Hoplisoma concolor

Oude naam: Corydoras concolor. Sinds de herindeling van de pantsermeervallen in 2024 heet deze soort Hoplisoma concolor, maar in de winkel en in de hobby kom je hem nog vaak tegen als Corydoras concolor.

Corydoras concolor is een stevige, effen grijs gekleurde pantsermeerval uit het Orinocogebied in Venezuela. Zonder vlekken of strepen valt hij minder op dan veel familieleden, maar in een groep op een zachte zandbodem is het een rustige, charmante bodemvis.

Corydoras concolor
Eigen foto van Alessandro

Eigen foto van Alessandro

Over deze vis

Corydoras concolor werd in 1961 beschreven door de Amerikaanse ichtyoloog Stanley Weitzman. De soortnaam concolor betekent ‘eenkleurig’ en dat is meteen de beste beschrijving van deze vis: waar veel pantsermeervallen gestippeld, gestreept of gevlekt zijn, is C. concolor egaal leigrijs tot grijsbruin. In het Engels heet hij daarom ook wel ‘slate cory’. Een gangbare Nederlandse naam heeft hij niet.

In 2024 is het grote geslacht Corydoras op basis van DNA-onderzoek door Dias en collega’s opgesplitst in meerdere geslachten. Corydoras concolor valt sindsdien onder Hoplisoma, samen met bekende soorten als de marmerpantsermeerval en de bronzen pantsermeerval. In de handel en in de meeste boeken wordt nog vrijwel altijd de oude naam gebruikt, en daarom houden we die hier ook aan.

Het lichaam is gedrongen en hoog, met de typische benen platen op de flanken die de hele familie kenmerken. De kleur is effen grijs met soms een lichte olijf- of bruintint, de buik is lichter, en de vinnen zijn doorschijnend tot licht grijs, soms met een warme oranjeachtige gloed. Mannetjes en vrouwtjes zijn alleen bij volwassen dieren goed te onderscheiden: vrouwtjes worden groter en ronder, vooral als ze eitjes dragen, terwijl mannetjes iets slanker zijn en een wat hogere, puntiger rugvin hebben.

De soort komt slechts af en toe in de handel, meestal als wildvang uit Venezuela of als nakweek van liefhebbers. Hij is sterk en vreedzaam en geschikt voor wie een rustig gezelschapsaquarium heeft met zacht tot middelhard water en een fijne zandbodem.

In het kort

Wetenschappelijke naamHoplisoma concolor (voorheen Corydoras concolor)
FamilieCallichthyidae
HerkomstVenezuela, zijrivieren van de Orinoco (onder andere het stroomgebied van de Río Parguaza)
VindplaatsZuid-Amerika – Venezuela – Orinocobekken, Río Parguaza
Maximale grootte6 cm
Minimale aquariumgrootte80 cm / 100 liter
Temperatuur22 – 26 °C
pH5,5 – 7,0
Hardheid (GH)1 – 8 °dGH
GroepsgrootteMinimaal 6
GedragVreedzaam groepsdier
MoeilijkheidMakkelijk tot gemiddeld
Levensduur5 – 10 jaar
KarakterVreedzaam
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenJa
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootte6 of meer

Welke vissen passen bij de Corydoras concolor?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Hoplisoma komt van het Griekse hoplon (‘schild, harnas’) en soma (‘lichaam’), naar de beenplaten op de flanken. Het geslacht werd in 1838 beschreven door Swainson.

concolor is Latijn voor ‘egaal gekleurd’. Dat slaat op de bleke, lichtbruine kleur van het lichaam van op alcohol bewaarde exemplaren. De kleur van levende vissen was bij de beschrijving nog niet bekend.

De soort werd in 1961 beschreven door Weitzman.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

Corydoras concolor is bekend uit het westen van Venezuela, in zijrivieren van de Orinoco. De typelocatie ligt bij Las Mangas, in het stroomgebied van de Río Parguaza in de staat Bolívar. In deze regio stromen heldere tot licht gekleurde rivieren over zand en grind, met graniet, takken en bladeren langs de oevers. Pantsermeervallen zoeken daar in groepen hun voedsel in het zand en de bladlaag, vaak in de rustigere, ondiepere delen.

Waterwaarden in de natuur: zacht, licht zuur en warm, met seizoenswisselingen tussen de droge en de natte tijd.

Waterwaarden in het aquarium

Zacht tot middelhard, licht zuur tot neutraal water past het best. Nakweek past zich ook aan iets harder water aan. Zoals alle pantsermeervallen is C. concolor gevoelig voor hoge nitraatwaarden en een vuile bodem.

  • Niet te warm, 22 tot 26 °C is ideaal
  • Wekelijks 25 tot 30% verversen
  • Goed zuurstofrijk water met lichte stroming

Aquarium en inrichting

Een bak vanaf 80 cm met veel open bodemoppervlak is ideaal voor een groep. Het belangrijkste is de bodem: fijn, rond zand waarin de vissen met hun baarddraden kunnen zoeken. Scherp grind beschadigt de baarddraden en geeft ontstekingen.

Biotoop nabootsen: een fijne zandbodem met ronde stenen, wat stukken hout, een laag gedroogde bladeren en hier en daar een plant. Laat de voorgrond open zodat de groep kan zoeken, en zorg voor wat schaduw door drijfplanten of overhangend hout.

Gedrag en gezelschap

Pantsermeervallen zijn sociale vissen die in groepen samen zoeken, rusten en soms gezamenlijk naar het oppervlak schieten om lucht te happen. Dat laatste is normaal: ze kunnen via de darm extra zuurstof opnemen. Houd minimaal zes stuks van deze soort; met meer dieren wordt het gedrag natuurlijker. Goede medebewoners zijn rustige zalmen, kleine bijlzalmen, dwergcichliden en andere vreedzame Zuid-Amerikanen. Vermijd grote cichliden en vissen die aan vinnen knabbelen.

Voeding

In de natuur: wormpjes, insectenlarven, kleine kreeftachtigen en organisch materiaal uit het zand.

In het aquarium: zinkende tabletten en korrels als basis, aangevuld met diepvriesvoer zoals muggenlarven, artemia en daphnia. Zorg dat het voer echt op de bodem terechtkomt, want snellere vissen in de middenlaag eten anders alles weg. Voeren na het uitgaan van het licht helpt.

Voortplanting

Zoals bij veel pantsermeervallen begint de kweek vaak na een flinke koelere waterverversing, die het regenseizoen nabootst. Het vrouwtje neemt in de bekende T-stand met het mannetje een paar eitjes tussen haar buikvinnen en plakt die op de ruit of op een blad. Dat herhaalt zich tot er tientallen eitjes liggen. De ouders zorgen niet voor de eieren en eten ze soms op. Na 3 tot 4 dagen komen de eieren uit; de jongen groeien goed op microwormen en pas uitgekomen artemia, het liefst boven een dunne laag zand.

Tips uit de praktijk

Liefhebbers van pantsermeervallen waarderen C. concolor juist om zijn eenvoud: een effen grijze groep op licht zand en tussen donker hout ziet er rustig en natuurlijk uit. Wie hem voor het eerst ziet in een winkelbak, vindt hem vaak saai; in een goed ingerichte bak komen de zachte tinten en het gedrag veel beter tot hun recht.

De belangrijkste les die houders steeds weer noemen, is de bodem. Pantsermeervallen op scherp grind krijgen afgesleten of ontstoken baarddraden, en dat zie je vaak pas als het te laat is. Fijn zand en een regelmatig afgezogen bodem voorkomen dat. Daarnaast merken veel houders dat ze te weinig voer krijgen in een drukke gezelschapsbak: als de vissen in de middenlaag alles opeten, blijft er voor de bodembewoners weinig over. Een tablet na het uitgaan van het licht lost dat op.

Bij nieuwe dieren, zeker wildvang, is voorzichtigheid geboden. Ze kunnen bij aankomst verzwakt zijn en zijn gevoelig voor bacteriële infecties en parasieten. Laat ze rustig wennen, liefst eerst in een quarantainebak, en bied direct goed voer. Wees voorzichtig met medicijnen: veel pantsermeervallen reageren slecht op zout en op bepaalde middelen, dus lees de bijsluiter goed.

Wat na een tijdje opvalt, is hoe sociaal de groep is. Ze rusten vaak naast elkaar op een blad of steen en zoeken daarna weer gezamenlijk de bodem af. Een te kleine groep is merkbaar schuwer en minder actief. Ook geven houders aan dat de soort niet van een te hoge temperatuur houdt; boven de 27 °C worden ze vaak traag.

Kweek gebeurt regelmatig zodra de groep volwassen is. Een grote koelere waterverversing in combinatie met extra voer werkt vaak als trigger. Wie eitjes wil redden, haalt ze voorzichtig van de ruit en zet ze in een apart bakje met een elzenproppje of wat methyleenblauw tegen schimmel.

Eerlijk advies: kies C. concolor als je een rustige groep bodemvissen zoekt voor een Zuid-Amerikaans aquarium met zacht water. Neem minimaal zes stuks, zorg voor fijn zand en voer gericht op de bodem. Dan heb je jarenlang plezier van een sterke en vreedzame pantsermeerval.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Vreedzaam en sterk
  • Rustige, natuurlijke uitstraling in een groep
  • Te kweken in het aquarium

Nadelen

  • Minder opvallend gekleurd dan veel andere pantsermeervallen
  • Niet vaak verkrijgbaar
  • Heeft een fijne zandbodem nodig

Veelgestelde vragen over Corydoras concolor

Hoe groot wordt Corydoras concolor?

Ongeveer 6 cm, waarbij vrouwtjes iets groter en ronder worden dan mannetjes.

Met hoeveel Corydoras concolor houd je ze samen?

Minimaal zes van dezelfde soort. In een grotere groep zijn ze actiever en minder schuw.

Waarom heet hij nu Hoplisoma concolor?

In 2024 is het geslacht Corydoras op basis van DNA-onderzoek opgesplitst. Deze soort valt sindsdien onder Hoplisoma, al wordt in de handel nog steeds de naam Corydoras gebruikt.

Welke bodem heeft Corydoras concolor nodig?

Een fijne, ronde zandbodem. Scherp grind beschadigt de gevoelige baarddraden.

Met welke vissen kun je Corydoras concolor combineren?

Met rustige Zuid-Amerikaanse vissen zoals kleine zalmen, bijlzalmen en dwergcichliden. Grote cichliden zijn ongeschikt.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.