Regenboog-slangenkopvis (Channa bleheri)

Channa bleheri is een kleine, kleurrijke slangenkopvis met blauwe, oranje en rode tinten en blauwe stippen. Hij blijft rond de 20 cm en is daarom een van de populairste Channa’s voor het aquarium.

Regenboog-slangenkopvis (Channa bleheri)
Eigen foto van Alessandro

Over deze vis

Channa bleheri (regenboog-slangenkopvis) dankt zijn wetenschappelijke naam aan de Duitse visvanger en ontdekkingsreiziger Heiko Bleher, die het type-exemplaar verzamelde en aan de ichtyoloog Vierke gaf. Vierke beschreef de soort in 1991 als Channa bleheri. De typelocatie ligt bij Dibrugarh in de Indiase deelstaat Assam. Daarmee is het een relatief jonge naam in de hobby: lange tijd was over de dwergslangenkoppen van Noordoost-India weinig bekend en werden ze regelmatig met elkaar of met de dwergslangenkopvis (Channa gachua) verward.

Channa bleheri hoort bij de dwergslangenkoppen, de kleine soorten binnen het geslacht Channa die zelden veel langer worden dan twintig centimeter. Binnen die groep is hij de kleurrijkste. Jonge dieren hebben een geel lijf, terwijl volwassen vissen op een blauwgrijze tot olijfkleurige basis grote oranje of rode vlekken krijgen, met blauwe stippen op de vinnen en opvallend gekleurde randen. Vrouwtjes blijven merkbaar kleiner en iets bleker dan de mannetjes. Bij stress of in een te lichte bak verbleken de kleuren snel, bij een rustige inrichting met gedempt licht komen ze het best uit.

In het wild is de soort beperkt tot het Brahmaputra-stroomgebied in Assam en Arunachal Pradesh. Hij leeft dicht bij de bodem van ondiepe, dichtbegroeide wateren zoals moerassen, sloten en kleine beken, in een gebied met duidelijke jaargetijden. In de Assamese talen staat de vis bekend als sengeli of chengeli. Zoals alle slangenkoppen heeft hij een extra ademhalingsorgaan boven de kieuwen, waarmee hij lucht uit de atmosfeer kan gebruiken. Dat maakt hem tot een taaie bewoner van water dat in het droge seizoen weinig zuurstof bevat.

De IUCN beschouwt de soort als bijna bedreigd. Het leefgebied staat onder druk door landbouw, drainage en vervuiling, en de vis wordt ook in de lokale visserij gevangen. De dieren in de handel zijn vaak wildvang of tweede generatie kweek, en een deel van de hobbyisten houdt nu eigen lijnen in stand. Wie op zoek is naar gezonde vissen doet er goed aan te vragen van welke kweker of importeur ze komen.

Een bijzonderheid is dat de vis in sommige landen wettelijk geregeld is: in de Verenigde Staten mag hij bijvoorbeeld niet worden ingevoerd of verhandeld, uit angst dat ontsnapte slangenkoppen inheemse vissen kunnen verdringen. In Nederland is hij gewoon verkrijgbaar, maar het laat zien dat het om een roofvis gaat die je nooit in open water mag uitzetten.

In het kort

Wetenschappelijke naamChanna bleheri
FamilieChannidae (slangenkopvissen)
HerkomstBrahmaputra-gebied, Assam (Noordoost-India)
VindplaatsAzië – India (Assam) – Brahmaputra
Maximale grootte18 – 20 cm
Minimale aquariumgrootte80 – 100 cm / 100 – 150 liter per paar; ruimer voor een groep
Temperatuur15 – 25 °C (koele winter)
pH6,0 – 7,5
Hardheid (GH)3 – 15 °dGH
GroepsgrootteAlleen, als paar of in een groep van 7 of meer die samen opgroeit
GedragRoofvis, onderling territoriaal
MoeilijkheidGemiddeld
Levensduur8 – 10 jaar
KarakterRoofvis (eet kleine vissen)
Eet kleine vissenJa
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenNee
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumNee
Minimale groepsgrootteAlleen of in een groep

Welke vissen passen bij Channa bleheri?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Channa is een naam van Gronow (1763) die door Scopoli geldig werd gemaakt. De herkomst is onbekend; mogelijk komt hij van channe, een Griekse naam voor een wijdbekkige zeevis. Het geslacht werd in 1777 beschreven door Scopoli.

bleheri is een eerbetoon aan de Duitse ontdekkingsreiziger en siervishandelaar Heiko Bleher (1944–2025), die hielp het typemateriaal te verzamelen.

De soort werd in 1991 beschreven door Vierke.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De soort leeft in ondiepe, dichtbegroeide moerassen, sloten en beekjes in het subtropische Assam, met duidelijke seizoenen. Channa’s kunnen lucht happen met een extra ademhalingsorgaan.

Waterwaarden in de natuur: zacht tot middelhard, licht zuur tot neutraal water. In Assam valt het grootste deel van de regen in de moesson, terwijl de winters droog en koel zijn. De vis kent in de natuur dus een duidelijk koeler seizoen, en dat is ook in het aquarium de sleutel tot gezonde vissen en succesvolle kweek.

Aquarium en inrichting

Vanaf 80 – 100 cm. Een goed sluitend deksel is verplicht (ze springen en kunnen ontsnappen), met een luchtlaag tussen water en deksel.

Biotoop nabootsen: zachte bodem, dichte beplanting, drijfplanten, wortelhout, bladeren en gedempt licht met veel schuilplaatsen.

Voeding

In de natuur: insecten, kreeftachtigen, wormen en kleine vissen.

In het aquarium: diepvries garnalen, mysis, krill, muggenlarven, regenwormen; sommige eten korrels. Geen voedervissen nodig.

Voortplanting

Muilbroeder: het mannetje neemt de eitjes en larven in de bek. Na het vrijzwemmen worden de jongen nog enige tijd door beide ouders begeleid. Kweek lukt vooral na een koele winterperiode.

Tips uit de praktijk

Channa-liefhebbers noemen de bleheri de perfecte instapper: klein, kleurrijk en met veel karakter. Ze worden zeer tam en ‘bedelen’ om voer. Kleine vissen in dezelfde bak worden wel opgegeten.

De eerste weken na aankoop zijn vaak wat schuchter. Een nieuwe bleheri verdwijnt in het hout of tussen de drijfplanten en eet de eerste dagen soms niet. Geef hem rust, doof het licht vroeg en bied levend of vers diepvriesvoer aan, zoals muggenlarven of stukjes garnaal. Na een week of twee komt de vis meestal tevoorschijn en begint hij bij het voeren naar het glas te zwemmen. Ook de kleuren laten dan pas hun volle pracht zien: een net gekochte vis die grauw oogt, is na een maand vaak niet meer te herkennen.

Voor kieskeurige eters werkt een vaste routine goed. Voer steeds op dezelfde plek en hetzelfde moment, en begin met regenwormen of levende muggenlarven. Daarna kun je voorzichtig overstappen op diepvriesvoer en, bij sommige exemplaren, op zinkende pellets voor carnivoren. Andere houders merken vaak op dat gekweekte dieren veel makkelijker op droogvoer overstappen dan wildvang. Geef niet te vaak en niet te veel: een dikke slangenkop is geen gezonde slangenkop.

De klassieke fouten zijn te weinig afdekking en te warm water. Een bleheri springt niet zo wild als sommige grotere soorten, maar een open hoekje is genoeg. Verder zie je bij vissen die te warm staan sneller schimmel- en huidproblemen, terwijl hij juist tegen koele temperaturen goed kan. Het houdt de vis gezonder als je de bak niet te warm zet en af en toe een koele periode laat vallen.

Na een paar maanden wordt duidelijk hoe sterk de vis gehecht raakt aan een vaste plek. Hij kiest een grot of stuk wortel als thuisbasis en verdedigt die, vooral tegen soortgenoten. Een paartje gaat in een ruime, rustige bak meestal goed, maar twee mannetjes samen lopen vrijwel altijd uit op ruzie. Als je niet zeker weet wat je hebt, houd hem dan alleen. Medebewoners uit de bovenste waterlaag die groot genoeg zijn, zoals grotere danio’s, gaan vaak goed, maar kleine visjes verdwijnen vroeg of laat.

Eindadvies: Channa bleheri is een uitstekende eerste slangenkop voor wie een bak van een meter of meer heeft en van karakter houdt. Voor een druk gezelschapsaquarium met kleine vissen is hij niet geschikt.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Klein voor een Channa
  • Prachtige kleuren
  • Veel persoonlijkheid

Nadelen

  • Eet kleine vissen
  • Ontsnappingskunstenaar
  • Onderling territoriaal

Verwante soorten

Op zoek naar een andere kleine slangenkop? Bekijk ook de blauwe slangenkopvis (Channa andrao), die nog kleiner blijft, de goudvlek-slangenkopvis (Channa aurantimaculata) en de Myanmar-slangenkopvis (Channa pulchra). Alle soorten vind je in het overzicht van roofvissen.

Alessandro van der Weerden
Alessandro van der WeerdenAquariumhouder, houdt deze vis zelf

Mijn ervaring met Channa bleheri

De Channa bleheri is op dit moment mijn favoriete aquariumvis. Hij heeft prachtige kleuren, blijft redelijk klein en kan ook in een groep worden gehouden. Mijn advies: neem een groep van minimaal zeven, en laat ze vanaf jonge leeftijd samen opgroeien. Ze kunnen gewoon op kamertemperatuur, en met de huidige energieprijzen is dat een groot pluspunt. In de winter zijn ze wat rustiger, in de zomer actiever. Ze gaan goed samen met andere vissen die wat groter worden en dezelfde temperaturen aankunnen; ik houd ze samen met Odessabarbelen, die het aquarium verder opvullen. Het is bovendien een sterke vis. Dankzij zijn labyrintorgaan kan hij aan het oppervlak lucht happen, waardoor hij ook slechter water redelijk verdraagt. Dat is natuurlijk geen reden om het water te laten verslechteren: houd je filter altijd netjes op orde, want ook voor deze vissen is een goede waterkwaliteit belangrijk.

Regenboog-slangenkopvis (Channa bleheri) in het aquarium van Alessandro
Eigen foto van Alessandro
Eigen video van Alessandro: Channa bleheri in mijn aquarium

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.