en gedempt licht.

Voeding

In de natuur: insecten, kreeftachtigen en kleine vissen.

In het aquarium: diepvries mysis, krill, muggenlarven, visvlees en korrels.

Voortplanting

Het mannetje bewaakt eitjes en larven in een ondiepe kuil of nest. In het aquarium zelden.

Tips uit de praktijk

Houders noemen de gestreepte mesaal sterk en boeiend, maar niet geschikt voor een gezelschapsaquarium met kleinere vissen. Hij is beter in een soortaquarium of met grote, rustige vissen.

De eerste weken na aankoop zijn rustig. Een net aangeschafte mesaal verdwijnt de hele dag in een buis of tussen wortels en komt pas te voorschijn als het donker is. Wie hem wil zien, kan het beste een rode of zeer gedempte nachtlamp gebruiken. Veel dieren eten de eerste dagen niet; bied dan diepvries muggenlarven of mysis aan, liefst ’s avonds. Zodra hij zijn vaste plek heeft, eet hij doorgaans gretig en leert hij de voedertijd herkennen.

Wat houders vaak merken is hoe sterk het elektrische systeem zichtbaar wordt in zijn gedrag: hij onderzoekt elk nieuw voorwerp in het aquarium grondig en kan nerveus reageren op storingen, bijvoorbeeld een nieuwe pomp of een lamp die flikkert. Dat lijkt onschuldig, maar een slecht geaard apparaat kan voor een mesvis echt vervelend zijn. Het deksel moet stevig zitten, want hij springt en glijdt door kleine openingen naar buiten, vooral bij schrik.

De meeste problemen komen uit de combinatie met andere vissen. Kleine, nachtactieve vissen zoals tetra’s en jonge meervallen worden vroeg of laat opgegeten, ook al lijkt de mesaal dag in dag uit onschuldig. Met grotere, rustige soorten die zelf niet op het territorium van de mesaal komen, gaat het vaak goed. Twee mesalen samen werkt meestal alleen in een heel groot aquarium met veel schuilplaatsen; anders loopt het uit op wonden en bijtschade.

In het onderhoud valt mee dat hij taai is. Toch zijn mesvissen bij medicijnen en zout gevoeliger dan de meeste vissen, dus doseer voorzichtig of gebruik een lagere dosis. Eindadvies: een mooie vis voor wie van nachtactieve roofvissen houdt en een groot aquarium met goede afdekking heeft. Wie vooral overdag wil kijken naar een levendig gezelschapsaquarium, kiest beter iets anders.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Zeer sterk
  • Interessant elektrisch gedrag

Nadelen

  • Wordt groot
  • Roofvis en territoriaal

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.