Polypterus

Kwastsnoeken of bichirs uit Afrika: oeroude, nachtactieve vissen die met een long ook lucht van het wateroppervlak kunnen ademen. Rustig van aard, maar het zijn roofvissen die alles eten wat in de bek past. Ze hebben een ruim, goed afgedekt aquarium met veel bodemoppervlak nodig.

Kwastsnoeken: oeroude roofvissen met longen

Kwastsnoeken (Polypterus) zijn een oude groep Afrikaanse vissen. Ze hebben longen en happen regelmatig lucht aan het oppervlak, en ze bewegen zich met hun krachtige borstvinnen over de bodem. Kenmerkend is de rij losse vinnetjes op de rug.

De soorten verschillen sterk in grootte. De Senegal-kwastsnoek is een van de kleinere soorten en wordt in de praktijk gehouden met vissen die niet in zijn bek passen. De zadelkwastsnoek wordt veel groter en zwaarder en hoort in een speciaal ingericht aquarium.

Waar let je op? Kwastsnoeken zijn uitbrekers: sluit de dekplaat volledig af, ook rond slangen en kabels. Ze jagen vooral ’s nachts en op geur, dus alles wat klein genoeg is, verdwijnt vroeg of laat. Een groot bodemoppervlak is belangrijker dan een hoge bak.

Welke kwastsnoek past bij jouw aquarium?

Alle kwastsnoeken worden groot en oud, maar het verschil tussen de soorten is fors. Gebruik dit overzicht als eerste schifting; op de soortpagina lees je alle details.

SoortGrootteAquarium vanafTemperatuurLevensduurMoeilijkheid
Senegal-kwastsnoek30 – 35 cm150 cm / 400 liter24 – 28 °C15 – 20 jaarMakkelijk tot gemiddeld
Delhezi-kwastsnoek35 – 40 cm150 cm / 450 liter24 – 29 °C15 – 20 jaarGemiddeld
Sierbichir40 – 60 cm180 cm / 500 liter24 – 28 °C20+ jaarGemiddeld
Zadelkwastsnoek60 cm (in de natuur tot 75 cm)200 cm / 800 liter25 – 29 °C15 – 25 jaarGemiddeld

Kort samengevat: de Senegal-kwastsnoek is de meest vergevingsgezinde soort en de beste keuze voor een eerste kwastsnoek. De Delhezi is iets groter en mooier getekend. De sierbichir en de zadelkwastsnoek vragen een bak van bijna twee meter of meer en zijn een verplichting voor tientallen jaren.

Basisverzorging van kwastsnoeken

Bodemoppervlak. Kwastsnoeken leven op de bodem en bewegen zich met hun borstvinnen voort. Een lange, brede bak met fijn zand is belangrijker dan een hoge bak. Geef schuilplaatsen van hout, stenen of een stuk pvc-buis, en houd een open strook vrij.

Lucht en deksel. Kwastsnoeken ademen met een long en happen regelmatig lucht aan het oppervlak. Laat altijd een luchtlaag onder het deksel. Het zijn beruchte ontsnappers: sluit elke kier af, ook rond kabels en slangen.

Voer. Ze jagen vooral in de schemering en zoeken hun voer op geur. Geef zinkend voer zoals roofvissticks, garnalen, mosselvlees, stukjes vis en regenwormen, bij voorkeur kort na het uitdoen van het licht. Volwassen dieren hebben genoeg aan een paar voerbeurten per week; ze worden snel te dik.

Water. Over de waterchemie zijn kwastsnoeken niet kieskeurig, maar ze eten stevig en vervuilen het water. Een ruim filter en wekelijks flink verversen houden ze gezond. Huidproblemen en ontstoken vinnetjes ontstaan vooral in vuil water.

Veelgemaakte fouten

  • Een jonge kwastsnoek van tien centimeter kopen voor een kleine bak, terwijl hij uitgroeit tot 30 à 60 cm en tientallen jaren leeft.
  • Een deksel met kieren: kwastsnoeken worden regelmatig opgedroogd achter de kast teruggevonden.
  • Kleine vissen zoals neons of guppy’s als medebewoners: ze verdwijnen ’s nachts.
  • Overvoeren, omdat de vis altijd bedelt.
  • Een grove of scherpe grindbodem, waarop de vis zich beschadigt.

Veelgestelde vragen over kwastsnoeken

Welke kwastsnoek is het meest geschikt voor beginners?

De Senegal-kwastsnoek (Polypterus senegalus). Hij blijft met 30 tot 35 cm de kleinste van deze soorten, is sterk en verdraagt een ruime range aan waterwaarden.

Waarom happen kwastsnoeken lucht?

Kwastsnoeken hebben een soort long naast de kieuwen. Regelmatig lucht happen aan het oppervlak is normaal gedrag. Zonder toegang tot lucht kunnen ze verdrinken.

Kun je kwastsnoeken met andere vissen houden?

Ja, met vissen die te groot zijn om op te eten, zoals grotere Synodontis-meervallen of grote, rustige cichliden. Alles wat in de bek past, wordt vroeg of laat gegeten, vooral ’s nachts.

Hoe oud worden kwastsnoeken?

Met goede verzorging 15 tot 25 jaar, en sommige dieren worden nog ouder. Een kwastsnoek is dus een verplichting voor lange tijd.

Kun je meerdere kwastsnoeken samen houden?

Dat kan in een ruime bak met genoeg schuilplaatsen, als de vissen ongeveer even groot zijn. Een veel kleinere kwastsnoek wordt gebeten of zelfs opgegeten.

Twijfel je welke soorten bij elkaar passen? Lees de gids Aquariumvissen kiezen of check je combinatie in de Combinatiechecker. Voor een gezonde bak lees je Aquarium onderhoud, en begin je net, start dan met Aquarium beginnen.