Thomasi (Anomalochromis thomasi)

De thomasi, ook wel Afrikaanse vlinderbuntbaars, is een kleine, vreedzame cichlide uit West-Afrika met blauwe glanspuntjes en een zwarte vlek op de flank. Geschikt voor een zacht-water gezelschapsaquarium.

Thomasi (Anomalochromis thomasi)
Eigen foto van Alessandro

Over deze vis

De thomasi werd in 1916 door George Albert Boulenger beschreven, aanvankelijk als Pelmatochromis thomasi. Later kreeg de vis een eigen geslacht, Anomalochromis, dat tot op heden alleen deze ene soort telt. De geslachtsnaam betekent ongeveer afwijkende chromis: de vis past niet netjes in de bestaande groepen West-Afrikaanse dwergcichliden. De soortnaam eert Northcote Thomas, een Britse antropoloog die in Sierra Leone werkte en er dieren verzamelde. In de Nederlandse handel heet de vis ook wel Afrikaanse vlinderbuntbaars, een naam die verwijst naar de tekening op de flank en de vlindervormige rustige bewegingen.

Het uiterlijk is bescheiden maar sfeervol. De basiskleur is zilverachtig tot groenbruin, bezaaid met blauwgroene glanspuntjes, met een zwarte vlek midden op de flank en donkere verticale banden die sterker zichtbaar zijn bij stress of tijdens de paartijd. Mannetjes zijn iets groter, hebben langer uitgetrokken rug- en aarsvinnen en een intensere kleur. Vrouwtjes zijn wat gedrongener en kleuren tijdens het broeden op de buik iets warmer. De kleurenpracht komt het best tot zijn recht bij een donkere bodem, gedempt licht en rustige buren.

In het wild leeft de soort in kleine, beschaduwde beken en poelen in het regenwoud van Sierra Leone, Guinee en Liberia. Het water is er zacht, helder en meestal bruin gekleurd door bladeren en hout. Hij foerageert op de bodem en tussen het afgevallen blad, op zoek naar insectenlarven, wormen en kleine kreeftachtigen. Van een schuwe, bodemgebonden vis met een bescheiden formaat kun je verwachten dat hij zich verstopt bij gevaar, en dat gedrag zie je ook in het aquarium terug.

De soort is in de hobby al lange tijd een vaste waarde, vooral als kleine, vriendelijke cichlide voor zachtwateraquaria. De handel bestaat vrijwel volledig uit kweekdieren van kwekerijen, en de soort wordt volgens de IUCN niet als bedreigd beschouwd. Opvallend is dat beide ouders samen het broed verzorgen, wat de soort tot een goed voorbeeld van cichlidengezinsleven maakt.

Wetenschappelijke naamAnomalochromis thomasi
FamilieCichlidae
HerkomstWest-Afrika: Sierra Leone, Guinee en Liberia
VindplaatsAfrika – Sierra Leone, Guinee, Liberia – Regenwoudbeken
Maximale grootte7 – 8 cm
Minimale aquariumgrootte80 cm / 100 liter
Temperatuur23 – 27 °C
pH5,5 – 7,5
Hardheid (GH)2 – 12 °dGH
GroepsgroottePaartje
GedragVreedzaam
MoeilijkheidMakkelijk
Levensduur5 – 7 jaar
KarakterVreedzaam
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenNee
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgroottePaar

Welke vissen passen bij de Thomasi?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Anomalochromis komt van het Latijnse anomalus (‘onregelmatig’), naar een ongewoon verloop van een zijlijnkanaal in de kop, en chromis, een oude Griekse vissennaam die later voor cichliden werd gebruikt. Het geslacht werd in 1985 beschreven door Greenwood.

thomasi is een eerbetoon aan de antropoloog Northcote W. Thomas (1868–1936), die het typemateriaal verzamelde.

De soort werd in 1915 beschreven door Boulenger.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De thomasi leeft in beschaduwde regenwoudbeken en moerassen met zacht, licht zuur water.

Waterwaarden in de natuur: zacht.

Waterwaarden in het aquarium

  • Weinig stroming

Aquarium en inrichting

Een beplant aquarium vanaf 80 cm met platte stenen, hout en bladeren.

Biotoop nabootsen: zand, bladeren, wortels, Anubias en Bolbitis.

Voeding

In de natuur: larven, wormen en kleine kreeftachtigen.

In het aquarium: korrels, vlokken en diepvriesvoer.

Voortplanting

Openbroeder; het paar legt de eieren op een platte steen en verzorgt samen het broed.

Tips uit de praktijk

Houders noemen de thomasi een onderschatte, vriendelijke cichlide die goed samengaat met tetra’s en barbelen.

In de eerste weken na aankoop zijn thomasi’s vaak schuw en bleek. Ze kruipen tussen hout en planten en komen pas tevoorschijn als ze zien dat het rustig is. Andere houders merken vaak dat ze pas na een paar weken hun echte kleuren tonen, en dat een donkere bodem en gedempt licht hier veel uitmaken. Een groepje jongen dat samen opgroeit, vormt vanzelf paren, en dat is meestal de betrouwbaarste manier om aan een goed stel te komen.

Eten is bij deze vis meestal geen probleem: kleine korrels, vlokken en diepvriesvoer worden direct opgenomen. Wat wel opvalt, is dat ze door hun bescheiden formaat kunnen opboksen tegen snellere eters in een druk aquarium. Voer daarom gericht en niet te weinig. Ziektes komen weinig voor als het water goed is. Bij slechte waterkwaliteit of stress zie je wel snel witte stip, dus een ruime bak en regelmatig water verversen loont.

Het gedrag dat je pas na maanden ziet, is hun charme: paren kiezen een platte steen, poetsen die tot in de puntjes schoon en leiden hun zwermpje jongen aan de bodem rond. In de broedtijd worden ze wel territoriaal, maar veel minder heftig dan grotere cichliden. Goede combinaties zijn rustige tetra’s, barbelen of harnasmeervallen. Snelle, drukke vissen die de bodem afstruinen of grote, felle soorten zorgen voor stress.

Kweken lukt meestal vanzelf in een rustig aquarium, al worden niet alle jongen groot als er veel andere vissen meezwemmen. Het onderhoud is eenvoudig. Voor wie een vriendelijke cichlide zoekt zonder groot aquarium, is de thomasi een verstandige keuze; voor wie kleurpracht en actie wil, is hij misschien te bescheiden. Eerlijk advies: geef hem rust, schuilplekken en zacht water, dan krijg je een gezellige vis die lang meegaat.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Vreedzaam
  • Laat planten staan
  • Makkelijk te kweken

Nadelen

  • Niet altijd verkrijgbaar
  • Kleuren komen pas goed uit in een rustig aquarium

Veelgestelde vragen over de thomasi

Hoe groot wordt de thomasi?

De thomasi (Anomalochromis thomasi) blijft klein en wordt 7 tot 8 cm groot.

Hoe oud wordt de thomasi?

Met goede verzorging wordt de thomasi 5 tot 7 jaar oud.

Is de thomasi geschikt voor beginners?

Ja, de thomasi is makkelijk te houden en vreedzaam. Houd hem als paartje in een aquarium van minimaal 80 cm met wat schuilplekken.

Met welke vissen kun je de thomasi combineren?

Kies rustige vissen van vergelijkbare grootte, bij voorkeur ook uit West-Afrika, zoals de Gestreepte kribensis of de Luipaardklimbaars. Let op: bij het broeden verdedigt het paar wel een eigen plekje.

Welke planten passen bij de thomasi?

Stevige planten als de Dwergspeerblad en de Afrikaanse uienplant passen goed in een zacht-water aquarium en bieden dekking.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.