Agassizi-dwergcichlide (Apistogramma agassizii)

De Agassizi-dwergcichlide heeft een lange, puntige staart (bij mannetjes vaak met een rode of vuurrode rand) en een slank lijf met blauwe glans. Kweekvormen zoals ‘Fire Red’ en ‘Double Red’ zijn erg populair.

Agassizi-dwergcichlide (Apistogramma agassizii)
Eigen foto van Alessandro

Meer eigen foto’s van Alessandro (scroll opzij voor meer)

Over deze vis

De Agassizi-dwergcichlide werd in 1875 beschreven door Steindachner en is vernoemd naar Louis Agassiz, de Zwitsers-Amerikaanse natuuronderzoeker die in de negentiende eeuw het Amazonegebied bezocht. De geslachtsnaam Apistogramma is samengesteld uit Griekse woorden en verwijst naar de onvolledige zijlijn van deze vissen: ‘niet betrouwbare lijn’. Het geslacht telt tientallen soorten en nog veel meer nog onbeschreven vormen, en Apistogramma agassizii is daar een van de bekendste van. Binnen het geslacht hoort hij bij een groep met een lange, puntige staartvin, waaronder ook enkele verwante soorten die er sterk op lijken. Dat maakt determineren lastig, en veel dieren in de handel zijn kruisingen of kweekvormen.

Het lichaam is slank en langgerekt, met een donkere lengtestreep die van het oog tot de staartbasis loopt. De grondkleur is geel tot bruin met blauwe glans. Bij het mannetje loopt de staartvin uit in een lange punt met een rode, zwarte of blauwe rand, en de rugvin heeft verlengde stralen. Wilde populaties zijn niet allemaal hetzelfde: afhankelijk van de vindplaats kunnen kleur en vintekening verschillen, en liefhebbers noemen dat locatievormen. Vrouwtjes zijn kleiner, geel en minder opvallend. Wanneer ze jongen hebben, kleuren ze intens geel met een zwarte tekening, wat hun bijnaam ‘gele moeder’ verklaart.

Kwekers hebben in de loop der jaren allerlei kleurvarianten gemaakt, zoals ‘Fire Red’ en ‘Double Red’, waarbij rood over de staart en soms over het hele lichaam is uitgebreid. Ook zijn er albino- en andere vormen gemaakt. Die dieren zijn opvallender dan de wilde vorm, maar vaak ook minder sterk, en de kleur kan bij inteelt achteruitgaan.

In het wild leeft de soort in het Amazonebekken, vooral in kleine bosbeken en overstroomde gebieden met veel dood blad. Het is een bodemvis die zich verstopt tussen bladeren en wortels en zijn voedsel uit het bladpakket haalt. Mannetjes houden een territorium met meerdere vrouwtjes, elk met een eigen holletje. De soort komt in de handel voor als kweek, maar ook wildvang wordt aangeboden.

Apistogramma’s zijn al tientallen jaren geliefd bij liefhebbers van dwergcichliden, vooral door hun gedrag: de zorg van het vrouwtje voor haar jongen is een van de mooiste dingen die je in een klein aquarium kunt zien. De agassizii geldt daarbij als iets kieskeuriger dan de kakadu-dwergcichlide.

In het kort

Wetenschappelijke naamApistogramma agassizii
FamilieCichlidae
HerkomstAmazonebekken (Brazilië, Peru)
VindplaatsZuid-Amerika – Brazilië, Peru – Amazonebekken
Maximale grootteMannetjes 8 cm, vrouwtjes 5 cm
Minimale aquariumgrootte60 – 80 cm / 60 – 100 liter
Temperatuur24 – 29 °C
pH5,0 – 7,0
Hardheid (GH)1 – 10 °dGH
GroepsgroottePaar of 1 mannetje met 2 vrouwtjes
GedragTerritoriaal, vreedzaam naar scholenvissen
MoeilijkheidGemiddeld
Levensduur3 – 5 jaar
KarakterVreedzaam, territoriaal
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenNee
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootteHarem: 1 mannetje met meerdere vrouwtjes

Welke vissen passen bij de Agassizi-dwergcichlide?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Apistogramma komt van het Griekse apistos (‘wisselvallig’) en gramme (‘lijn’), vermoedelijk naar de onregelmatig ontwikkelde zijlijnen. Het geslacht werd in 1913 beschreven door Regan.

agassizii is een eerbetoon aan de zoöloog en geoloog Louis Agassiz (1807–1873), toen de grootste kenner van Braziliaanse vissen. Hij leidde de Thayer-expeditie (1865–1866) naar Brazilië, die ook het typemateriaal van deze soort opleverde.

De soort werd in 1875 beschreven door Steindachner.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De soort leeft in kleine bosbeekjes, overstroomde bossen en oeverzones met dikke lagen bladeren, takken en wortels, in zowel zwartwater als helder water.

Waterwaarden in de natuur: zeer zacht.

Waterwaarden in het aquarium

  • Voor kweek: zachter en zuurder (pH < 6,5). Bij Apistogramma’s bepaalt de temperatuur mede het geslacht van de jongen.

Aquarium en inrichting

Vanaf 60 cm voor een paar.

Biotoop nabootsen: fijn zand, een dikke bladlaag, kokosnootschalen of grotjes, veel kienhoutwortels, elzenappeltjes, drijfplanten en gedempt licht.

Voeding

In de natuur: insectenlarven en kleine kreeftachtigen uit het bladpakket.

In het aquarium: diepvries- en levend voer (muggenlarven, artemia, cyclops), aangevuld met kleine korrels.

Voortplanting

Holenbroeder met moederfamilie: het vrouwtje verzorgt eieren en jongen in en rond een holletje, het mannetje bewaakt het grotere territorium.

Tips uit de praktijk

Houders roemen de kleuren en het gedrag, maar merken dat de agassizii gevoeliger is dan de kakadu. Stabiel zacht water en gevarieerd diepvriesvoer maken het verschil.

Veel houders merken dat de agassizii de eerste weken na aankoop vooral schuw is. Hij zoekt een holletje of een kokosnootschaal en komt alleen tevoorschijn als het rustig is. De kleuren van de mannetjes komen pas na een tijd goed uit, meestal wanneer ze zich veilig voelen en een eigen plek hebben gevonden. Geef ze dus rust en veel dekking.

Bij het voeren merk je dat de soort levend en diepvriesvoer duidelijk verkiest boven droogvoer. Een nieuwe vis die niets wil eten, krijgt bijna altijd weer trek als je hem levende of diepvries-muggenlarven of artemia aanbiedt. Daarna kun je langzaam kleine korrels toevoegen. Voer liever twee keer een kleine portie dan één keer veel.

Typische problemen zijn stress door onrustige medebewoners en vervuild water. Apistogramma’s zijn gevoelig voor slechte waterkwaliteit, en bij onregelmatig verversen kunnen ze last krijgen van darmproblemen of schimmelplekken. Ook zie je soms dat vissen uit massakweek het minder lang volhouden. Stabiele waarden en regelmatig een deel van het water verversen zijn de beste voorzorg.

Wat je pas na maanden merkt, is het territoriale karakter. Een mannetje verdedigt zijn hoek en jaagt andere bodemvissen weg. Meerdere mannetjes in een kleine bak gaat meestal fout, en ook vrouwtjes kunnen elkaar bestrijden. Met een goede indeling en voldoende schuilplaatsen ontstaat er een stabiel groepje. Goede buren zijn rustige scholenvissen, bijvoorbeeld kleine tetra’s, die boven in de bak zwemmen. Kweken lukt in zacht water, en het vrouwtje verdedigt haar jongen fel.

Eindadvies: de agassizii is een mooie keuze voor wie een goed ingericht, zacht aquarium heeft en wat meer aandacht wil geven. Voor een beginner die een eenvoudige vis zoekt, is de kakadu een makkelijker begin.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Zeer kleurrijke mannetjes
  • Bijzondere broedzorg
  • Geschikt voor middelgrote aquaria

Nadelen

  • Heeft zacht, schoon water nodig
  • Eet voorkeursvoer liever dan droogvoer
  • Territoriaal tegen andere bodemvissen

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.