Cyprichromis (Cyprichromis leptosoma)

Cyprichromis leptosoma is een slanke, scholende cichlide uit het open water van het Tanganyikameer. Mannetjes hebben afhankelijk van de variant gele of blauwe vinnen.

Cyprichromis (Cyprichromis leptosoma)
Eigen foto van Alessandro

Meer eigen foto’s van Alessandro (scroll opzij voor meer)

Over deze vis

De geslachtsnaam Cyprichromis verwijst naar de karperachtige, slanke vorm van deze cichliden, en de soortnaam leptosoma betekent letterlijk smal lichaam. De soort werd in 1898 door George Albert Boulenger beschreven, aanvankelijk in een ander geslacht. Het geslacht Cyprichromis telt maar een klein aantal soorten, zoals Cyprichromis microlepidotus, Cyprichromis coloratus en Cyprichromis jumbo. De verschillen tussen sommige soorten en lokale vormen zijn klein, en in de handel wordt vaak een handelsnaam met de plaats van herkomst gebruikt, zoals Kigoma, Mpulungu of Utinta.

Mannetjes van Cyprichromis leptosoma hebben een dunne, langgerekte torpedovorm en een felgekleurd kleed dat per populatie sterk verschilt. Er zijn vormen met gele of oranje staart en vinnen en vormen met een blauw lichaam; het lichaam kan bij sommige lokale vormen bovendien paars of turkoois schitteren. Vrouwtjes zijn opvallend anders en veel bescheidener: zilverkleurig tot lichtgrijs met een subtiele glans, en soms een beetje kleur in de vinnen. Onderling laten de mannetjes hun kleuren pas echt zien als er vrouwtjes in de buurt zijn, waarbij ze in de school heen en weer schieten.

In het meer leeft de soort in het open water vlak boven de rotskust. Ze vormen daar grote, dichte scholen, die zich bij gevaar naar de rotsen terugtrekken. Ze eten vrijwel uitsluitend zoöplankton, en dat vergt een heel andere manier van leven dan de meeste Tanganyika-cichliden, die aan de bodem gebonden zijn. Ook de voortplanting is bijzonder: de paring vindt in het open water plaats, waarna het vrouwtje de eieren in haar bek neemt en daar zelf uitbroedt.

In het aquarium is de soort dankzij dit gedrag een van de weinige Tanganyika-cichliden die de bovenste helft van het water benut. De IUCN beschouwt de soort als niet bedreigd. In de handel komen zowel wildvangexemplaren als kweekdieren voor, en kweek wordt steeds gebruikelijker. Voor de hobby is vooral de kleurenrijkdom tussen de lokale vormen interessant, waardoor liefhebbers vaak één vorm uitkiezen en die strikt houden, om kruisingen tussen populaties te voorkomen.

Wetenschappelijke naamCyprichromis leptosoma
FamilieCichlidae
HerkomstTanganyikameer (open water langs rotskusten)
VindplaatsAfrika – Tanzania, Burundi, DR Congo, Zambia – Tanganyikameer
Maximale grootte10 – 11 cm
Minimale aquariumgrootte120 cm / 250 liter
Temperatuur24 – 26 °C
pH7,8 – 9,0
Hardheid (GH)10 – 20 °dGH
GroepsgrootteMinimaal 10
GedragVreedzaam scholenvis
MoeilijkheidGemiddeld
Levensduur6 – 8 jaar
KarakterVreedzaam
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenNee
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootte10 of meer

Welke vissen passen bij de Cyprichromis?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Cyprichromis verwijst naar de slanke lichaamsvorm, die doet denken aan tandkarpers (Cyprinodontidae), en chromis, een oude Griekse vissennaam die later voor cichliden werd gebruikt. Het geslacht werd in 1977 beschreven door Scheuermann.

leptosoma komt van het Griekse leptos (‘dun’) en soma (‘lichaam’), naar het langgerekte lichaam.

De soort werd in 1898 beschreven door Boulenger.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

Deze cichlide leeft in grote scholen in het open water boven rotskusten, waar ze zoöplankton eten.

Waterwaarden in de natuur: hard.

Waterwaarden in het aquarium

  • Veel zuurstof

Aquarium en inrichting

Een lang aquarium met veel open zwemruimte en rotsen langs de achterwand. Een deksel is nodig.

Biotoop nabootsen: zand, rotsen tegen de achterwand en veel open water.

Voeding

In de natuur: zoöplankton.

In het aquarium: fijne korrels, artemia, cyclops en mysis.

Voortplanting

Muilbroeder die in het open water paart; het vrouwtje draagt de eieren ongeveer 3 weken in de bek.

Tips uit de praktijk

Houders vinden een school cyprichromis een van de mooiste gezichten in een Tanganyika-aquarium. Ze zijn gevoelig voor stress en transport.

Het eerste wat opvalt na aankoop is hoe nerveus een nieuw groepje is. Wildvang en verzonden dieren zijn gestrest, verstoppen zich in een hoekje en de mannetjes zien er eerst bleek uit. Andere houders merken vaak dat het een paar weken duurt voor ze zich in het open water durven te tonen. Een grote groep helpt daarbij: hoe meer dieren, hoe rustiger ze worden, en met een klein groepje van drie of vier blijven ze zenuwachtig.

Eten is bij deze soort lang niet altijd vanzelfsprekend. Ze zijn planktoneters met een kleine bek en pakken vlokken en fijne korrels vaak pas als ze zien hoe de rest het doet. Levende of diepvries artemia en cyclops zijn een goede start om ze aan het voer te krijgen. Voer in kleine porties, meerdere keren per dag, zodat ook de zwakkere vissen aan bod komen. Bij een slechte start zie je snel magere dieren, en die redden het vaak niet.

Wat je pas na maanden merkt, is hoeveel dit dier van zijn omgeving vraagt. Het is een echte springer: een deksel is geen luxe. Ze zijn gevoelig voor slechte waterkwaliteit en te weinig zuurstof, dus flink filteren en regelmatig water verversen is belangrijk. Goede buren zijn rustige Tanganyika-soorten die de bodem gebruiken; het gedrag van de scholenvis leidt af van de rotsbewoners. Vermijd grote, agressieve of jagende soorten, die de school tot stress brengen.

Kweken gebeurt in een goed ingerichte groep vanzelf: de vrouwtjes dragen de eieren in de bek en de jongen zijn wat gevoelig, dus met een rustige inrichting kun je regelmatig een paar jongen zien opgroeien. Eerlijk advies: neem dit soort alleen als je een lang aquarium hebt en een grote groep kunt houden. In een klein aquarium of met te weinig dieren wordt het een teleurstellende ervaring; in een lang bekken met een flinke school is het een van de mooiste gezichten in de hobby.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Scholengedrag
  • Vreedzaam
  • Vult de bovenlaag

Nadelen

  • Gevoelig bij transport
  • Springt

Veelgestelde vragen over de cyprichromis

Hoe groot wordt de cyprichromis?

De cyprichromis (Cyprichromis leptosoma) wordt 10 tot 11 cm groot.

Hoe oud wordt de cyprichromis?

Een cyprichromis wordt gemiddeld 6 tot 8 jaar oud.

Met hoeveel cyprichromis houd je ze samen?

Het is een scholenvis, dus houd je ze met minimaal 10 stuks. In een grotere groep zie je het mooiste gedrag en de beste kleuren.

Hoe groot moet het aquarium zijn voor cyprichromis?

Kies een aquarium van minimaal 120 cm, ongeveer 250 liter. Ze zwemmen in het open water en hebben ruimte nodig.

Met welke vissen kun je de cyprichromis combineren?

Houd ze bij andere rustige Tanganyika-vissen, zoals de Blauwe neoncichlide, de Prinses van Burundi of de Schelpcichlide.

Welke planten passen bij de cyprichromis?

Stevige planten die goed tegen hard, alkalisch water kunnen, zoals de Dwergspeerblad en het Speerblad, kun je tussen de rotsen vastzetten.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.