Dwergregenboogvis (Melanotaenia maccullochi)

Melanotaenia maccullochi (dwergregenboogvis) is een van de kleinste regenboogvissen van de Melanotaenia-familie. Met zijn roodbruine lengtestrepen en rode vinnen is het een sterke, vreedzame scholenvis die ook in wat kleinere aquaria past.

Dwergregenboogvis (Melanotaenia maccullochi)
Foto: Klaus Rudloff, via Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Over deze vis

Melanotaenia maccullochi werd in 1915 door de Australische ichtyoloog James Douglas Ogilby beschreven als Melanotaenia maccullochi. De soortnaam eert Allan Riverstone McCulloch, een Australisch ichtyoloog die veel over de vissen van zijn land publiceerde. De geslachtsnaam Melanotaenia is samengesteld uit Griekse woorden voor ‘zwart’ en ‘lint’ of ‘band’, naar de donkere lengteband die veel soorten in dit geslacht kenmerkt. In de handel heet de vis in het Engels ook ‘McCulloch’s rainbowfish’ of ‘dwarf rainbowfish’. De naam ‘dwerg’ slaat op het formaat: hij blijft duidelijk kleiner dan de meeste verwante soorten in de hobby.

Het lijf is slank en licht zijdelings afgeplat, met een zilverachtige tot geelgroene basiskleur en een fijn netpatroon van donkere schubranden. Over de flank lopen dunne roodbruine tot donkere lengtestrepen, en de vinnen zijn bij goed uitgekleurde dieren rood tot oranje. Mannetjes zijn feller gekleurd en hebben iets grotere vinnen dan vrouwtjes. De kleuren komen pas goed uit bij volwassen dieren die rustig zijn en goed gevoerd worden; jonge exemplaren zien er vaak nogal bleek uit. Zoals bij alle regenboogvissen zijn er twee rugvinnen, waarvan de voorste klein en stevig is.

Het leefgebied ligt in het noordoosten van Australië, aan de kust van Queensland, en in het zuiden van Papoea-Nieuw-Guinea. Daar leeft de soort in kleine beken, kreken, moerassen en poelen, vaak tussen waterplanten of in de buurt van overhangende vegetatie en ondergedompelde wortels. Het dieet in het wild is gemengd: kleine ongewervelde waterdieren, insecten die op het water vallen en algen. Dat verklaart waarom hij in het aquarium zowel plantaardig als dierlijk voer aanneemt.

Over de toestand van de wilde populaties is weinig gepubliceerd. De soort wordt al lang gekweekt en de dieren in de handel zijn vrijwel altijd nakweek. Regenboogvissen zijn een relatief jonge groep in de hobby, en Melanotaenia maccullochi kwam onder aquarianen op door zijn formaat en zijn taaiheid. Bijzonder is het baltsgedrag: mannetjes drukken zich in de ochtend trillend tegen vrouwtjes aan, waarna de eitjes tussen de planten worden afgezet. Het is een van de regenboogvissen waarmee je zonder veel ervaring succes hebt.

In het kort

Wetenschappelijke naamMelanotaenia maccullochi
FamilieMelanotaeniidae (regenboogvissen)
HerkomstNoordoost-Australië (Kaap York) en Zuid-Papoea-Nieuw-Guinea
VindplaatsOceanië – Australië (Kaap York), Papoea-Nieuw-Guinea – Beken en moerassen
Maximale grootte6 – 7 cm
Minimale aquariumgrootte80 cm / 100 liter
Temperatuur20 – 28 °C
pH6,5 – 8,0
Hardheid (GH)5 – 15 °dGH
GroepsgrootteMinimaal 8
GedragVreedzaam scholenvis
MoeilijkheidMakkelijk
Levensduur4 – 6 jaar
KarakterVreedzaam
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenJa
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootte8 of meer

Welke vissen passen bij Melanotaenia maccullochi?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Melanotaenia komt van het Griekse melas (‘zwart’) en het Latijnse taenia (‘band’), naar de zwarte lengteband van M. nigrans. Het geslacht werd in 1862 beschreven door Gill.

maccullochi is een eerbetoon aan Allan Riverston McCulloch (1885–1925), conservator vissen van het Australian Museum en een vriend en collega van de beschrijver.

De soort werd in 1915 beschreven door Ogilby.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

Melanotaenia maccullochi leeft in heldere beken, rivieroevers, lagunes en moerassen, vaak tussen waterplanten en ondergedompelde boomwortels.

Waterwaarden in de natuur: zacht tot middelhard.

Waterwaarden in het aquarium

  • Lichte stroming en veel zuurstof

Aquarium en inrichting

Een aquarium vanaf 80 cm met veel open zwemruimte in de middenlaag en dichte beplanting langs de achterkant. Goede verlichting laat de glans van de vissen mooi uitkomen.

Biotoop nabootsen: licht zand, wat kienhout en wortels, Vallisneria en andere lange stengelplanten.

Voeding

In de natuur: insecten, larven, kleine kreeftachtigen en algen.

In het aquarium: vlokken en korrels, aangevuld met diepvriesvoer zoals muggenlarven, daphnia en artemia.

Voortplanting

Eierstrooier. De eieren worden over een periode van dagen tussen fijnbladige planten of een kweekmop afgezet. Haal de kweekmop regelmatig weg en laat de eieren apart uitkomen.

Tips uit de praktijk

Houders waarderen Melanotaenia maccullochi als taaie, altijd actieve vis die ook in een iets kleiner aquarium goed te houden is. De mannetjes laten bij het baltsen prachtige kleuren zien, vooral in de ochtend.

Uit eigen ervaring en uit wat andere houders vertellen: de eerste weken zijn dwergregenboogvissen vaak wat bleek en schuw, zeker als ze in een winkelbak hebben gezeten. Met een groep van acht of meer en veel beplanting komen ze op gang en zie je de kleuren geleidelijk terugkomen. Jonge vissen uit een handelskweker zijn nog nauwelijks gekleurd; pas na enkele maanden krijgen de mannetjes hun rode vinnen en lengtestrepen.

Eten gaat meestal vlot. Ze nemen vlokken en korrels aan, maar zijn dol op diepvriesvoer zoals muggenlarven en daphnia. Kieskeurige dieren pak je met levend of diepvriesvoer, en wie een beetje afwisselt, houdt ze in conditie. Wat opvalt: ze eten vaak aan het oppervlak, zodat zinkende korrels soms blijven liggen. De klassieke fouten zijn te weinig zwemruimte, een te kleine groep en een aquarium zonder deksel, want ze springen. Een verdwenen vis blijkt dan vaak op de vloer te liggen.

Wat pas na maanden opvalt is de rangorde tussen de mannetjes: bij het baltsen ’s ochtends spreiden ze hun vinnen en meten ze zich met elkaar, zonder dat er echte schade ontstaat. Een groep met meerdere mannetjes geeft het mooiste schouwspel. Ze zijn vreedzaam en passen bij andere rustige vissen die niet te klein zijn, zoals kleine tetra’s of pantserwelzen. Kweken kan met een kweekmop; de jongen groeien vlot als ze fijn voer krijgen.

Melanotaenia maccullochi is een aanrader voor wie een actieve scholenvis zoekt voor een middelgroot aquarium en niet meteen een groot bassin wil. Wie een kleurrijke show verwacht zoals bij de rode of de boesemani-regenboogvis, kan teleurgesteld zijn, want deze soort is bescheidener.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Sterk en makkelijk
  • Blijft relatief klein
  • Vreedzaam
  • Makkelijk te kweken

Nadelen

  • Minder kleurrijk dan grotere regenboogvissen
  • Springt
  • Heeft een groep en zwemruimte nodig

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.