Oscura heterospila, in het Engels de Montecristo cichlid, is een grote, robuuste cichlide uit het zuiden van Mexico en Guatemala. Een kleurrijke, plantenetende ‘Vieja-achtige’ voor wie een grote bak heeft en van karaktervolle vissen houdt.

Eigen foto van Alessandro
Over deze vis
De soort werd in 1936 beschreven door de Amerikaanse ichtyoloog Carl L. Hubbs. In de loop der jaren is hij in verschillende geslachten ondergebracht: oudere boeken en handelslijsten noemen hem Cichlasoma, Vieja of Paraneetroplus heterospila. Sinds 2015, toen Caleb McMahan en Prosanta Chakrabarty het geslacht Oscura opstelden, staat hij in dat geslacht, waarvan hij de enige soort is. Later DNA-onderzoek laat zien dat hij heel nauw verwant is aan Vieja; het is dus niet uitgesloten dat de naam in de toekomst weer verandert. Voor de hobbyist is het vooral handig om al die namen te kennen, omdat de vis onder elk ervan kan worden aangeboden.
De Engelse naam verwijst naar Montecristo, een plaats aan de Usumacinta in de Mexicaanse staat Tabasco. Het lichaam is hoog en krachtig, met een kleine bek en lippen die geschikt zijn om aangroei van stenen en hout te schrapen. Volwassen dieren hebben een groenige tot geelachtige basiskleur met een donkere tekening in de vorm van vlekken en een band over de flank, en vaak rode tinten op de keel en onderkant. De soortnaam heterospila betekent ‘met verschillende vlekken’. Mannetjes worden groter en krijgen met de jaren vaak een stevigere kop.
Hij hoort bij de groep Midden-Amerikaanse cichliden die zich vooral voeden met plantaardig materiaal, net als de bekende Vieja-soorten. In het aquarium is het daardoor een vis die goed reageert op plantaardig voer en minder geschikt is voor een bak met zachte planten.
In de handel is hij geen alledaagse vis, maar liefhebbers van Midden-Amerikaanse cichliden kweken hem regelmatig. Voor wie ruimte heeft, is het een opvallende en interessante soort.
In het kort
| Wetenschappelijke naam | Oscura heterospila |
|---|---|
| Familie | Cichlidae |
| Herkomst | Atlantische zijde van Zuid-Mexico en Guatemala: Grijalva-Usumacinta, Candelaria, Champotón en Coatzacoalcos |
| Vindplaats | Midden-Amerika – Mexico, Guatemala – Grijalva-Usumacinta, Candelaria, Champotón, Coatzacoalcos |
| Maximale grootte | Ongeveer 24 cm (standaardlengte); mannetjes groter dan vrouwtjes |
| Minimale aquariumgrootte | 180 cm / 600 liter |
| Temperatuur | 24 – 30 °C |
| pH | 7,0 – 8,5 |
| Hardheid (GH) | 10 – 20 °dGH |
| Groepsgrootte | Paar, of een groep in een zeer grote bak |
| Gedrag | Territoriaal, vooral in de broedtijd |
| Moeilijkheid | Gemiddeld |
| Levensduur | 10 – 15 jaar |
| Karakter | Semi-agressief |
| Eet kleine vissen | Nee |
| Vinnenbijter | Nee |
| Veilig met garnalen en slakken | Nee |
| Kwetsbaar voor vinnenbijters | Nee |
| Geschikt voor gezelschapsaquarium | Ja |
| Minimale groepsgrootte | Paar of kleine groep |
Welke vissen passen bij de Oscura heterospila?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Wat betekent de naam?
Oscura is Spaans voor ‘donker’, naar de overwegend donkere kleur. Het geslacht werd in 2015 beschreven door McMahan en Chakrabarty.
heterospila komt van het Griekse heteros (‘anders, ongelijk’) en spilos (‘vlek’), naar de zeer onregelmatige zwartpaarse tekening op het lichaam.
De soort werd in 1936 beschreven door Hubbs.
Bron: The ETYFish Project
Natuurlijke leefomgeving
De soort leeft aan de Atlantische kant van Zuid-Mexico en Guatemala, in de stroomgebieden van de Grijalva-Usumacinta, Candelaria, Champotón en Coatzacoalcos. Hij komt voor in lagunes, kreken en rivieren met weinig tot matige stroming.
Het water is meestal warm en vrij hard. De bodem bestaat uit zand, grind en stenen, met ondergelopen hout, en de vissen grazen aangroei van stenen en takken.
Waterwaarden in het aquarium
Middelhard tot hard, neutraal tot licht alkalisch water past het best. Grote cichliden produceren veel afval, dus schoon water heeft prioriteit.
- Wekelijks 30 tot 50% verversen
- Krachtige filtering met wat stroming
- Temperatuur tussen 24 en 30 °C
Aquarium en inrichting
Een bak vanaf 180 cm voor een paar, met een zandbodem, grote stenen en stevig wortelhout. Zet stenen stevig op de bodem, want deze vissen graven en verplaatsen materiaal.
Biotoop nabootsen: zand en rond grind, grote stenen, takken en wortels. Planten worden vaak opgegeten; drijfplanten of taaie soorten op hout zijn de beste keuze.
Gedrag en gezelschap
Buiten de broedtijd is hij voor een grote cichlide vrij verdraagzaam, maar paren verdedigen hun territorium fel. Geschikte medebewoners zijn andere stevige Midden-Amerikaanse cichliden en grote karperzalmen of levendbarenden die niet te klein zijn. Kleine, rustige vissen passen niet.
Voeding
In de natuur: vooral algen, aangroei, plantaardig materiaal en wat ongewervelden.
In het aquarium: een basis van plantaardig korrelvoer met spirulina, aangevuld met groente zoals erwten, courgette en spinazie en af en toe diepvriesvoer. Te eiwitrijk voer kan voor spijsverteringsproblemen zorgen.
Voortplanting
Substraatbroeder. Het paar maakt een steen schoon, legt daar de eitjes en bewaakt eieren en jongen samen. De jongen worden vaak naar kuilen in het zand verplaatst. Tijdens de broedzorg is het paar erg fel naar medebewoners.
Tips uit de praktijk
Liefhebbers van Midden-Amerikaanse cichliden noemen deze soort vaak een prettige kennismaking met de plantenetende groep: kleurrijk, actief en wat minder heetgebakerd dan sommige verwanten. Toch blijft het een grote cichlide, en dat merk je zodra er een paar ontstaat.
Een veelgemaakte fout is het voer. Wie deze vis vooral eiwitrijk voer geeft, ziet vaak een opgezette buik, slechte ontlasting en minder kleur. Een plantaardige basis met regelmatig groente houdt de vissen gezond en levendig.
Ook de inrichting verdient aandacht. Deze cichliden graven en verplaatsen stenen. Zet grote stenen direct op de bodemplaat en niet op het zand, zodat ze niet kunnen omvallen. Planten in de grond overleven het zelden; drijfplanten geven wel schaduw en dienen als extra hapje.
Bij een paar in de broedtijd kan de rest van de bak het zwaar krijgen. Houders lossen dat op met veel zichtafscheiding, genoeg ruimte en eventueel een tijdelijk scheidingsscherm. Begin liefst met een groepje jonge vissen en laat een paar zich vormen.
Let bij aankoop op de naam: de vis wordt ook nog als Vieja of Paraneetroplus verkocht. Eerlijk advies: een aanrader voor wie een echt grote bak heeft en van grote, kleurrijke cichliden houdt, mits je het voer plantaardig houdt.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Kleurrijke, krachtige verschijning
- Interessant broedgedrag
- Robuust en vrij makkelijk in verzorging
Nadelen
- Heeft een zeer grote bak nodig
- Eet en woelt planten
- Fel in de broedtijd
Veelgestelde vragen over Oscura heterospila
Hoe groot wordt Oscura heterospila?
Ongeveer 24 cm standaardlengte; mannetjes worden groter dan vrouwtjes.
Wat eet Oscura heterospila?
Vooral plantaardig voer: korrels met spirulina en groente, aangevuld met wat diepvriesvoer.
Hoe groot moet het aquarium zijn?
Minimaal 180 cm en ongeveer 600 liter voor een paar.
Wat is de oude naam van Oscura heterospila?
Hij is ook bekend als Cichlasoma, Vieja en Paraneetroplus heterospila.
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.
